મોઢેરાના ઘરોમાં AC-ફ્રિજ ચાલશે મફતમાં, વીજળી બિલ થયું શૂન્ય
મહેસાણા જિલ્લાનું મોઢેરા ગામ, જે તેના ઐતિહાસિક 11મી સદીના સૂર્ય મંદિર માટે વિશ્વ સ્તરે જાણીતું છે, તે હવે સૌર ઊર્જાના વ્યાપક ઉપયોગને કારણે ચર્ચામાં છે. આ ગામનું લગભગ દરેક ઘર હવે અક્ષય ઊર્જા (Renewable Energy) નો લાભ લઈ રહ્યું છે, જેણે તેને ભારતમાં ઊર્જા આત્મનિર્ભરતાનું એક મોડેલ બનાવી દીધું છે.
મોઢેરા: સૌર ઊર્જાનું 100% કવરેજ
સત્તાવાર અંદાજો મુજબ, ગામના લગભગ 1,300 ઘરોમાં સૌર પેનલ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાનું કવરેજ અને ઘૂંસપેંઠ લગભગ 100 ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે. મોઢેરાએ અક્ષય ઊર્જા અપનાવવામાં એક નવો દાખલો બેસાડ્યો છે.
વીજળી બિલ લગભગ શૂન્ય થયું
આ યોજનાથી ગ્રામજનોને સૌથી મોટો ફાયદો તેમના વીજળીના બિલમાં થયો છે. સ્થાનિક નિવાસીઓ અનુસાર, સૌર પેનલો દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ઊર્જાને કારણે તેમના માસિક વીજળી બિલ લગભગ શૂન્ય થઈ ગયા છે, જેનાથી તેમની બચતમાં મોટો વધારો થયો છે.
મોઢેરા ગામના એક નિવાસી ભરતભાઈ ચૂથરે પોતાની ખુશી વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું, “પહેલા અમારું વીજળી બિલ અવારનવાર હજારો રૂપિયામાં આવતું હતું, પરંતુ આજે તે ઘટીને અમુક સો રૂપિયા રહી ગયું છે, અથવા ઘણીવાર શૂન્ય પણ આવે છે.”
ગ્રામજનો આ બચતથી અત્યંત ખુશ છે. હવે તેમને ટીવી, ફ્રિજ અને પંખા જેવા પોતાના વીજળીના ઉપકરણો ચાલુ કરતાં પહેલા મોંઘા ખર્ચની ચિંતા કરવી પડતી નથી.
રાત્રે પણ અવિરત વીજળી પુરવઠો
મોઢેરાને સૌર ઊર્જાથી સંચાલિત કરવાની યોજના માત્ર દિવસના પ્રકાશ સુધી સીમિત નથી. ગામને એક અદ્યતન 15-મેગાવોટ બેટરી ઊર્જા સંગ્રહ પ્રણાલી (Battery Energy Storage System – BESS) દ્વારા રાત્રે પણ વીજળી મળી રહી છે.
-
15 MW ની આ શક્તિશાળી બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે સૂર્ય આથમ્યા પછી પણ ઘરો, રસ્તાઓ અને જાહેર સ્થળો પર વીજળીનો સતત પુરવઠો જળવાઈ રહે.
-
સૌર ઊર્જા હવે માત્ર ઘરોને જ નહીં, પરંતુ શાળાઓ, હોસ્પિટલો, સ્ટ્રીટલાઇટ્સ અને આધુનિક EV ચાર્જિંગ સ્ટેશનોને પણ વીજળી પૂરી પાડી રહી છે.
ઊર્જા આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતીક
મોઢેરાએ માત્ર પોતાની જરૂરિયાતો જ પૂરી નથી કરી, પરંતુ તે ઊર્જા ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતાનું એક શાનદાર ઉદાહરણ બની ગયું છે.
-
રાષ્ટ્રીય ગ્રીડમાં વીજળીનો પુરવઠો: ગામમાં એક ગ્રાઉન્ડ-માઉન્ટેડ સૌર ઊર્જા પ્લાન્ટ પણ સ્થાપિત છે. આ પ્લાન્ટમાંથી ઉત્પન્ન થતી વધારાની વીજળીને રાષ્ટ્રીય ગ્રીડ (National Grid) માં પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.
-
સૂર્ય મંદિર પણ ઝગમગ્યું: આ ગ્રાઉન્ડ-માઉન્ટેડ પ્લાન્ટ પ્રસિદ્ધ 11મી સદીના સૂર્ય મંદિરને પણ રોશન કરે છે.
આ પ્રકારે, મોઢેરા હવે માત્ર તેના ઐતિહાસિક મહત્ત્વ માટે જ નહીં, પરંતુ ઊર્જા ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતા અને પર્યાપ્તતાનું એક નવું અને ઉજ્જવળ ઉદાહરણ રજૂ કરી રહ્યું છે.
જાહેર અને ખાનગી દરેક જગ્યાએ સૌર શક્તિ
સૌર પ્રણાલીનો લાભ માત્ર ખાનગી ઘરો સુધી સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ ગામના સરકારી અને જાહેર ભવનોને પણ તેનાથી સંપૂર્ણપણે સજ્જ કરવામાં આવ્યા છે:
-
શાળાઓ, હોસ્પિટલો, પંચાયત ભવન અને બસ સ્ટોપ સહિતની તમામ મહત્વપૂર્ણ સરકારી ઇમારતોમાં સૌર પ્રણાલીઓ લગાવવામાં આવી છે.
-
તેના પરિણામે ગામની તમામ સ્ટ્રીટલાઇટ્સ પણ હવે સૌર ઊર્જાથી સંચાલિત થઈ રહી છે, જેનાથી રાત્રિના સમયે સુરક્ષા અને સુવિધા સુનિશ્ચિત થાય છે.
-
મોઢેરા ગામમાં EV ચાર્જિંગ સ્ટેશન જેવી આધુનિક શહેરી સુવિધાઓ પણ સૌર ઊર્જા પર જ નિર્ભર છે.
મોઢેરા ગામના ઉપ સરપંચ સાબીરભાઈએ IANS ને જણાવ્યું કે દરેક ઘરમાં સૌર પ્રણાલી સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેનાથી અક્ષય ઊર્જા અપનાવવામાં એક નવો માપદંડ સ્થાપિત થયો છે.
મોઢેરાનું આ સફળ મોડેલ એ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે યોગ્ય યોજના, આધુનિક ટેક્નોલોજી (જેમ કે BESS), અને જનભાગીદારીથી પરંપરાગત વીજળી સ્રોતો પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય છે અને સાથે જ ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને પણ મજબૂત કરી શકાય છે.
