ગ્રીડ કનેક્શન નિયમોમાં સુધારાથી રોકાણકારોનું જોખમ ઘટશે: રિન્યુએબલ ઉદ્યોગનું મોટું નિવેદન

ભારતમાં સ્વચ્છ ઊર્જા ક્ષેત્રને વેગ આપવા અને પાવર ગ્રીડ કનેક્ટિવિટીની સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (CERC) એ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય વીજ નિયમનકારી પંચે સુધારેલા જનરલ નેટવર્ક એક્સેસ (General Network Access) નિયમો રજૂ કરીને રિન્યુએબલ એનર્જી (Renewable Energy) ડેવલપર્સને વિલંબિત પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિસ્તૃત સમયમર્યાદા આપીને મોટી રાહત આપી છે.

નવા સુધારેલા માળખા મુજબ, જે ડેવલપર્સ જમીન સંપાદન કે નાણાકીય બંધમાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે પરંતુ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવામાં સતત પ્રગતિ દર્શાવી રહ્યા છે, તેમને વધારાનો સમય આપવામાં આવશે. જોકે, આ સમયમર્યાદા મેળવવા માટે ડેવલપર્સે પ્રતિ મેગાવોટ દૈનિક ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. આ સુધારો પ્રોજેક્ટ્સને રક્ષણ આપવા સાથે આંતરરાજ્ય પાવર ટ્રાન્સમિશન નેટવર્કની કનેક્ટિવિટી બિનજરૂરી રીતે અટવાઈ ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરે છે.

ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોએ CERC ના આ નિર્ણયને આવકાર્યો છે. હીરો ફ્યુચર એનર્જીસ (Hero Future Energies) ના ગ્લોબલ સીઈઓ શ્રીવત્સન ઐયરે આ નિર્ણય અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું હતું કે, રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રમાં જમીન સંપાદન અથવા ધિરાણ મેળવવામાં કંપનીઓના નિયંત્રણ બહારના પરિબળોને કારણે વિલંબ થતો હતો. આ વિલંબના કારણે ડેવલપર્સે મહિનાઓ કે વર્ષો સુધી કરેલી મહેનત અને રોકેલી કરોડો રૂપિયાની મૂડી જોખમમાં મૂકાઈ જતી હતી. નવા નિયમોથી પ્રોજેક્ટ ડેવલપર્સ માટે નિયમનકારી ખડકના જોખમનો મોટો ઉકેલ મળશે.

નવા નિયમો અનુસાર જમીન સીમાચિહ્ન (Land Landmark) માટે ડેવલપર્સ વધુમાં વધુ ત્રણ મહિના સુધીનો વધારાનો સમય માંગી શકે છે. પરંતુ આ એક્સટેન્શન મેળવવા માટે તેમની પાસે પ્રોજેક્ટ માટે જરૂરી કુલ જમીનના ઓછામાં ઓછા ૨૦ ટકા જમીનનું કાયદેસર દસ્તાવેજીકરણ હોવું આવશ્યક છે. આ માટે ડેવલપર્સે પ્રથમ મહિનામાં રૂ. ૧,૦૦૦ પ્રતિ મેગાવોટ પ્રતિ દિવસનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. ત્યારબાદ બીજા મહિનામાં આ ચાર્જ વધીને રૂ. ૧,૧૦૦ અને ત્રીજા મહિનામાં રૂ. ૧,૨૦૦ પ્રતિ મેગાવોટ પ્રતિ દિવસ થશે. જો ડેવલપર્સ આ ત્રણ મહિનાના એક્સટેન્શન બાદ પણ માઇલસ્ટોન પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેમની ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી સીધી રદ કરવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત, પ્રોજેક્ટના નાણાકીય બંધ (Financial Closure) ના માઇલસ્ટોન માટે છ મહિના સુધીનો સમય વધારી શકાશે, જેના માટે પણ ૨૦ ટકા જમીનનું દસ્તાવેજીકરણ હોવું ફરજિયાત છે. અહીં પણ દૈનિક ચાર્જ રૂ. ૧,૦૦૦ પ્રતિ મેગાવોટથી શરૂ થઈને તબક્કાવાર વધીને રૂ. ૧,૩૦૦ પ્રતિ મેગાવોટ સુધી પહોંચશે.

CERC દ્વારા પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરીને ચાલુ કરવા એટલે કે કમિશનિંગ (Commissioning) ની તારીખ માટે સૌથી વધુ રાહત આપવામાં આવી છે. ડેવલપર્સ પ્રોજેક્ટ કમિશનિંગ માટે મહત્તમ ૧૨ મહિના સુધીનો વધારાનો સમય માંગી શકશે.

આ નવા નિયમનકારી માળખાના કારણે દેશભરમાં અટકેલા સૌર અને પવન ઊર્જાના પ્રોજેક્ટ્સને નવું જીવન મળશે અને ડેવલપર્સ દંડકીય કાર્યવાહીથી બચી શકશે. તે જ સમયે, માત્ર કાગળ પર રહેલા પ્રોજેક્ટ્સ ટ્રાન્સમિશન લાઇન રોકી ન રાખે તે માટે કડક આર્થિક શરતો મૂકીને ગ્રીડ મેનેજમેન્ટને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું છે.