જ્યુનિપર ગ્રીને ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં શરૂ કર્યું ભારતનું સૌથી મોટું વિન્ડ ટર્બાઇન

દેશના સૌથી મોટા ૫ મેગાવોટના જાયન્ટ ટર્બાઇન સાથે જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીએ રચ્યો ઇતિહાસ; જાણો ખાસિયતો

ભારતના નવીનીકરણીય ઉર્જા (রિન્યુએબલ એનર્જી) ક્ષેત્રમાંથી એક અત્યંત ગૌરવપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશની અગ્રણી સ્વતંત્ર ઉર્જા ઉત્પાદક કંપની ‘જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જી’ (Juniper Green Energy) એ સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી છે કે તેણે રોટર વ્યાસ (Rotor Diameter) ની દ્રષ્ટિએ સમગ્ર ભારતનું સૌથી મોટું પવન ટર્બાઇન સફળતાપૂર્વક કાર્યરત કરી દીધું છે. બુધવારે કંપની દ્વારા જાહેર કરાયેલી અખબારી યાદી મુજબ, આ પ્રોજેક્ટના માધ્યમથી ગુજરાત અને રાજસ્થાનના પવન-ઊર્જાના હબ ગણાતા વિસ્તારોમાં કુલ ૮૨ મેગાવોટ (MW) ની નવી પવન ઉર્જા ક્ષમતા ઉમેરવામાં આવી છે, જે ભારતના ગ્રીન એનર્જી મિશનને નવી ગતિ આપશે.

દેશના સૌથી મોટા જાયન્ટ ટર્બાઇનની વિશિષ્ટતાઓ

આ મેગા પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી ખાસિયત એન્વિઝન (Envision) કંપનીનું ‘EN-182’ મોડલ ધરાવતું અદભુત વિન્ડ ટર્બાઇન જનરેટર (WTG) છે. આ પવનચક્કીની કુલ ઉર્જા ઉત્પાદન ક્ષમતા ૫ મેગાવોટ છે અને તેનો રોટર વ્યાસ ૧૮૧ મીટર જેટલો વિશાળ છે. રોટર વ્યાસની આ અસાધારણ સાઈઝ તેને ભારતીય ઉર્જા ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું અને અત્યાધુનિક પવન ટર્બાઇન બનાવે છે. કંપનીના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વિશાળ કદના અત્યાધુનિક ટર્બાઇન્સના ઉપયોગથી હવાની ઓછી ગતિમાં પણ વધુમાં વધુ વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકાશે, જેનાથી કાર્યકારી કાર્યક્ષમતામાં ધરખમ સુધારો જોવા મળશે.

ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગર-રાજકોટ અને રાજસ્થાનના બાડમેરમાં પ્રોજેક્ટ સફળ

વિકાસના અદભુત મોડેલના ભાગરૂપે, જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીએ ૨૨ જૂન, ૨૦૨૬ સુધીમાં આ પ્રોજેક્ટની કમિશનિંગ પ્રવૃત્તિઓ પૂર્ણ કરીને તેને ગ્રીડ સાથે જોડી દીધો છે. આ અંતર્ગત રાજસ્થાનના સરહદી જિલ્લા બાડમેર તેમજ ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર અને રાજકોટ જિલ્લાના પવનયુક્ત વિસ્તારોમાં આ ૮૨ મેગાવોટના પાવર પ્લાન્ટ્સ કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. ભૌગોલિક રીતે પવનની સાનુકૂળ ગતિ ધરાવતા આ વિસ્તારો હવે દેશને પ્રદૂષણ મુક્ત અને સસ્તી વીજળી પૂરી પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

લોજિસ્ટિક્સ અને એન્જિનિયરિંગના ગંભીર પડકારો

આ મહાકાય પ્રોજેક્ટને જમીન પર ઉતારવો બિલકુલ સરળ નહોતો. જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીના મુખ્ય કાર્યવાહક અધિકારી (CEO) અંકુશ મલિકે પ્રોજેક્ટની સફળતા પર ખુશી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, “આ પ્રોજેક્ટ્સનું સફળ કમિશનિંગ ટેકનોલોજી અને કુશળ અમલીકરણ ક્ષમતાઓના સુમેળને દર્શાવે છે. ભારતના આ સૌથી મોટા ટર્બાઇનની સ્થાપના વખતે અમારી સામે ભારે લોજિસ્ટિક્સ અને સિવિલ એન્જિનિયરિંગના પડકારો આવ્યા હતા. ખાસ કરીને આ પવનચક્કીના બ્લેડ (પાંખિયા) આશરે ૮૯ મીટર જેટલા લાંબા છે. આટલા વિશાળ અને લાંબા બ્લેડને રસ્તા માર્ગે ફેક્ટરીથી લઈને ગુજરાત અને રાજસ્થાનના અંતરિયાળ ગામડાઓ સુધી સુરક્ષિત રીતે પરિવહન (Transport) કરવું એ ટ્રાફિક અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની દ્રષ્ટિએ એક ભગીરથ કાર્ય હતું, જે અમારી ટીમે સફળતાપૂર્વક પાર પાડ્યું છે.”

જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જીનો સતત વિસ્તરતો પોર્ટફોલિયો

આ નવો પ્લાન્ટ શરૂ થયા પહેલા પણ કંપનીએ ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં અનેક પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા ૩૦૫ મેગાવોટની પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા ક્ષમતા ગ્રીડમાં જોડી હતી. આ ઉપરાંત, કંપની રાજસ્થાનમાં ભારતના સૌપ્રથમ ‘પેઢી અને ડિસ્પેચેબલ’ (Firm and Dispatchable) રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ પર પણ ઝડપથી કામ કરી રહી છે. જ્યુનિપર ગ્રીન એનર્જી લાંબા સમયથી મોટા પાયે સોલાર (સૌર ઉર્જા), વિન્ડ (પવન ઉર્જા) અને હાઇબ્રિડ ક્લીન એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સના વિકાસ, નિર્માણ અને સંચાલન સાથે જોડાયેલી છે. ૧૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના સત્તાવાર ડેટા અનુસાર, કંપનીની કુલ કાર્યકારી ઉર્જા ક્ષમતા આશરે ૧.૬૬ ગીગાવોટ (GW) સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે દેશને ટકાઉ વિકાસ તરફ લઈ જવા માટે એક સીમાચિહ્ન સમાન છે.