ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં મોટો ધમાકોઃ બિકાનેરના ૫૫૦ મેગાવોટના ક્લીન એનર્જી એસેટ્સ વેચવા બ્રુકફિલ્ડ સજ્જ
ભારતમાં ગ્રીન એનર્જી અને સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષેત્રે અબજો રૂપિયાના રોકાણો અને મોટા સોદાઓનો નવો યુગ શરૂ થઈ ચૂક્યો છે. વૈશ્વિક એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની બ્રુકફિલ્ડ (Brookfield) પોતાના ૫૫૦ મેગાવોટના વિશાળ અને અત્યંત નફાકારક નવીનીકરણીય ઉર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) પોર્ટફોલિયોને વેચવા માટે સક્રિયપણે વાટાઘાટો ચલાવી રહી છે. રાજસ્થાનના બિકાનેર સ્થિત આ અત્યાધુનિક સ્વચ્છ ઉર્જા સંપત્તિનું અંદાજિત બજાર મૂલ્ય આશરે ૩,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા હોવાનું મનાય છે. આ મેગા ડીલને સફળતાપૂર્વક પાર પાડવા માટે બ્રુકફિલ્ડ દ્વારા એક પ્રતિષ્ઠિત વૈશ્વિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંકની સત્તાવાર નિમણૂક પણ કરી દેવામાં આવી છે. આ સોદાથી ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી માર્કેટમાં મોટો ઉલટફેર થવાની સંભાવના છે.
ખરીદીની રેસમાં કઈ કંપનીઓ છે મોખરે?
બજારના આંતરિક સૂત્રો અને અહેવાલો અનુસાર, બ્રુકફિલ્ડના આ આકર્ષક ક્લીન એનર્જી એસેટ્સને હસ્તગત કરવા (Acquire) માટે વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સ્તરે દિગ્ગજ કંપનીઓ વચ્ચે સ્પર્ધા જામી છે. આ ખરીદીની રેસમાં અગ્રણી ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટર એક્ટિસ (Actis), ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ ઇન્ડિગ્રીડ (IndiGrid) અને રિન્યુએબલ સેક્ટરની જાણીતી કંપની આઇનોક્સ (Inox) સહિતની પ્રભાવશાળી કંપનીઓ ખૂબ જ ગંભીરતાથી વાટાઘાટોના ટેબલ પર સામેલ થઈ છે. તમામ કંપનીઓ આ વ્યૂહાત્મક એસેટ ખરીદીને પોતાના પોર્ટફોલિયોને વધુ મજબૂત કરવા માંગે છે, કારણ કે આ એક સ્થિર અને લાંબા ગાળાની આવક આપતો પ્રોજેક્ટ છે.
બિકાનેર પ્રોજેક્ટ અને તેની વ્યાપારી વિશેષતા
બ્રુકફિલ્ડનો આ ૫૫૦ મેગાવોટનો રિન્યુએબલ એનર્જી પોર્ટફોલિયો મુખ્યત્વે સી એન્ડ આઈ એટલે કે વાણિજ્યિક (Commercial) અને ઔદ્યોગિક (Industrial) ગ્રાહકોની જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સમગ્ર ભારતમાં ફેલાયેલી મોટી ફેક્ટરીઓ, ડેટા સેન્ટર્સ, ઑફિસ કોમ્પ્લેક્સ અને આઇટી પાર્ક્સ જેવા મોટા કોર્પોરેટ એકમો આ પ્રોજેક્ટમાંથી જ પેદા થતી ગ્રીન એનર્જી ખરીદે છે. વાણિજ્યિક ગ્રાહકો સાથેના લાંબા ગાળાના પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ (PPA) ને કારણે આ એસેટ ખરીદનાર નવી કંપનીને શરૂઆતથી જ નિશ્ચિત આર્થિક વળતર મળવાનું શરૂ થઈ જશે.
ભારતમાં રિન્યુએબલ ક્ષમતામાં અસાધારણ વૃદ્ધિનો અંદાજ
આ સોદો એવા સમયે થઈ રહ્યો છે જ્યારે ભારત સરકારે વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫૦૦ ગીગાવોટ બિન-અશ્મિભૂત ઈંધણ આધારિત ઉર્જા ક્ષમતા હાંસલ કરવાનું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય રાખ્યું છે. ભારતમાં વાણિજ્યિક અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે સ્વચ્છ ઉર્જાના વપરાશમાં આગામી વર્ષોમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થવાનો અંદાજ છે. મોટાભાગની ગ્લોબલ અને ભારતીય કોર્પોરેટ કંપનીઓ પોતાના નેટ-ઝીરો (Net-Zero) અને ગ્રીન ટાર્ગેટ્સ પૂરા કરવા માટે પરંપરાગત વીજળીના બદલે રિન્યુએબલ પાવર તરફ ઝડપથી વળી રહી છે. ઓછી કિંમત અને પર્યાવરણને અનુકૂળ હોવાને લીધે સી એન્ડ આઈ સેક્ટર આગામી સમયમાં સૌથી વધુ નફો આપનારું ક્ષેત્ર સાબિત થશે.
બ્રુકફિલ્ડ દ્વારા રોકાણ બેંકના માધ્યમથી શરૂ કરાયેલી આ વેચાણ પ્રક્રિયા આગામી થોડા મહિનાઓમાં આખરી તબક્કામાં પહોંચે તેવી આશા છે. એક્ટિસ, ઇન્ડિગ્રીડ અને આઇનોક્સ જેવી કંપનીઓ માટે આ ₹૩,૦૦૦ કરોડની ડીલ ભારતીય ગ્રીન એનર્જી માર્કેટમાં પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત કરવા માટેનો ગોલ્ડન પાસપોર્ટ સાબિત થઈ શકે છે.
