રાત્રિના અંધકારમાં પણ મળશે અવિરત વીજળીઃ ઉરુમકી નજીક સ્થપાયું ચીનનું સૌથી મોટું સ્ટેન્ડઅલોન બેટરી સ્ટોરેજ સ્ટેશન
ચીનના શિનજિયાંગ ઉઇગુર સ્વાયત્ત પ્રદેશમાં ગ્રીન એનર્જી (સ્વચ્છ ઉર્જા) ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક ક્રાંતિ જોવા મળી રહી છે. વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં આ પ્રદેશની નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષમતા તેની કુલ વીજ ક્ષમતાના ૬૦ ટકાના આંકડાને પાર કરી ગઈ છે, જેણે આ વિસ્તારને વૈશ્વિક ગ્રીન હબ તરીકે સ્થાપિત કર્યો છે.
ચીનનો ઉત્તર-પશ્ચિમ સરહદે આવેલો શિનજિયાંગ ઉઇગુર સ્વાયત્ત પ્રદેશ અત્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ગ્રીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન (સ્વચ્છ ઉર્જા પરિવર્તન) ના સૌથી મોટા રોલ મોડેલ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. નવીનતમ સત્તાવાર અહેવાલો અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં આ પ્રદેશમાં ગ્રીન પાવરના વ્યવહારોમાં અસાધારણ વેગ આવ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પર્યાવરણ અનુકૂળ વીજળીનો વેપાર બમણો થઈને આશરે ૧૬ અબજ કિલોવોટ-અવર (kWh) પર પહોંચી ગયો છે. આ પ્રચંડ ઉછાળા સાથે જ, શિનજિયાંગની કુલ સ્થાપિત વીજ ક્ષમતામાં એકલા નવીનીકરણીય ઉર્જા (સૌર અને પવન ઉર્જા) નો હિસ્સો ૬૦ ટકાથી વધુ નોંધાયો છે, જે આ પ્રદેશના ગ્રીન હબ તરીકેના દરજ્જાને વૈશ્વિક મંચ પર વધુ મજબૂત બનાવે છે.
તુર્પનના રણમાં સૂર્ય ઉર્જાનો મહાવિસ્ફોટ
શિનજિયાંગના ભૌગોલિક વાતાવરણનો લાભ ઉઠાવીને ચીને તુર્પનના વિશાળ રણ પ્રદેશમાં એક અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી સૌર ઉર્જા પ્રોજેક્ટ કાર્યરત કર્યો છે. આ પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે તેમાં ૨૧,૦૦૦ જેટલા અત્યાધુનિક હેલિયોસ્ટેટ્સ (સૂર્યની ગતિ સાથે ફરતા અરીસા) સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. આ વિશાળ અરીસાઓ સૂર્યના કિરણોને એક કેન્દ્રબિંદુ પર કેન્દ્રિત કરીને પ્રચંડ માત્રામાં ક્લીન એનર્જી ઉત્પન્ન કરે છે. પર્યાવરણીય નિષ્ણાતોના મતે, આ સિંગલ સોલાર પ્રોજેક્ટ દ્વારા વાર્ષિક આશરે ૨ મિલિયન (૨૦ લાખ) ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ($CO_2$) ના ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થશે, જે ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામેની વૈશ્વિક લડાઈમાં ચીનનું એક બહુ મોટું આબોહવાકીય યોગદાન સાબિત થઈ રહ્યું છે.
અંધકાર સામે લડવા ચીનનું સૌથી મોટું બેટરી સ્ટોરેજ સ્ટેશન
સોલાર એનર્જી ક્ષેત્રે સૌથી મોટો કુદરતી પડકાર એ રહ્યો છે કે સૂર્યાસ્ત થયા પછી કે રાત્રિના અંધકારમાં સોલાર પેનલ્સ કોઈપણ પ્રકારની વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી. આ મર્યાદાને દૂર કરવા અને રાત્રિના સમયે વીજ પુરવઠો ખોરવાય નહીં તે માટે ચીને ઉરુમકી શહેરની નજીક એક અદભૂત તકનીકી માળખું ઊભું કર્યું છે. અહીં ચીનનું સૌથી મોટું સ્ટેન્ડઅલોન એનર્જી સ્ટોરેજ સ્ટેશન (સ્વતંત્ર ઉર્જા સંગ્રહ કેન્દ્ર) સ્થાપવામાં આવ્યું છે. આ વિશાળ સ્ટેશન અંદાજે ૨૮ હેક્ટર જેટલી પ્રચંડ જમીન પર ફેલાયેલું છે, જેમાં ૭૩૦ જેટલા હાઇ-ટેક બેટરી કન્ટેનર્સ ગોઠવવામાં આવ્યા છે.
પીક-અવર્સ ડિસ્ચાર્જ સિસ્ટમ અને ભવિષ્યની સજ્જતા
આ મેગા સ્ટોરેજ સ્ટેશનની કાર્યપદ્ધતિ અત્યંત વ્યવસ્થિત છે. દિવસ દરમિયાન જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ હોય છે, ત્યારે સોલાર પેનલ્સ દ્વારા જરૂરિયાત કરતાં જે વધારાની વીજળી ઉત્પન્ન થાય છે, તેને આ ૭૩૦ બેટરી કન્ટેનર્સમાં સંગ્રહિત (ચાર્જ) કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, રાત્રિના સમયે જ્યારે વીજળીનો વપરાશ અને માંગ તેની ચરમસીમાએ (પીક-અવર્સ) હોય છે, ત્યારે આ બેટરીઓમાંથી સંગ્રહિત ઉર્જાને પાવર ગ્રીડમાં ડિસ્ચાર્જ કરવામાં આવે છે. આ આધુનિક એનર્જી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમને કારણે શિનજિયાંગ અને તેની આસપાસના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોને ચોવીસે કલાક કોઈ પણ અવરોધ વિના ગ્રીન વીજળી મળી રહે છે. ચીનનું આ મોડેલ દર્શાવે છે કે યોગ્ય આયોજન અને અત્યાધુનિક સ્ટોરેજ ટેકનોલોજીના સમન્વયથી પરંપરાગત કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સ પરની નિર્ભરતાને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી શકાય છે.
