ઇજિપ્તમાં બનશે દેશનો પહેલો વિન્ડ ટર્બાઇન પ્લાન્ટ, ચીનની મદદથી ગ્રીન એનર્જીમાં આવશે મોટી ક્રાંતિ!
અક્ષય ઊર્જા (Renewable Energy) ના ક્ષેત્રમાં ચીન અને ઇજિપ્ત (Egypt) વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સતત મજબૂત થઈ રહી છે. બંને દેશોનો આ સહયોગ હવે માત્ર પાવર પ્લાન્ટ સ્થાપવા પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ તેણે એક મોટા અને સંકલિત મોડલનું રૂપ લઈ લીધું છે. જેમાં ક્લીન એનર્જી ડેવલપમેન્ટ, આધુનિક ટેકનોલોજી, પાવર ગ્રીડનું આધુનિકીકરણ, એનર્જી સ્ટોરેજ અને સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન (Industrial Localization) જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વધતો સહયોગ ઇજિપ્તને તેના વિપુલ પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ સૌર (Solar) અને પવન (Wind) ઊર્જા સંસાધનોનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરી રહ્યો છે. આનાથી માત્ર ઇજિપ્તની વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા જ નથી વધી રહી, પરંતુ લાંબા ગાળાના એનર્જી ટ્રાન્સફોર્મેશન (Energy Transition) માટે જરૂરી તકનીકી અને ઔદ્યોગિક પાયો પણ મજબૂત થઈ રહ્યો છે.
ચીનની ટેકનોલોજીથી બદલાશે ઇજિપ્તનું એનર્જી સેક્ટર
ઇજિપ્ત આ સમયે પરંપરાગત બળતણ (જેમ કે કોલસો અને ગેસ) પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ગ્રીન એનર્જીનો વ્યાપ વધારવા માટે ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે. આ પરિવર્તનમાં ચીનનું રોકાણ, આધુનિક ટેકનોલોજી અને કુશળતા મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આ ભાગીદારી સોલાર એનર્જી, વિન્ડ એનર્જી, એનર્જી સ્ટોરેજ અને લોકલ મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા અનેક મોરચે ફેલાયેલી છે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધો ગાઢ બની રહ્યા છે અને ટકાઉ વિકાસ (Sustainable Development) નો ધ્યેય પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ મળી રહી છે.
કાહિરા યુનિવર્સિટીના અર્થશાસ્ત્ર અને રાજકીય વિજ્ઞાનના પ્રોફેસરના જણાવ્યા અનુસાર, ઇજિપ્ત મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકા (MENA) ક્ષેત્રમાં એક અગ્રણી એનર્જી પ્લેયર છે. ઇજિપ્ત પાસે પરંપરાગત ઊર્જાની સાથે-સાથે વિન્ડ, સોલાર અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન જેવા ક્ષેત્રોમાં અપાર શક્યતાઓ રહેલી છે.
તેમણે કહ્યું, “ચીન અને ઇજિપ્તની આ ભાગીદારી વૈકલ્પિક ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવામાં અને પરંપરાગત બળતણ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે. ઇજિપ્તનો લક્ષ્યાંક 2028 સુધીમાં તેની કુલ ઊર્જાનો 45 ટકા હિસ્સો અક્ષય સ્ત્રોતોમાંથી મેળવવાનો છે, અને આ લક્ષ્યને પૂર્ણ કરવામાં ચીન સાથેનું આ તાલમેલ ખૂબ મહત્વનું છે.”
ગ્રીડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનિકલ પડકારો થશે દૂર
રિન્યુએબલ એનર્જીની ક્ષમતા વધારવાની સાથે તેને નેશનલ વીજ ગ્રીડ સાથે જોડવી એ એક મોટો ટેકનિકલ પડકાર હોય છે. પ્રોફેસર અલીએ જણાવ્યું કે ઇજિપ્ત આ દિશામાં ચીનના અનુભવો, ટેકનિકલ ઉકેલો અને લોડ મેનેજમેન્ટ ટેકનિકનો લાભ લઈ રહ્યું છે.
-
વીજ ગ્રીડનું આધુનિકીકરણ: ટ્રાન્સમિશન કોરિડોરનો વિકાસ કરવો, વીજ વિતરણમાં થતા નુકસાનને ઘટાડવું અને આધુનિક કંટ્રોલ સિસ્ટમ લાગુ કરવી.
-
ટેકનોલોજીનું હસ્તાંતરણ (Technology Transfer): ઇજિપ્તમાં જ રિન્યુએબલ એનર્જી સંબંધિત ઉપકરણોનું ઉત્પાદન (Local Manufacturing) શરૂ કરવું જેથી સપ્લાય ચેઈન મજબૂત થાય અને સ્થાનિક ક્ષમતાનો વિકાસ થઈ શકે.
-
એનર્જી સ્ટોરેજ: પવન અને સૌર ઊર્જામાંથી બનતી વીજળીને સુરક્ષિત રાખવા માટે આધુનિક એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ વિકસાવવી.
$300 મિલિયનનું રોકાણ: બનશે ઇજિપ્તનો પહેલો વિન્ડ ટર્બાઇન પ્લાન્ટ
ચીન-ઇજિપ્ત સહયોગના વ્યવહારિક પરિણામોનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ સુએઝની ખાડી (Gulf of Suez) માં જોવા મળી રહ્યું છે. ચીનની કંપની Sany Renewable Energy દ્વારા લગભગ 300 મિલિયન ડોલર (આશરે ₹2,500 કરોડ) ના રોકાણથી ઇજિપ્તનો પહેલો વિન્ડ ટર્બાઇન મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવી રહ્યો છે.
-
નિર્માણ સમયગાળો: જૂન મહિનામાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા આ પ્રોજેક્ટને બે વર્ષમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
-
નિકાસનું કેન્દ્ર: આ પ્લાન્ટમાં બનતા વિન્ડ ટર્બાઇનનો ઉપયોગ ઇજિપ્તમાં સ્થાનિક પ્રોજેક્ટ્સ માટે તો થશે જ, સાથે તેને અન્ય દેશોમાં નિકાસ પણ કરવામાં આવશે.
2050 સુધીમાં ‘કાર્બન ન્યુટ્રાલિટી’ નો લક્ષ્યાંક
પ્રોફેસર અલીએ અંતમાં ઉમેર્યું કે ચીન અને ઇજિપ્તની આ પાર્ટનરશિપ સોલાર અને વિન્ડ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા અને પરંપરાગત બળતણનો વપરાશ ઘટાડવામાં અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ છે. આ સહયોગ ઇજિપ્તને 2050 સુધીમાં કાર્બન ન્યુટ્રલ (Carbon Neutrality) બનાવવાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવામાં મોટો ટેકો બનશે.
