બિહારમાં સોલર પ્લાન્ટ લગાવવાની ગતિ વધી, હવે દરરોજ સ્થાપિત થશે ૨,૦૦૦ સોલર પ્લાન્ટ

બિહારના ઘરોને સૌર ઉર્જાથી રોશન કરવા સરકારનું મિશન મોડ અભિયાન

આજના સમયમાં વધતી વીજળીની કિંમતો અને પર્યાવરણને સુરક્ષિત રાખવાની જરૂરિયાતે આપણે સૌનું ધ્યાન વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતો તરફ ખેંચ્યું છે. આ જ દિશામાં દેશ અને રાજ્યોની સરકારો સોલર એનર્જીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સતત મોટા પગલાં લઈ રહી છે. કેન્દ્ર સરકારની અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી યોજના ‘પીએમ સૂર્ય ઘર મુફ્ત વિજળી યોજના’ હવે દેશના ખૂણે-ખૂણે પોતાના પગ જમાવી રહી છે. આ જ કડીમાં બિહાર રાજ્યમાં આ યોજનાને લઈને એક મોટું અપડેટ સામે આવ્યું છે, જ્યાં સરકારે મિશન મોડમાં કામ કરીને દરરોજ આશરે ૨,૦૦૦ ઘરોમાં સોલર પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવાનું આક્રમક લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.

આવો વિગતવાર સમજીએ કે આ યોજના હેઠળ શું નવા નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે, સરકારનો આગામી પ્લાન શું છે અને સામાન્ય નાગરિકોને આના પર કેટલી સબસિડીનો લાભ મળી રહ્યો છે.

મિશન મોડમાં કામ: દરરોજ ૨ હજાર ઘરોને પ્રકાશિત કરવાનું લક્ષ્ય

બિહારમાં પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના હેઠળ છત પર સોલર પ્લાન્ટ નાખવાના કામમાં તેજી લાવવા માટે હવે તેને ‘મિશન મોડ’માં લઈ લેવામાં આવ્યું છે. સરકાર તરફથી આગામી ૧૦૦ દિવસોમાં કુલ ૨ લાખ ૧ હજાર ઘરોમાં સોલર પ્લાન્ટ નાખવાનું કડક લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે હવે અધિકારીઓ અને એજન્સીઓએ દરરોજ લગભગ ૨,૦૦૦ ઘરોમાં સોલર સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવી પડશે.

અત્યાર સુધીના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો યોજનાની રફ્તાર હાલમાં નક્કી કરવામાં આવેલા શરૂઆતી લક્ષ્યોથી થોડી પાછળ ચાલી રહી છે. સરકારે પહેલા તબક્કામાં રાજ્યના આશરે ૨.૫૦ લાખ આર્થિક રીતે નબળા અને ગરીબ પરિવારની છત પર ૧.૧ કિલોવોટ ક્ષમતાના સોલર પ્લાન્ટ નાખવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું હતું. જોકે, નવેમ્બરના અંત સુધીમાં આ સમગ્ર લક્ષ્ય હાંસલ કરવાનું છે, પરંતુ હજુ સુધી આશરે ૪૯ હજાર ઘર જ સૌર ઉર્જા સાથે જોડાઈ શક્યા છે. નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં કામ પૂરું કરવું વહીવટીતંત્ર માટે એક મોટો પડકાર જરૂર છે, પરંતુ સરકારની કડકાઈ બાદ હવે તેમાં તેજી આવવાની પૂરી સંભાવના છે.

બીપીએલ પરિવાર માટે સંપૂર્ણપણે મફત છે યોજના

આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે સમાજના સૌથી નીચલા સ્તરે ઊભેલા લોકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે. ‘કુટીર જ્યોતિ’ કેટેગરીના બીપીએલ (BPL) પરિવારોને આ યોજના હેઠળ ૧.૧ કિલોવોટનો સોલર પ્લાન્ટ સો ટકા (૧૦૦%) સબસિડી સાથે તદ્દન મફત ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યો છે.

આ યોજનાની શરૂઆત આ વર્ષે ૧૪ જૂને કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં જ્યારે તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે લગભગ 49 હજાર ઘરો સુધી તેની પહોંચ બનાવી લેવામાં આવી હતી. પરંતુ બાકી રહેલા ૨.૦૧ લાખ ઘરોમાં સમયસર પ્લાન્ટ નાખવા માટે કામની ગતિને અનેકગણી વધારવી અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે.

સરકારનું દૂરગામી લક્ષ્ય અને ગરીબો માટે મોટું વિઝન

બિહાર સરકારની આ યોજના માત્ર અઢી લાખ પરિવાર પૂરતી જ મર્યાદિત રહેવાની નથી. સરકારનું દૂરગામી વિઝન એ છે કે આગામી સમયમાં રાજ્યના લગભગ ૫૮ લાખ ગરીબ પરિવારના ઘરો સુધી સૌર ઉર્જા પહોંચાડવામાં આવે.

ક્યારેક પહેલા તબક્કાની પ્રગતિ થોડી ધીમી રહી છે, તેથી તેને ભવિષ્યની વ્યાપક યોજનાઓ માટે એક મોટો પાઠ માનવામાં આવી રહ્યો છે. જો સમયસર પહેલો તબક્કો પૂરો ન થાય, તો આગળના મોટા પ્રોજેક્ટ્સ લાગુ કરવામાં પણ વિલંબ થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે રાજ્ય સરકાર હવે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી દાખવવાના મૂડમાં બિલકુલ નથી.

સામાન્ય વીજળી ગ્રાહકો માટે ૯૮ હજાર રૂપિયા સુધીની ભારી સબસિડી

આ યોજના માત્ર બીપીએલ પરિવાર માટે જ નહીં, પરંતુ સામાન્ય ઘરોની વીજળી વાપરતા ગ્રાહકો માટે પણ અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહી છે. જો કોઈ સામાન્ય ગ્રાહક પોતાના ઘરની છત પર સોલર પ્લાન્ટ લગાવવા માંગે છે, તો તેને સરકાર તરફથી આર્થિક પ્રોત્સાહન (Subsidy) આપવામાં આવી રહ્યું છે:

• કેન્દ્ર સરકારની સબસિડી: ત્રણ કિલોવોટ કે તેથી વધુ ક્ષમતાના ઘરોમાં નાખવામાં આવતા સોલર પ્લાન્ટ પર કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ૭૮ હજાર રૂપિયા સુધીની સબસિડી સીધી આપવામાં આવે છે.

• રાજ્ય સરકારની વધારાની સહાય: આ ઉપરાંત, બિહાર સરકારે ત્રણ કિલોવોટના પ્લાન્ટ પર ૨૦ હજાર રૂપિયાની વધારાની સહાય આપવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે.

• કુલ ફાયદો: આ રીતે, એક પાત્ર સામાન્ય ગ્રાહકને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર બંને તરફથી કુલ ₹98,000 સુધીની નોંધપાત્ર સબસિડી મળે છે, જેનાથી પ્લાન્ટનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે.

બેદરકારી દાખવતી એજન્સીઓ સામે ઊર્જા મંત્રીની સખત ચેતવણી

યોજનાની સુસ્ત રફ્તાર અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદાને જોતા રાજ્યના ઉર્જા મંત્રી શૈલેષ કુમાર ઉર્ફે બુલો મંડલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે નવેમ્બરના અંત સુધીમાં અઢી લાખ ગરીબ પરિવારોને સૌર ઉર્જા સાથે જોડવાના આ લક્ષ્યને કોઈપણ ભોગે પૂરું કરવું પડશે, જેના માટે સતત ઉચ્ચ સ્તરે દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે.

સંબંધિત એજન્સીઓ અને વેન્ડર્સને સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી દેવામાં આવી છે કે તેઓ પોતાના કામની ગતિમાં તુરંત તેજી લાવે. સરકારે એ પણ ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈપણ એજન્સી તરફથી બેદરકારી કે વિલંબ કરવામાં આવશે, તો તેમની સામે કડક દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને જરૂર પડે તો તેમને બ્લેકલિસ્ટ (Blacklist) પણ કરવામાં આવી શકે છે.

જો તમે પણ તમારા ઘરની વીજળીના બિલથી રાહત મેળવવા માંગતા હો અને પર્યાવરણને હર્યું-ભર્યું બનાવવામાં પોતાનું યોગદાન આપવા માંગતા હો, તો તમે સરકારના સત્તાવાર પોર્ટલ PM Surya Ghar Portal પર જઈને આના માટે સરળતાથી અરજી કરી શકો છો.