અક્ષય ઊર્જા ક્ષેત્રે મોટું કદમ: જ્યુનિપર ગ્રીને વિન્ડ પાવર અને બેટરી સ્ટોરેજ સાથે વધારી પોતાની ક્ષમતા
ભારતમાં અક્ષય ઊર્જા (Renewable Energy) ક્ષેત્રે કાર્યરત અગ્રણી કંપની જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જી (Juniper Green Energy) એ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. કંપનીએ તેની સંપૂર્ણ માલિકીની સબસિડિયરી ‘જ્યુનિપર ગ્રીન સ્ટેલર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (Juniper Green Stellar Private Limited) દ્વારા વધારાની ૬૫.૪૦ મેગાવોટ (MW) પવન ઊર્જા (Wind Power) ક્ષમતાનું સફળતાપૂર્વક કમિશનિંગ પૂર્ણ કર્યું છે.
આ નવો કમિશન થયેલો પવન ઊર્જા પ્રોજેક્ટ કંપનીના મોટા ૨૦૦ મેગાવોટના ‘ફર્મ એન્ડ ડિસ્પેચેબલ રિન્યુએબલ એનર્જી’ (FDRE) પ્રોજેક્ટનો એક મહત્વનો ભાગ છે. આ સફળતા સાથે જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીએ પોતાના ક્લીન એનર્જી પોર્ટફોલિયોને વધુ વિસ્તાર્યો છે અને દેશમાં સસ્ટેનેબલ પાવર જનરેશન ક્ષમતાને નવી મજબૂતી આપી છે.
કમિશનિંગ બાદ પ્રોજેક્ટની કુલ ક્ષમતા ૪૩૪.૩૫ MWp એ પહોંચી
આ નવા ૬૫.૪૦ મેગાવોટ પવન ઊર્જા ઉત્પાદનથી પ્રોજેક્ટના હાલના કાર્યરત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટો ઉમેરો થયો છે. આ પ્રોજેક્ટ ખાસ કરીને વિન્ડ એનર્જી અને બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) નું સંયોજન છે, જે વીજ ગ્રીડને ચોવીસ કલાક સતત અને ભરોસાપાત્ર વીજ પુરવઠો પૂરો પાડવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
નવા પવન ઊર્જા યુનિટ્સ કાર્યરત થતાંની સાથે જ આ ખાસ FDRE પ્રોજેક્ટ હેઠળ કુલ કાર્યરત ક્ષમતા (Total Operational Capacity) વધીને ૪૩૪.૩૫ MWp એ પહોંચી ગઈ છે. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટને સપોર્ટ કરવા માટે આશરે ૨૦૧ MWh (મેગાવોટ અવર) ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
૫૫૦.૬ MWp ના કુલ લક્ષ્યાંક તરફ મજબૂત કદમ
જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીના આ ચોક્કસ FDRE પ્રોજેક્ટની કુલ આયોજિત ક્ષમતા (Planned Total Capacity) ૫૫૦.૬ MWp નક્કી કરવામાં આવેલી છે, જેમાં ૨૦૧ MWh ની બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.
હાલમાં ૬૫.૪૦ મેગાવોટનો ઉમેરો થવાથી આ પ્રોજેક્ટ તેના આખરી ક્ષમતા લક્ષ્યાંકની અત્યંત નજીક પહોંચી ગયો છે. આગામી સમયમાં બાકી રહેલા ભાગનું નિર્માણ કાર્ય પૂર્ણ થવાથી વીજ સિસ્ટમમાં રિન્યુએબલ એનર્જીનું જોડાણ વધુ સરળ બનશે. પવન ઊર્જા અને બેટરી સ્ટોરેજનું આ તકનીકી મિશ્રણ પવનની ગતિમાં આવતા ઉતાર-ચઢાવને પહોંચી વળવામાં અને જરૂરિયાતના સમયે વીજળીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
શું છે ‘FDRE’ પ્રોજેક્ટ્સ અને તેનું મહત્વ?
‘ફર્મ એન્ડ ડિસ્પેચેબલ રિન્યુએબલ એનર્જી’ (FDRE) પ્રોજેક્ટ્સ એવા આધુનિક પાવર મોડેલ્સ છે જેને વીજ વિતરણ કંપનીઓની ચોક્કસ માંગ અનુસાર વીજ પુરવઠો પૂરો પાડવા માટે ડિઝાઈન કરવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે સૌર કે પવન ઊર્જાનું ઉત્પાદન મોસમ આધારિત હોય છે, પરંતુ FDRE પ્રોજેક્ટ્સમાં રિન્યુએબલ જનરેશનની સાથે ‘બેટરી સ્ટોરેજ’ જેવી આધુનિક ટેકનોલોજી જોડવામાં આવે છે. આથી જ્યારે પવન કે સૂર્યપ્રકાશ ન હોય ત્યારે પણ સ્ટોર કરેલી ઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને ગ્રીડમાં માંગ મુજબ વીજળી મોકલી શકાય છે. ભારત જ્યારે પોતાના વીજ વપરાશમાં ક્લીન એનર્જીનો હિસ્સો સતત વધારી રહ્યું છે, ત્યારે ગ્રીડની સ્થિરતા જાળવી રાખીને વધતી વીજ માંગને પહોંચી વળવા માટે આવા FDRE પ્રોજેક્ટ્સનું મહત્વ ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીની એકંદર કાર્યરત ક્ષમતા ૨,૮૧૧ MWp થઈ
આ નવી પવન ઊર્જા ક્ષમતા કમિશન થયા બાદ, જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીની મેન પેરેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન અને તેની તમામ સબસિડિયરી કંપનીઓની એકત્રિત કાર્યરત ક્ષમતા (Aggregate Operational Capacity) વધીને આશરે ૨,૮૧૧ MWp થઈ ગઈ છે. આ સમગ્ર નેટવર્કને કુલ ૬૦૩ MWh ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (BESS) નું સપોર્ટ બેકઅપ પ્રાપ્ત છે.
આ નોંધપાત્ર વિસ્તરણ દર્શાવે છે કે કંપની અક્ષય ઊર્જા ઉત્પાદન અને સ્ટોરેજ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર્સના વિકાસ પર કેટલું મજબૂત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
ભારતના ગ્રીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન માટે પાવરફુલ કદમ
પવન ઊર્જા અને બેટરી સ્ટોરેજનો આ વ્યાપક ઉપયોગ અક્ષય ઊર્જાના ઉત્પાદનમાં થતા ફેરફારો અને દબાણને સુચારુ રીતે સંચાલિત કરીને દેશની વીજ પ્રણાલીને વધુ લવચીક (Flexible) બનાવવામાં ફાળો આપશે.
ભારત જેમ જેમ પોતાના હરિયાળા અને સ્વચ્છ ઊર્જા લક્ષ્યાંકો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેમ તેમ રિન્યુએબલ પાવર અને બેટરી સ્ટોરેજનું સંયોજન ધરાવતા આવા પ્રોજેક્ટ્સ દેશની લાંબા ગાળાની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા, ગ્રીડની સ્થિરતા જાળવવા અને પર્યાવરણ અનુકૂળ ઉર્જા ક્ષેત્રે ભારતને આગળ વધારવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.
