ઈલેક્ટ્રિક વાહનો અને અક્ષય ઊર્જા બન્યા નવું એન્જિન

મધ્ય પૂર્વમાં આર્થિક અને તકનીકી પરિવર્તનની નવી લહેર વચ્ચે ચીન અને જોર્ડન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો એક તદ્દન નવા યુગમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે. જોર્ડનના હાશેમાઈટ કિંગડમના રાજા, અબ્દુલ્લા બીજા ઈબ્ન અલ હુસૈન ૧૮ થી ૨૪ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ દરમિયાન ચીનની અધિકૃત રાજ્ય મુલાકાતે છે. સિંહાસન પર વિરાજમાન થયા પછી ચીનની તેમની આ નવમી મુલાકાત છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત રાજદ્વારી સંબંધો અને પરસ્પર વિશ્વાસની ઊંડાઈ દર્શાવે છે.

આ ઉચ્ચ-સ્તરીય રાજદ્વારી જોડાણ એવા સમયે થઈ રહ્યું છે જ્યારે ચીન અને જોર્ડન પોતાના પરંપરાગત સંસાધન-આધારિત વેપારમાંથી બહાર નીકળીને ઉચ્ચ-મૂલ્ય, પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ટેકનોલોજી-આધારિત ભાગીદારી તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે. આ માળખાકીય પરિવર્તનને કારણે બંને દેશો માટે આર્થિક વિકાસના નવા દ્વાર ખુલ્યા છે.

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના તાજેતરના અધિકૃત આંકડા અનુસાર, બંને દેશો વચ્ચેનો કુલ દ્વિપક્ષીય વેપાર $૬.૭૨ બિલિયન (અંદાજે ₹૫૬,૦૦૦ કરોડથી વધુ) ના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે વાણિજ્યિક આદાન-પ્રદાનના ઇતિહાસમાં સર્વોચ્ચ સ્તર છે.

વેપારી માળખાની વાત કરીએ તો, ચીન જોર્ડનને ઈલેક્ટ્રોમિકેનિકલ સાધનો, ટેલિકોમ્યુનિકેશન ઉપકરણો, કાપડ અને મુખ્યત્વે નવા ઊર્જા વાહનો (NEVs) ની નિકાસ કરે છે. બીજી તરફ, જોર્ડન ચીનને ખાતર અને પોટેશિયમ ક્લોરાઈડ જેવા મહત્વપૂર્ણ કુદરતી સંસાધનો પૂરા પાડે છે.

વેપારના આ મોડેલમાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ ચાઇનીઝ ઈલેક્ટ્રિક વાહનોની નિકાસમાં જોવા મળી છે. જોર્ડનના ઝારકા ફ્રી ઝોનના આંકડા દર્શાવે છે કે ૨૦૧૯ માં જ્યાં ચીનથી માત્ર ૭૨ ઈલેક્ટ્રિક વાહનો જોર્ડન આવ્યા હતા, તે ૨૦૨૩ સુધીમાં વધીને ૩૩,૩૮૬ યુનિટ થઈ ગયા હતા. ૨૦૨૪ થી ૨૦૨૬ દરમિયાન પણ આ ગતિ સતત જળવાઈ રહી છે. પોસાય તેવી કિંમત, ઉત્કૃષ્ટ ગુણવત્તા અને શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જનને કારણે જોર્ડનના નાગરિકોમાં ચીની ઈવી (EV) ખૂબ જ લોકપ્રિય બન્યા છે.

માત્ર વાહનોની નિકાસ જ નહીં, પરંતુ ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે થયેલા મોટા મૂડીરોકાણે આ ભાગીદારીને વ્યૂહાત્મક ઊંડાઈ આપી છે. જોર્ડનના અક્ષય ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ચીનની ‘ચાઇના થ્રી ગોર્જ્સ ઇન્ટરનેશનલ’ હેઠળની ‘એશિયા-આફ્રિકા ગ્રીન એનર્જી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની’ અત્યારે કુલ ૭ પાવર સ્ટેશનોનું સફળતાપૂર્વક સંચાલન કરી રહી છે. જેમાં ૨ વિન્ડ ફાર્મ અને ૫ ફોટોવોલ્ટેઇક સોલર પ્લાન્ટનો સમાવેશ થાય છે.

આ પ્લાન્ટ્સ જોર્ડનની રાષ્ટ્રીય નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષમતાના ૧૪% જેટલી હિસ્સેદારી ધરાવે છે અને વાર્ષિક ૫૩ કરોડ કિલોવોટ-કલાક (kWh) સ્વચ્છ વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા દર વર્ષે જોર્ડનના ૧,૭૫,૦૦૦ ઘરોને વીજળી પૂરી પાડવામાં આવે છે, જેનાથી વાર્ષિક ૩,૦૦,૦૦૦ ટન કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટે છે અને ૮,૫૦,૦૦૦ ટન પાણીની બચત થાય છે.

આગામી સમયમાં ચીની કંપનીઓ જોર્ડનમાં વધુ ૩ અક્ષય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ હસ્તગત કરવા જઈ રહી છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ થતાં જ જોર્ડનના રાષ્ટ્રીય ગ્રીડની લગભગ ૨૫% નવીનીકરણીય વીજળી ચીની ભાગીદારી હેઠળ ઉત્પન્ન થશે.

રાજા અબ્દુલ્લા બીજાની આ ચીન મુલાકાતથી બંને દેશો વચ્ચે રાજકીય સંબંધો વધુ ગાઢ બનશે અને પ્રાદેશિક સ્તરે ગ્રીન ડેવલપમેન્ટ તથા આર્થિક સ્થિરતાને મોટો ટેકો મળશે.