મહારાષ્ટ્ર અને સમગ્ર ભારતમાં રિન્યુએબલ એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બદલવા માસ્ટર પ્લાન તૈયાર

ભારતમાં ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે નવી ક્રાંતિ; SECI અને મહાજેન્કો વચ્ચે ૫ ગીગાવોટના પ્રોજેક્ટ માટે ઐતિહાસિક કરાર

ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી (નવીનીકરણીય ઉર્જા) ક્ષેત્રે આજે એક ઐતિહાસિક અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ છે. કેન્દ્ર સરકારની અગ્રણી સંસ્થા સોલાર એનર્જી કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (SECI) અને મહારાષ્ટ્ર સરકારના એકમ મહાજેન્કો રિન્યુએબલ એનર્જી લિમિટેડ (MahaGenco REL) વચ્ચે એક સમજૂતી કરાર (MoU) પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.

આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી હેઠળ માત્ર મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં ગ્રીન એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સની સંભાવનાઓ શોધવામાં આવશે અને તેનો મોટા પાયે વિકાસ કરવામાં આવશે. આ મહત્વાકાંક્ષી જોડાણ ૫ ગીગાવોટ (5 GW) સુધીની વિશાળ પ્રોજેક્ટ પાઇપલાઇન ધરાવે છે, જે ભારતના સ્વચ્છ ઉર્જા સંક્રમણ (Clean Energy Transition) ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.

ભારત સરકારે આગામી વર્ષોમાં પરંપરાગત ઉર્જા (કોલસો અને તેલ) પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને પર્યાવરણને અનુકૂળ પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જાના વપરાશને વધારવાનો મોટો સંકલ્પ કર્યો છે. આ દિશામાં સીએસઆઈ (SECI) અને મહાજેન્કો રિન્યુએબલ એનર્જી લિમિટેડ, જે મહારાષ્ટ્ર સ્ટેટ પાવર જનરેશન કંપની લિમિટેડ (MAHAGENCO) નું એક મહત્વનું એકમ છે, તેમની વચ્ચે થયેલા આ કરાર ખૂબ જ દૂરગામી પરિણામો લાવશે. આ ભાગીદારી બંને પક્ષકારોની તકનીકી ક્ષમતાઓ, અનુભવ અને સંસાધનોને એકસાથે જોડીને દેશની ઉર્જા વ્યવસ્થાને મજબૂત કરશે.

આધુનિક ઉર્જા ટેકનોલોજી પર વિશેષ ધ્યાન

આ ભાગીદારી માત્ર સોલાર પેનલ લગાવવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં ઉર્જા ક્ષેત્રની અત્યંત આધુનિક ટેકનોલોજી અને વૈવિધ્યસભર પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. કરારના મુખ્ય વિષયો નીચે મુજબ છે:

• ફર્મ અને ડિસ્પેચેબલ રિન્યુએબલ એનર્જી (FDRE): ગ્રીન એનર્જી ક્યારેક હવામાન પર આધારિત હોય છે, પરંતુ આ ટેકનોલોજીથી ગ્રીડમાં સતત અને જરૂરિયાત મુજબ ઉર્જા સપ્લાય કરી શકાશે.

• રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક (RTC) રિન્યુએબલ પાવર: ઉદ્યોગો અને ઘરોને દિવસ-રાત ૨૪ કલાક કોઈપણ અડચણ વગર ક્લીન એનર્જી પૂરી પાડવાનું આયોજન છે.

• બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (BESS) અને પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ (PSP): જ્યારે વીજળીનો વપરાશ ઓછો હોય ત્યારે વધારાની ગ્રીન એનર્જીનો સંગ્રહ કરવા માટે આધુનિક બેટરી બેંક અને પાણી આધારિત પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવશે.

• ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને ગ્રીન એમોનિયા: ભવિષ્યના ઈંધણ તરીકે ઓળખાતા ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદન પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે જેથી ભારે ઉદ્યોગો અને પરિવહન ક્ષેત્રે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડી શકાય.

પાવર ટ્રેડિંગ અને કન્સલ્ટન્સી સેવાઓનો સમાવેશ

આ સહયોગ માત્ર પ્રોજેક્ટ ઊભા કરવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની અંદર પાવર ટ્રેડિંગ (વીજળી ખરીદ-વેચાણ) અને પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ કન્સલ્ટન્સી સેવાઓને પણ આવરી લેવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ થયો કે SECI અને મહાજેન્કો અન્ય નાના પ્રોજેક્ટ ડેવલપર્સને ટેકનિકલ માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે અને દેશના પાવર માર્કેટમાં ગ્રીન એનર્જીના વ્યવસાયિક મોડલને વધુ સરળ અને નફાકારક બનાવશે.

સ્વચ્છ ઉર્જા સંક્રમણને મળશે નવી ગતિ

આ ઐતિહાસિક કરાર અંગે એસઈસીઆઈ (SECI) એ પોતાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર એક પોસ્ટ શેર કરીને ખુશી વ્યક્ત કરી છે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે આ ભાગીદારી ભારતના ટકાઉ અને સ્વચ્છ ઉર્જા સંક્રમણને વેગ આપવા માટે બંને પક્ષોની સંયુક્ત ક્ષમતાઓને એક મંચ પર લાવે છે. ૫ ગીગાવોટની પ્રોજેક્ટ ક્ષમતા આગામી સમયમાં લાખો ઘરોને પ્રદૂષણ મુક્ત વીજળી પૂરી પાડશે અને પૃથ્વીના ગ્લોબલ વોર્મિંગના જોખમને ઓછું કરવામાં ભારત વૈશ્વિક સ્તરે આગેવાની લેશે.

તકનીકી રીતે સમૃદ્ધ આ પ્રોજેક્ટ દેશના આર્થિક વિકાસની સાથે રોજગારીની નવી તકો પણ ઉભી કરશે.