ટાટા મોટર્સ અને વેલસ્પન રિન્યુએબલ એનર્જી વચ્ચે મોટો કરાર: 86 મેગાવોટના હાઇબ્રિડ પ્રોજેક્ટ દ્વારા દર વર્ષે 20 કરોડ યુનિટ ગ્રીન પાવર મળશે

20 કરોડ યુનિટ વીજળી અને મોટો કરાર! ટાટાનો આ નવો પ્લાન ભારતીય ઉદ્યોગોની કાયાપલટ કરી નાખશે?

ભારતની સૌથી મોટી કોમર્શિયલ વ્હીકલ ઉત્પાદક કંપની ટાટા મોટર્સ લિમિટેડે પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉત્પાદન પ્રક્રિયા તરફ એક મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. કંપનીએ પોતાના મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાના હેતુથી વેલસ્પન રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (WREPL) સાથે હાથ મિલાવ્યા છે. આ ભાગીદારી હેઠળ 86 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતો વિન્ડ-સોલર હાઇબ્રિડ રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ વિકસાવવામાં આવશે, જે દર વર્ષે અંદાજે 20 કરોડ (200 મિલિયન) યુનિટ સ્વચ્છ અને હરિત વીજળીનું ઉત્પાદન કરશે.

લાંબાગાળાનો પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ (PPA) અને તેનો વ્યાપ

આ પ્રોજેક્ટને સફળ બનાવવા માટે બંને કંપનીઓ વચ્ચે લાંબાગાળાના પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ (PPA) એટલે કે વીજ ખરીદી કરાર કરવામાં આવ્યા છે. આ અંતર્ગત ઉત્પાદિત થનારી તમામ ગ્રીન એનર્જીનો પુરવઠો ટાટા મોટર્સના ચાર અલગ-અલગ રાજ્યોમાં આવેલા મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સને જ વિશિષ્ટ રૂપે પૂરો પાડવામાં આવશે. આ ચાર પ્લાન્ટ્સ નીચે મુજબના રાજ્યોમાં કાર્યરત છે:

• ઝારખંડ

• ઉત્તર પ્રદેશ

• ઉત્તરાખંડ

• કર્ણાટક

આ પ્રોજેક્ટ સહ-રોકાણ મોડલ (Co-investment model) પર આધારિત છે, જે દર્શાવે છે કે બંને કંપનીઓ આ ટકાઉ ભવિષ્ય માટે સાથે મળીને મૂડી રોકાણ કરી રહી છે. આ વ્યૂહાત્મક પગલું ટાટા મોટર્સના લાંબાગાળાના પર્યાવરણીય લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં અત્યંત મદદરૂપ સાબિત થશે.

કાર્બન ઉત્સર્જનમાં મોટો ઘટાડો અને RE100 લક્ષ્ય

આ હાઇબ્રિડ પ્રોજેક્ટ માત્ર વીજળી બચાવવા માટે નથી, પરંતુ તે પર્યાવરણના રક્ષણમાં પણ બહુમૂલ્ય યોગદાન આપશે. એક અંદાજ મુજબ, આ પ્રોજેક્ટ કાર્યરત થવાથી દર વર્ષે આશરે 1.4 લાખ ટનથી વધુ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂) ના ઉત્સર્જનને રોકી શકાશે.

ટાટા મોટર્સે વૈશ્વિક સ્તરે જાણીતી ‘RE100’ પહેલ અંતર્ગત વર્ષ 2030 સુધીમાં પોતાની ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓ માટે 100% રિન્યુએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા) નો ઉપયોગ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ નવો પ્રોજેક્ટ તે દિશામાં એક મજબૂત સીમાચિહ્ન સમાન છે. આ ઉપરાંત, કંપનીના વ્યાપક નેટ-ઝીરો ઉત્સર્જનના રોડમેપને પણ આનાથી નવું બળ મળશે.

કોમર્શિયલ વ્હીકલ ઉત્પાદન માટે ‘હાઇબ્રિડ’ મોડલ કેમ જરૂરી?

સામાન્ય રીતે સૌર ઊર્જા (સોલર) કે પવન ઊર્જા (વિન્ડ) સ્વતંત્ર રીતે સતત વીજળી આપી શકતી નથી, કારણ કે તે કુદરતી પરિબળો જેમ કે તડકો અને પવન પર આધારિત હોય છે. પરંતુ ‘હાઇબ્રિડ પ્રોજેક્ટ’માં પવન અને સૂર્ય બંનેનો એકસાથે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે તડકો ન હોય ત્યારે પવન ઊર્જા અને પવન ઓછો હોય ત્યારે સૌર ઊર્જા કાર્યરત રહે છે.

હાલના સમયમાં ભારતના ઉત્પાદન ક્ષેત્ર (Manufacturing Sector) માં આ પ્રકારના કેપ્ટિવ અને ગ્રુપ કેપ્ટિવ રિન્યુએબલ એનર્જી એસેટ્સમાં રોકાણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. આનાથી કંપનીઓને ત્રણ મુખ્ય ફાયદા થાય છે:

1. વીજળીના ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થાય છે.

2. અશ્મિભૂત ઇંધણ (કોલસો, ડીઝલ વગેરે) પરની નિર્ભરતા ઘટે છે.

3. પર્યાવરણીય, સામાજિક અને ગવર્નન્સ (ESG) ના કડક નિયમોનું પાલન સરળ બને છે.

કંપની નેતૃત્વના વિચારો

આ મહત્વપૂર્ણ ભાગીદારી અંગે ખુશી વ્યક્ત કરતા ટાટા મોટર્સ લિમિટેડના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ (ઓપરેશન્સ) વિશાલ બાદશાહે જણાવ્યું હતું કે, આ પ્રોજેક્ટ કંપનીના ગ્રીન અને એનર્જી-એફિશિયન્ટ (ઊર્જા-સક્ષમ) મેન્યુફેક્ચરિંગ તરફના સતત પ્રયાસોને દર્શાવે છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, “આ વિન્ડ-સોલર હાઇબ્રિડ સોલ્યુશનનું વ્યાપક કદ અને તેની સંકલિત પ્રકૃતિ અમારા મુખ્ય કોમર્શિયલ વ્હીકલ પ્લાન્ટ્સ માટે રિન્યુએબલ એનર્જીનો ભરોસાપાત્ર પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરશે. આ સાથે જ, તે લાંબાગાળાના ધોરણે અમારા વ્યવસાયિક સંચાલનમાંથી કાર્બન ઉત્સર્જનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડશે. જ્યારે આપણે RE100 ની પ્રતિબદ્ધતા અને નેટ-ઝીરો આકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ, ત્યારે આવા સહયોગાત્મક પ્રયાસો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.”