૧૫૦ kW સુધી ત્વરિત વીજ કનેક્શન અને સ્માર્ટ મીટર: જાણો ગુજરાત વીજ નિગમના નવા નિયમો
ગુજરાતમાં વીજ ગ્રાહકોની સુવિધા વધારવા અને વીજ વિતરણ વ્યવસ્થાને આધુનિક બનાવવા માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. ગુજરાત ઇલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (GERC) દ્વારા ‘ગુજરાત ઇલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (વીજ પુરવઠો કોડ અને સંબંધિત બાબતો) (પાંચમો સુધારો) નિયમો, ૨૦૨૬’ નો ડ્રાફ્ટ (ખરડો) બહાર પાડવામાં આવ્યો છે.
આ નવો સુધારો વર્ષ ૨૦૧૫ના મૂળ નિયમોમાં મોટા ફેરફારો સૂચવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ વીજ પુરવઠા સંબંધિત પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો, ટેકનોલોજીનો વ્યાપ વધારવાનો, નવીનતમ સુરક્ષા ધોરણો અપનાવવાનો અને વીજ ગ્રાહકોને ઝડપી સેવાઓ પૂરી પાડવાનો છે. આ તમામ નિયમો સરકારી ગેઝેટમાં આખરી પ્રકાશન બાદ અમલમાં આવશે.
વિદ્યુત સુરક્ષા અને ઇલેક્ટ્રિકલ કોન્ટ્રાક્ટરો માટે નવા ધોરણો
વીજળીના વપરાશમાં સલામતી એ સૌથી પહેલી અને સૌથી મહત્ત્વની બાબત છે. આ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને GERC એ સુરક્ષા અને વાયરિંગના જૂના ધોરણોને બદલીને કેન્દ્રીય વિદ્યુત પ્રાધિકરણ (સુરક્ષા અને વીજ પુરવઠા સંબંધિત ઉપાયો) નિયમન, ૨૦૨૩ સાથે સાંકળી લીધા છે.
આ સુધારા અંતર્ગત ‘લાઇસન્સ પ્રાપ્ત ઇલેક્ટ્રિકલ કોન્ટ્રાક્ટરો’ (LECs) ની ભૂમિકા અને જવાબદારીઓને પણ ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી છે. હવેથી કોઇપણ નવું વાયરિંગ કે વીજળી સંબંધિત કામ કરતી વખતે આ આધુનિક સુરક્ષા માપદંડોનું કડકપણે પાલન કરવું પડશે, જેથી શોર્ટ સરકિટ કે અન્ય અકસ્માતોની શક્યતા નહિવત કરી શકાય.
વીજ જોડાણ માટે ગ્રાહકોને વધુ સ્વતંત્રતા અને લવચીકતા
અત્યાર સુધી ગ્રાહકોએ નવી વીજ લાઇન લંબાવવા કે એક્સ્ટેન્શનના કામો માટે વીજ કંપનીઓ પર જ નિર્ભર રહેવું પડતું હતું. પરંતુ નવા ડ્રાફ્ટમાં ગ્રાહકોને મોટી રાહત આપવામાં આવી છે.
હવે જો કોઈ અરજદાર પોતાના વીજ જોડાણ માટે જરૂરી એક્સ્ટેન્શનનું કામ જાતે કરવા માંગતો હોય, તો તેને વીજ વિતરણ કંપની (ડિસ્ટ્રિબ્યુશન લાઇસન્સી) ની દેખરેખ હેઠળ કામ કરવાની મંજૂરી આપી શકાશે. જોકે, ગ્રાહકે આ કામમાં માત્ર બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) દ્વારા પ્રમાણિત સાધન-સામગ્રીનો જ ઉપયોગ કરવાનો રહેશે. આનાથી કામની ગુણવત્તા પણ જળવાઈ રહેશે અને ગ્રાહક પોતાની અનુકૂળતા મુજબ ઝડપથી કામ પૂરું કરાવી શકશે.
૧૫૦ kW સુધીના લોડ માટે ટેસ્ટ રિપોર્ટ વગર ત્વરિત કનેક્શન
નાના વેપારીઓ, લઘુ ઉદ્યોગો અને સામાન્ય વીજ ગ્રાહકો માટે સૌથી મોટી રાહતના સમાચાર આ જોગવાઈમાં છે. ૧૫૦ કિલોવોટ (kW) સુધીના લો-ટેન્શન (LT) વીજ જોડાણો માટે હવે પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ બનાવી દેવામાં આવી છે.
નવા નિયમો મુજબ, ગ્રાહકે શરૂઆતમાં માત્ર એક સેલ્ફ-ડિક્લેરેશન (જાહેરનામું) જમા કરાવવાનું રહેશે અને તેને તુરંત વીજ કનેક્શન આપી દેવામાં આવશે. પહેલાની જેમ કનેક્શન મેળવતા પહેલા જ ઇલેક્ટ્રિકલ ટેસ્ટ રિપોર્ટ રજૂ કરવાની કડક શરતમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. જોકે, ગ્રાહકે વીજ જોડાણ ચાલુ થયાના ૪૫ દિવસની અંદર પોતાનો ટેસ્ટ રિપોર્ટ ઓનલાઇન સબમિટ કરવાનો રહેશે. આ ફેરફારથી સરકારી દફતરી પ્રક્રિયા અને કાગળિયાના વિલંબમાંથી ગ્રાહકોને મુક્તિ મળશે.
સ્માર્ટ મીટરિંગ અને રિયલ-ટાઇમ વપરાશની જાણકારી
આજના ડિજિટલ યુગમાં વીજ વપરાશ પર નજર રાખવી વધુ સરળ બનવા જઈ રહી છે. GERC ના નવા ડ્રાફ્ટ અનુસાર:
-
પ્રી-પેમેન્ટ સ્માર્ટ મીટર கட்டாய: તમામ નવા વીજ જોડાણો માટે સ્માર્ટ મીટર અથવા પ્રી-પેમેન્ટ મીટર લગાડવું ફરજિયાત રહેશે (સિવાય કે કમિશન દ્વારા કોઈ ખાસ કેસમાં છૂટછાટ આપવામાં આવી હોય).
-
મોબાઇલ એપ અને SMS: ગ્રાહકો પોતાના મોબાઈલ એપ કે SMS દ્વારા રિયલ-ટાઇમ (તત્કાલિક) વીજ વપરાશની માહિતી જોઈ શકશે.
-
રિમોટ મીટર રીડિંગ: મીટર રીડરને રૂબરૂ આવવાની જરૂર નહીં રહે, રીડિંગ ડિજિટલી અને રિમોટલી લેવામાં આવશે.
આ સુવિધાથી ગ્રાહકો પોતાના વીજ વપરાશ પર સતત નજર રાખી શકશે અને પોતાનું બજેટ યોગ્ય રીતે મેનેજ કરી શકશે.
વધારાની રકમનું નિર્ધારિત સમયમાં રિફંડ અને વ્યાજની જોગવાઈ
અરજી કરતી વખતે ગ્રાહકો પાસેથી ઘણી વખત અમુક વધારાની રકમ કે ડિપોઝિટ લેવામાં આવતી હોય છે. નવા નિયમોમાં આ વધારાના નાણાં પરત કરવા માટે કડક સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
વીજ જોડાણ ચાલુ (એનર્જીસ) થયાના ૩૦ દિવસની અંદર વીજ કંપનીઓએ ગ્રાહકની વધારાની રકમ પરત કરવાની રહેશે. આ રિફંડ માત્ર ઈલેક્ટ્રોનિક ટ્રાન્સફર (બેંક ખાતામાં) અથવા એકાઉન્ટ પેયી ચેક દ્વારા જ કરી શકાશે. જો વીજ કંપની ૩૦ દિવસમાં નાણાં પરત કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેમણે ગ્રાહકને નિયમ મુજબ વ્યાજ ચૂકવવું પડશે.
ડિજિટલ પેમેન્ટ અને વાર્ષિક પ્રોત્સાહન (ઈન્સેન્ટિવ)
ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાનને વેગ આપવા માટે વીજ બિલના ચુકવણા સંબંધિત નવા નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે:
-
₹૧૦,૦૦૦ થી વધુના બિલ: ₹૧૦,૦૦૦ થી વધુ રકમનું વીજ બિલ હોય તો તેનું ચુકવણું ફરજિયાતપણે માત્ર ઇલેક્ટ્રોનિક/ડિજિટલ માધ્યમથી જ કરવાનું રહેશે.
-
નિયમિત ગ્રાહકો માટે પ્રોત્સાહન: જે ગ્રાહકો સમયસર અને ડિજિટલ માધ્યમથી પોતાના બિલ ભરશે, તેમને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે વાર્ષિક ધોરણે ખાસ ઇન્સેન્ટિવ (વળતર કે છૂટ) આપવાની જોગવાઈ પણ આ ડ્રાફ્ટમાં કરવામાં આવી છે.
