GERC દ્વારા ઈન્ટ્રા-સ્ટેટ GNA નિયમો ૨૦૨૬ માટે કન્સલ્ટન્સી બિડ મંગાવાઈ: ગુજરાતના પાવર સેક્ટરમાં મોટો સુધારો

વીજળી કંપનીઓ માટે મોટી ખબર! ગુજરાતમાં LTA અને STOA સિસ્ટમ થશે બંધ, જાણો કયો નવો કાયદો આવશે?

ગુજરાત ઇલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (GERC) એ રાજ્યમાં ‘GNA (કનેક્ટિવિટી અને જનરલ નેટવર્ક એક્સેસ ટુ ધી ઈન્ટ્રા-સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ) રેગ્યુલેશન્સ, ૨૦૨૬’ ને આખરી ઓપ આપવા માટે અનુભવી કન્સલ્ટન્સી ફર્મ્સ પાસેથી પ્રપોઝલ (બિડ) મંગાવ્યા છે. પસંદ કરાયેલી કન્સલ્ટન્ટ ફર્મ કમિશનને આ નવા નિયમો ઘડવામાં અને તેની સાથે જોડાયેલા સ્ટેટમેન્ટ ઓફ રીઝન્સ (SoR) ને તૈયાર કરવામાં સંપૂર્ણ મદદ કરશે.

આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ એકીકૃત અને ફ્લેક્સિબલ ‘જનરલ નેટવર્ક એક્સેસ’ (GNA) મિકેનિઝમ અપનાવીને ગુજરાતના રાજ્ય સ્તરના વીજ ટ્રાન્સમિશન માળખાને આધુનિક બનાવવાનો છે. હાલમાં રાષ્ટ્રીય કે આંતર-રાજ્ય (Inter-State) ટ્રાન્સમિશન એક્સેસનું સંચાલન સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (CERC) ના ૨૦૨૨ ના GNA નિયમો, ઇન્ડિયન ઇલેક્ટ્રિસિટી ગ્રીડ કોડ (IEGC) ૨૦૨૩ અને ડેવિયેશન સેટલમેન્ટ મિકેનિઝમની જોગવાઈઓ દ્વારા થાય છે. હવે ગુજરાતે પણ પોતાના ઈન્ટ્રા-સ્ટેટ નેટવર્ક માટે આ દિશામાં પગલું ભર્યું છે.

જૂની પદ્ધતિઓ રદ થશે: એક જ પ્લેટફોર્મ પર મળશે એક્સેસ

ગુજરાતમાં અક્ષય ઊર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) ક્ષમતામાં ખૂબ ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે. આથી, બદલાતી ગ્રીડ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને એક નવું માળખું બનાવવાનો કમિશનનો ઈરાદો છે.

પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ જૂની અને ટુકડાઓમાં વહેંચાયેલી એક્સેસ સિસ્ટમ્સને નાબૂદ કરવામાં આવશે, જેમ કે:

• LTA (લોંગ-ટર્મ એક્સેસ)

• MTOA (મીડિયમ-ટર્મ ઓપન એક્સેસ)

• STOA (શોર્ટ-ટર્મ ઓપન એક્સેસ)

આ તમામ જૂની વ્યવસ્થાઓના સ્થાને હવે માત્ર એક સિંગલ, ક્વોન્ટમ-આધારિત અને ફ્લેક્સિબલ GNA સિસ્ટમ અમલમાં આવશે. આ ફેરફાર દરમિયાન હાલના ગ્રાહકોના એક્સેસ રાઇટ્સ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખવામાં આવશે.

નવા માળખાથી કનેક્ટિવિટી, શિડ્યુલિંગ, બિલિંગ અને સેટલમેન્ટની પ્રક્રિયાઓ વધુ પારદર્શક બનશે. આનાથી વીજ ટ્રાન્સમિશન નેટવર્કનો ઉપયોગ વધુ કાર્યક્ષમ બનશે અને બિનઉપયોગી ક્ષમતા (Stranded Capacity) નું જોખમ ઘટશે. આ કાયદો ગ્રીડનો ઉપયોગ કરનારા વિવિધ જૂથો – જેમ કે રિન્યુએબલ એનર્જી જનરેટર્સ, કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટ્સ, એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ અને પ્રોસ્યુમર્સની જરૂરિયાતો પૂરી કરશે.

કન્સલ્ટિંગ એજન્સીની કામગીરી અને જવાબદારીઓ

આ કન્સલ્ટન્સી પ્રોજેક્ટ અંદાજે ત્રણ મહિનાના સમયગાળામાં પૂર્ણ કરવાનો રહેશે. પસંદ થયેલી ફર્મે નીચે મુજબના મુખ્ય તબક્કાઓમાંથી પસાર થવું પડશે:

1. ઇન્સેપ્શન રિપોર્ટ અને અભ્યાસ: પ્રારંભિક રિપોર્ટ તૈયાર કરવો, ગ્રીડની ક્ષમતા અને નેટવર્કની મર્યાદાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું.

2. જરૂરિયાતોનું મેપિંગ: ટ્રાન્સમિશન યુઝર્સના જુદા જુદા વર્ગોની જરૂરિયાતો સમજવી અને CERC તેમજ અન્ય રાજ્યો દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા GNA મોડેલનો અભ્યાસ કરવો.

3. મસૂદો તૈયાર કરવો: આ તમામ અભ્યાસ બાદ ‘GERC GNA રેગ્યુલેશન્સ, ૨૦૨૬’ નો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરવો.

4. ભાગીદારો સાથે ચર્ચા: સ્ટેકહોલ્ડર્સ સાથે સંપર્ક કરવો, તેમના સૂચનો અને વાંધાઓની સમીક્ષા કરવી અને આખરી ‘સ્ટેટમેન્ટ ઓફ રીઝન્સ’ બનાવવું.

5. સુધારાની ભલામણ: જરૂર જણાય ત્યાં રાજ્યના હાલના ગ્રીડ કોડ અને સંબંધિત નિયમોમાં સુધારા સૂચવવા.

પાત્રતાના કડક ધોરણો અને ક્ષમતા

GERC એ આ કામગીરી માટે માત્ર અનુભવી અને સક્ષમ ફર્મ્સ જ આવે તે માટે કડક પાત્રતા ધોરણો નક્કી કર્યા છે:

• અનુભવ: અરજદાર ફર્મ અથવા એલએલપી (LLP) નોંધીયેલ હોવી જોઈએ અને ભારતના પાવર સેક્ટરમાં ઓછામાં ઓછો ૧૦ વર્ષનો કન્સલ્ટન્સી અનુભવ ધરાવતી હોવી જોઈએ.

• ટ્રેક રેકોર્ડ: ફર્મે ઓછામાં ઓછી ૪ વીજ કંપનીઓ કે રેગ્યુલેટર્સ માટે કાયદાકીય મસૂદા ઘડવાનું કામ કર્યું હોવું જોઈએ અને ગ્રીડ કોડ, શિડ્યુલિંગ કે ટ્રાન્સમિશન પ્લાનિંગ સાથે જોડાયેલા ૩ ટેકનિકલ પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કર્યા હોવા જોઈએ.

• નાણાકીય સ્થિતિ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩, ૨૦૨૩-૨૪ અને ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન ફર્મનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ઓછામાં ઓછું ₹૫ કરોડ હોવું જોઈએ અને તે પોઝિટિવ નેટવર્થ ધરાવતી હોવી જોઈએ.

• નિષ્ણાતોની ટીમ: ફર્મ પાસે પાવર સેક્ટરના ઓછામાં ઓછા ૧૦ પૂર્ણકાલીન પ્રોફેશનલ્સ હોવા જોઈએ. પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર પાસે ૨૦ વર્ષથી વધુ અને પ્રોજેક્ટ મેનેજર પાસે ૧૨ વર્ષથી વધુનો અનુભવ હોવો ફરજિયાત છે.

પસંદગી પ્રક્રિયા (Selection Process)

આ બિડનું મૂલ્યાંકન QCBS (ક્વોલિટી એન્ડ કોસ્ટ બેઝ્ડ સિલેક્શન) પદ્ધતિ હેઠળ કરવામાં આવશે. આ પદ્ધતિમાં:

• ટેકનિકલ પ્રપોઝલ: ૭૦% વજન (Weightage)

• ફાઇનાન્શિયલ પ્રપોઝલ: ૩૦% વજન

કોઈપણ ફર્મે ફાઇનાન્શિયલ બિડ ઓપનિંગ માટે પાત્ર બનવા માટે ટેકનિકલ મૂલ્યાંકનમાં ૧૦૦ માંથી ઓછામાં ઓછા ૮૦ ગુણ મેળવવા જરૂરી રહેશે. આ આધુનિક કાયદો અમલમાં આવતા જ ગુજરાતની વીજળી ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ વધુ ઝડપી, પારદર્શક અને મજબૂત બનશે.