પીએમ સૂર્ય ઘર અને કુસુમ યોજનાના લાભાર્થીઓ ખાસ વાંચો! સોલર પ્રોજેક્ટ્સ માટે સરકારે બનાવ્યું ખાસ આઈટી ટૂલ
રાજસ્થાનમાં રિન્યુએબલ એનર્જી (અક્ષય ઊર્જા) પ્રોજેક્ટ્સના સંચાલન અને દેખરેખ માટે કાર્યરત નોડલ એજન્સી, ‘રાજસ્થાન રિન્યુએબલ એનર્જી કોર્પોરેશન લિમિટેડ’ (RRECL) એ એક મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનું અનાવરણ કર્યું છે. રાજ્યમાં ચાલી રહેલા તમામ સૌર અને અક્ષય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ અને કામગીરી પર સુચારૂ નજર રાખવા માટે ‘ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ ટૂલ’ (DRE-PMT) લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ રાજસ્થાનના ઊર્જા મંત્રી શ્રી હીરાલાલ નાગર દ્વારા આ આધુનિક પોર્ટલનું વિધિવત ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.
DRE-PMT પ્લેટફોર્મના મુખ્ય કાર્યો અને સુવિધાઓ
નવું DRE-PMT પ્લેટફોર્મ માત્ર પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ જ નહીં, પરંતુ તે સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની અને નાણાકીય પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવશે.
આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા મુખ્યત્વે નીચે મુજબની કામગીરી સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવશે:
-
રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ: રાજ્યમાં સ્થાપિત રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ અને તેના દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વીજળીનું લાઇવ (રીઅલ-ટાઇમ) ટ્રેકિંગ.
-
સબસિડી અને ડીબીટી ફ્લો: સરકારી યોજનાઓ હેઠળ અપાતી સબસિડી અને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) ની પ્રક્રિયાઓનું પારદર્શક સંચાલન.
-
યોજનાઓનું અમલીકરણ: કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની મહત્વકાંક્ષી અક્ષય ઊર્જા યોજનાઓના સમયસર અમલીકરણ પર દેખરેખ.
પીએમ-કુસુમ અને પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના પર વિશેષ ધ્યાન
DRE-PMT પોર્ટલમાં કેન્દ્ર સરકારની બે સૌથી મોટી અને લોકપ્રિય યોજનાઓ — ‘પીએમ-કુસુમ’ (PM-KUSUM) અને ‘પીએમ સૂર્ય ઘર’ (PM Surya Ghar) યોજનાઓ માટે ખાસ મોનિટરિંગ ક્ષમતાઓ ઉમેરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સમગ્ર રાજસ્થાનમાં ઘર અને વેપારી એકમોની છત પર લગાવવામાં આવેલા રૂફટોપ સોલર પ્રોજેક્ટ્સનું પણ ખાસ ટ્રેકિંગ કરવામાં આવશે.
આ પ્લેટફોર્મ પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ (DISCOMs) ના સ્તરે પ્રોજેક્ટ્સ અને વીજ ઉત્પાદનનું નિરીક્ષણ કરવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે. આનાથી ડિસ્કોમ્સ અને સરકારી અધિકારીઓને એ મૂલ્યાંકન કરવામાં સરળતા રહેશે કે કયા વિસ્તારમાં સોલર પેનલ્સ કેટલું ઉત્પાદન આપી રહી છે અને ક્યાં સુધારાની જરૂર છે.
વેન્ડર મેનેજમેન્ટ અને સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ ડેશબોર્ડ
અત્યાર સુધી પ્રોજેક્ટ્સ ઇન્સ્ટોલ કરનાર એજન્સીઓ અને વેન્ડર્સ (વિક્રેતાઓ) ની વિગતો અલગ-અલગ જગ્યાએ વહેંચાયેલી રહેતી હતી. આ સિસ્ટમ દ્વારા તમામ માન્ય પ્રાપ્ત (Empaneled) વેન્ડર્સની માહિતીને એક જગ્યાએ એકત્રિત કરવામાં આવી છે. આનાથી વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચેનું સંકલન સુધરશે અને પ્રોજેક્ટ મંજૂરીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે.
આ ઉપરાંત, DRE-PMT પોર્ટલમાં અત્યાધુનિક ડેટા એનાલિટિક્સ ટૂલ્સ અને સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ ડેશબોર્ડ્સ ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આ ડેશબોર્ડ્સ દ્વારા વરિષ્ઠ અધિકારીઓને રીઅલ-ટાઇમમાં અપડેટ થયેલો ડેટા મળશે, જેથી કોઈપણ સમસ્યા કે વિલંબના કિસ્સામાં ઝડપી અને આંકડા આધારિત નિર્ણય (Data-driven decision making) લઈ શકાશે.
રાજસ્થાનના ગ્રીન એનર્જી ઇકોસિસ્ટમ માટે મહત્વનું પગલું
રાજસ્થાન એ ભારતનું એવું રાજ્ય છે જેણે સૌર ઊર્જા ક્ષેત્રે અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી છે. રાજ્યમાં મોટા સોલર પાર્કની સાથે-સાથે હવે નાના અને મધ્યમ કદના ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ તથા રૂફટોપ સોલર પ્રોજેક્ટ્સનું પ્રમાણ ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. જ્યારે પ્રોજેક્ટ્સની સંખ્યા હજારોમાં હોય, ત્યારે તેના પર યોગ્ય રીતે દેખરેખ રાખવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
DRE-PMT નું લોન્ચિંગ રાજસ્થાનના અક્ષય ઊર્જા વહીવટના ડિજિટલાઇઝેશન તરફનું એક મોટું પગલું છે. પ્રોજેક્ટ સ્ટેટસ, વીજ ઉત્પાદન, સબસિડી વિતરણ, વેન્ડર રેકોર્ડ અને યોજનાકીય માહિતીને એક જ ડિજિટલ મંચ પર લાવીને RRECL સમગ્ર રાજ્યના ગ્રીન એનર્જી ઇકોસિસ્ટમમાં કાર્યક્ષમતા, જવાબદેહી અને સંપૂર્ણ પારદર્શિતા લાવવા માટે કટિબદ્ધ છે.
