FAGMIL નો માસ્ટરપ્લાન: જોધપુરમાં આકાર લેશે નવો પાવર પ્લાન્ટ, વીજળી સમસ્યાનો આવશે કાયમી ઉકેલ!
ભારતમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewable Energy) ને પ્રોત્સાહન આપવા અને કૃષિ ક્ષેત્રને સૂર્યઉર્જા સાથે જોડવાના ઉદ્દેશ્યથી એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ભારત સરકારના રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત જાહેર ક્ષેત્રના સાહસ એફસીઆઈ અરાવલી જિપ્સમ એન્ડ મિનરલ્સ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (FAGMIL) એ રાજસ્થાનમાં 2.52 MW AC ની ક્ષમતા ધરાવતા ગ્રાઉન્ડ-માઉન્ટેડ સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ માટે ખુલ્લા ટેન્ડર (Open Bids) આમંત્રિત કર્યા છે.
આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ ભારત સરકારની મહત્વાકાંક્ષી PM-KUSUM (પ્રધાનમંત્રી કિસાન ઉર્જા સુરક્ષા એવમ્ ઉત્થાન મહાભિયાન) યોજના હેઠળ વિકસાવવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી રાજસ્થાનમાં સૌર ઊર્જાના ઉત્પાદનને વેગ મળશે અને સ્થાનિક સ્તરે વીજ પુરવઠો વધુ મજબૂત બનશે.

પ્રોજેક્ટની સ્થળ પસંદગી, ક્ષમતા અને મોડલ
FAGMIL દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ટેન્ડર મુજબ આ પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
-
સ્થળ અને ક્ષમતા: આ સોલાર પ્લાન્ટ રાજસ્થાનના જોધપુર જિલ્લાના ઓસિયાં ખાતે આવેલા ‘ભવાડ 33/11 kV સબ-સ્ટેશન’ ની નજીક સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેની ઉત્પાદન ક્ષમતા 2.52 MW AC રહેશે, જેનો અંદાજિત DC કેપેસિટી લોડ 3.024 MWp નો છે.
-
PM-KUSUM કમ્પોનન્ટ-C: આ કામગીરી PM-KUSUM યોજનાના કમ્પોનન્ટ-C (Component-C) હેઠળ કરવામાં આવી રહી છે, જે મુખ્યત્વે એગ્રીકલ્ચર ફીડર-લેવલ સોલરાઈઝેશન (ફીડર સ્તરે સૌરીકરણ) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આનાથી ખેડૂતોને દિવસના સમયે પણ ખેતી માટે પૂરતી વીજળી મળી રહેશે.
-
BOO મોડલ (25 વર્ષનો કરાર): આ પ્રોજેક્ટ બિલ્ડ-ઓન-ઓપરેટ (Build-Own-Operate – BOO) મોડલ હેઠળ 25 વર્ષના સમયગાળા માટે અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
પસંદગી પામેલા ડેવલપરે પ્રોજેક્ટ માટે જમીનની વ્યવસ્થા કરવાથી લઈને ફાઇનાન્સિંગ (નાણાકીય વ્યવસ્થા), ડિઝાઇનિંગ, ખરીદી, બાંધકામ, ઇન્સ્ટોલેશન, કમિશનિંગ અને 25 વર્ષ સુધીના ઓપરેશન અને મેઇન્ટેનન્સ (O&M) ની સંપૂર્ણ જવાબદારી સંભાળવાની રહેશે.
આ ઉપરાંત, ડેવલપરે વાર્ષિક ઓછામાં ઓછું 41.94 લાખ યુનિટ વીજ ઉત્પાદન જાળવી રાખવાની ખાતરી આપવી પડશે, જે 19% ના લઘુત્તમ કેપેસિટી યુટિલાઇઝેશન ફેક્ટર (CUF) ને સંગત છે.
મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા અને બઝમાર્ક ટેરિફ
ટેન્ડરની મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા L-1 (સૌથી ઓછા ભાવ) ના આધારે કરવામાં આવશે.
-
બેન્ચમાર્ક પાવર પર્ચેસ એગ્રીમેન્ટ (PPA) ટેરિફ રૂ. 3.323 પ્રતિ યુનિટ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
-
જે બિડર FAGMIL ને આ બેન્ચમાર્ક ટેરિફ સામે સૌથી વધુ ચોખ્ખી બચત (Highest Net Savings) ની ઓફર કરશે, તે ડેવલપરની પસંદગી કરવામાં આવશે.
ડિપોઝિટ અને પરફોર્મન્સ સિક્યોરિટીના નિયમો
ટેન્ડરમાં ભાગ લેવા માટે FAGMIL એ નાણાકીય શરતો પણ સ્પષ્ટ કરી છે:
-
અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ (EMD): બિડરોએ રૂ. 10 લાખ ની EMD રકમ જમા કરાવવાની રહેશે. આ રકમ ડીમાન્ડ ડ્રાફ્ટ (DD), બેંક ગેરંટી (BG) અથવા ઓનલાઈન ટ્રાન્સફર દ્વારા આપી શકાશે.
મહત્વની નોંધ: ઉદ્યમ (Udyam), સ્ટાર્ટઅપ (Startup) કે NSIC હેઠળ રજિસ્ટર્ડ થયેલી કંપનીઓને પણ આ EMD રકમમાંથી કોઈ છૂટછાટ મળશે નહીં.
-
પરફોર્મન્સ બેંક ગેરંટી (PBG): સફળ બિડરે FAGMIL તરફથી ઈમેલ દ્વારા સૂચના મળ્યાના સાત કેલેન્ડર દિવસની અંદર રૂ. 30 લાખ ની પરફોર્મન્સ બેંક ગેરંટી રજૂ કરવાની રહેશે.

મહત્વની તારીખો અને સમયસીમા (Important Dates)
રસ ધરાવતા રોકાણકારો અને ડેવલપર્સે નીચે મુજબની તારીખો ખાસ ધ્યાનમાં રાખવાની રહેશે:
| વિગત | તારીખ / સમયસીમા |
| ટેન્ડર પ્રસિદ્ધિ તારીખ | 14 ઓગસ્ટ 2026 |
| પ્રી-બિડ મીટિંગ | 20 ઓગસ્ટ 2026 |
| સ્પષ્ટતા (Clarifications) પૂછવાની છેલ્લી તારીખ | 26 ઓગસ્ટ 2026 |
| ઓનલાઈન બિડિંગ સબમિટ કરવાની અંતિમ તારીખ | 28 ઓગસ્ટ 2026 |
| ટેન્ડર ખોલવાની તારીખ (Tender Opening) | 29 ઓગસ્ટ 2026 |
કામગીરી પૂર્ણ કરવાની મુદત: વર્ક ઓર્ડર મળ્યાની તારીખથી 4 મહિનાની અંદર આ સોલાર પ્રોજેક્ટનું કામ પૂર્ણ કરવાનું રહેશે. આ સાથે જ આખરી PPA કમિશનિંગ માટેની છેલ્લી તારીખ 31 માર્ચ 2027 નક્કી કરવામાં આવી છે.
બિડર્સ માટે પાત્રતાના ધોરણો (Eligibility Criteria)
આ પ્રોજેક્ટમાં ભાગ લેવા માટે કંપની પાસે પૂરતી નાણાકીય અને તકનીકી ક્ષમતા હોવી જરૂરી છે. FAGMIL એ બિડર્સ માટે નીચે મુજબના લઘુત્તમ ધોરણો નક્કી કર્યા છે:
-
નેટ વર્થ (Net Worth): નાણાકીય વર્ષ 2024–25 સુધીમાં ઉમેદવાર કંપનીની લઘુત્તમ નેટ વર્થ રૂ. 5 કરોડ હોવી જોઈએ.
-
વાર્ષિક ટર્નઓવર (Annual Turnover): નાણાકીય વર્ષ 2022–23 થી 2024–25 ના સમયગાળા દરમિયાન કંપનીનું સરેરાશ વાર્ષિક ટર્નઓવર ઓછામાં ઓછું રૂ. 10 કરોડ હોવું ફરજિયાત છે.
તમામ બિડર્સે પોતાની અરજીઓ ભારત સરકારના સત્તાવાર સેન્ટ્રલ પબ્લિક પ્રોક્યોરમેન્ટ (CPP) પોર્ટલ મારફતે જ ઓનલાઈન જમા કરાવવાની રહેશે.
આ પ્રોજેક્ટનું મહત્વ
PM-KUSUM યોજના હેઠળ હાથ ધરાયેલો આ સોલાર પ્રોજેક્ટ માત્ર FAGMIL કે રાજસ્થાન સરકાર માટે જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ અને સ્થાનિક કૃષિ ક્ષેત્ર માટે પણ એક મોટું પગલું છે. આનાથી અશ્મિભૂત બળતણ (Fossil Fuels) પરની નિર્ભરતા ઘટશે, કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થશે અને ખેતી માટે સ્વચ્છ તથા સસ્તી વીજળી સતત ઉપલબ્ધ રહેશે.



