ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે મોટું કદમ: NTPC REL દ્વારા મધ્યપ્રદેશમાં ૨૧૫ MW પવન ઉર્જા પ્રોજેક્ટ માટે બિડિંગ શરૂ
દેશમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) ના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાના ભાગરૂપે એનટીપીસી રિન્યુએબલ એનર્જી લિમિટેડ (NTPC REL) એ મધ્યપ્રદેશમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી છે. કંપનીએ રાજ્યના સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન યુટિલિટી (STU) સબસ્ટેશન સાથે જોડાયેલા ૨૧૫ મેગાવોટ (MW) ની ક્ષમતા ધરાવતા પવન ઉર્જા (વિન્ડ પાવર) પ્રોજેક્ટના નિર્માણ માટે સત્તાવાર ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. આ ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવા માટે કોઈ પ્રોસેસિંગ ફી રાખવામાં આવી નથી, પરંતુ બિડર્સ માટે રૂ. ૨૦ કરોડની ગેરંટી તરીકે બિડ સિક્યોરિટી જમા કરાવવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
NTPC REL એ આ પ્રોજેક્ટ માટે બોલી લગાવવાની આખરી તારીખ ૨૫ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ નક્કી કરી છે. આ સમગ્ર પેકેજ અને નિર્માણ કાર્યને ફાઇનાન્સ કરવા માટે કંપની પોતાના આંતરિક સંસાધનો અને બજારમાંથી મેળવેલી લોન કે ઉધાર રકમનો ઉપયોગ કરવાનો ઈરાદો ધરાવે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે આ અગાઉ પણ મધ્યપ્રદેશમાં રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે મોટી હલચલ જોવા મળી હતી. ONGC NTPC ગ્રીન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (જે NTPC ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ અને ONGC ગ્રીન લિમિટેડ વચ્ચેનું ૫૦:૫૦ ના ગુણોત્તરનું સંયુક્ત સાહસ છે) ની પેટાકંપની અયાના રિન્યુએબલ પાવર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (અયાના) એ ૧૯૩ મેગાવોટનો પવન પ્રોજેક્ટ સફળતાપૂર્વક હાસલ કર્યો હતો. તે સિવાય ભારત પેટ્રોકેમિકલ્સ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) એ મધ્યપ્રદેશ પાવર મેનેજમેન્ટ કંપની લિમિટેડ (MPPMCL) ના ૮૦૦ મેગાવોટના વિશાળ પવન ટેન્ડર હેઠળ ૧૦૦ મેગાવોટનો પવન પ્રોજેક્ટ મેળવ્યો હતો.
કાર્યક્ષેત્ર અને ટેકનિકલ શરતો
આ નવા ૨૧૫ MW પ્રોજેક્ટના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ સફળ બિડરે મધ્યપ્રદેશમાં વિન્ડ ફાર્મ સ્થાપવા માટે જરૂરી તમામ પ્રાથમિક અને જટિલ પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવાની રહેશે. જેમાં વિગતવાર ડિઝાઇનિંગ, એન્જિનિયરિંગ, માઇક્રો-સાઇટિંગ, ટર્બાઇન ઉત્પાદન અને પ્લાન્ટ કમિશનિંગ જેવી પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.
બિડિંગ કરનાર કંપની STU કનેક્ટિવિટી સાથે પવન ઉર્જા પ્લાન્ટ માટે જરૂરી સંપૂર્ણ જમીન સંપાદન કરવાની પણ જવાબદાર રહેશે. આ ઉપરાંત, ઓફર કરાયેલા વિન્ડ ફાર્મ માટે ALMM (મોડેલ્સ અને મેન્યુફેક્ચરર્સની મંજૂર સૂચિ) હેઠળ સૂચિબદ્ધ વિન્ડ ટર્બાઇન જનરેટર (WTG) પૂરા પાડવાના રહેશે. ટેન્ડરની શરતો અનુસાર, બિડર્સે ૩.૦ મેગાવોટ (૩,૦૦૦ kW) કે તેથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતા ALMM-સૂચિબદ્ધ WTG મશીનો જ ઓફર કરવાના રહેશે.
નવી અને પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા મંત્રાલય (MNRE) દ્વારા જારી કરાયેલી અધિચૂચના મુજબ, ટેક્નો-કોમર્શિયલ બિડ ખોલવાની તારીખ પહેલાં બિડર્સ પાસે માન્ય WTG ઉત્પાદક સંસ્થા સાથે સત્તાવાર ટાઇ-અપ (જોડાણ) હોવું અનિવાર્ય છે.
નાણાકીય લાયકાત અને કડક નિયમો
આ વ્યાપક પ્રોજેક્ટમાં માત્ર મજબૂત આર્થિક બેકગ્રાઉન્ડ ધરાવતી કંપનીઓ જ ભાગ લઈ શકે તે માટે કડક નાણાકીય માપદંડો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે. ટેક્નો-કોમર્શિયલ બિડ ખોલવાની તારીખ સુધીમાં, અરજદાર બિડરનું વિતેલા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો દરમિયાન સરેરાશ વાર્ષિક ટર્નઓવર ઓછામાં ઓછું રૂ. ૩૯૫.૯૬ કરોડ હોવું જરૂરી છે.
ટેન્ડરમાં પારદર્શિતા જાળવવા માટે WTG ઉત્પાદક સંસ્થાઓ (WTG Manufacturers) માટે પણ કેટલાક ખાસ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. કોઈ પણ WTG ઉત્પાદક સંસ્થા આ ટેન્ડરમાં માત્ર એક જ માર્ગે ભાગ લઈ શકશે—એટલે કે કાં તો તે પોતે સ્વતંત્ર બિડર તરીકે ઉમેદવારી નોંધાવી શકે અથવા તો કોઈ અન્ય બિડરના સહયોગી (Collaborator) તરીકે જોડાઈ શકે. જો કોઈ WTG ઉત્પાદક સંસ્થા અલગ-અલગ રૂટ દ્વારા અથવા એક કરતાં વધુ બિડર્સ સાથે ભાગીદારી કરીને એક કરતાં વધુ અરજીઓ સબમિટ કરશે, તો તે ઉત્પાદક સંસ્થા સાથે જોડાયેલી તમામ બિડ્સને તાત્કાલિક અસરથી રદ (Reject) કરી દેવામાં આવશે.
મધ્યપ્રદેશમાં આ ૨૧૫ MW પવન ઉર્જા પ્રોજેક્ટ શરૂ થવાથી રાજ્યમાં સ્વચ્છ ઉર્જાના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે અને ડિજિટલ તથા ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ક્ષેત્રે વીજળીની વધતી માંગને પહોંચી વળવામાં મોટી મદદ મળશે.
