ઊર્જા સંક્રમણમાં ચીનની મોટી સફળતા: પ્રથમ છ મહિનામાં ૨ ટ્રિલિયન કિલોવોટ-કલાક ક્લીન પાવરનું ઉત્પાદન
વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં ચીનના વીજળી ઉત્પાદન માળખામાં એક યુગ પરિવર્તનકારી બદલાવ નોંધાયો છે. ચીનનું પાવર મિક્સ સ્વચ્છ અને ગ્રીન સ્ત્રોતો તરફ અસાધારણ ઝડપથી આગળ વધ્યું છે, જેમાં દેશના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર નવીનીકરણીય ઊર્જાનો (Renewable Energy) હિસ્સો કુલ વીજ પૂરવઠાના ૪૦ ટકાથી વધુ નોંધાયો છે.
બીજી તરફ, વર્ષોથી ચીનની વીજ જરૂરિયાતોનો મુખ્ય આધાર ગણાતા કોલસા આધારિત વીજ ઉત્પાદનનો હિસ્સો કુલ ઉત્પાદનના અડધા એટલે કે ૫૦ ટકા કરતાં પણ નીચે આવી ગયો છે. વૈશ્વિક ગ્રીન એનર્જી સંક્રમણના ક્ષેત્રે આ ઘટનાને એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન માનવામાં આવી રહી છે.
નેશનલ એનર્જી એડમિનિસ્ટ્રેશનનો ચોંકાવનારો રિપોર્ટ
ચીનના નેશનલ એનર્જી એડમિનિસ્ટ્રેશન (NEA) ના અધિકારીઓએ તાજેતરમાં યોજાયેલી પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન આ આંકડાકીય સફળતાની વિગતો જાહેર કરી હતી. આ તકે તેમણે ‘ચાઇના ન્યૂ એનર્જી સ્ટોરેજ ડેવલપમેન્ટ રિપોર્ટ ૨૦૨૬’ પણ બહાર પાડ્યો હતો.
NEA ના સત્તાવાર ડેટા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં ચીને આશરે ૨ ટ્રિલિયન કિલોવોટ-કલાક નવીનીકરણીય વીજળીનું ઉત્પાદન કર્યું છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ લગભગ ૯ ટકાનો વાર્ષિક વધારો દર્શાવે છે. આ સાથે જ દેશના કુલ વીજ ઉત્પાદનમાં નવીનીકરણીય ઊર્જાનો યોગદાન ૪૧.૨ ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી ઉંચુ સ્તર છે.
પવન અને સૌર ઊર્જામાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો
ગ્રીન એનર્જીના આ ક્રાંતિકારી પરિવર્તનમાં પવન (Wind) અને સૌર (Solar) ઊર્જાએ સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. જૂન મહિનાના અંત સુધીમાં, દેશની સ્થાપિત પવન અને સૌર ઊર્જા ક્ષમતા એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીએ ૧૬.૮ ટકા વધી છે.
માત્ર પવન અને સૌર ઊર્જાનું સંયુક્ત ઉત્પાદન ૧.૨ ટ્રિલિયન કિલોવોટ-કલાકને વટાવી ગયું છે, જે ચીનના કુલ રાષ્ટ્રીય વીજ વપરાશના લગભગ એક ચતુર્થાંશ (૨૫%) હિસ્સા સમાન છે. બીજી તરફ, કોલસા આધારિત ઊર્જા ઉત્પાદન ૨.૫ ટ્રિલિયન કિલોવોટ-કલાક અથવા કુલ વીજળીના ૪૯.૭ ટકા રહ્યું હતું. ઈતિહાસમાં આ પ્રથમ છ મહિનાનો સમયગાળો છે જેમાં કોલસાનો હિસ્સો પચાસ ટકાથી નીચે ઘટી ગયો છે.
પરંપરાગત ઇંધણથી મુક્તિ અને ઊર્જા સુરક્ષા
NEA ના વિકાસ અને આયોજન વિભાગના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર ઝિંગ યિતેંગના જણાવ્યા અનુસાર, આ પરિણામો અશ્મિભૂત ઇંધણને બદલે બિન-અશ્મિભૂત અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઊર્જા અપનાવવાના સતત પ્રયાસોની સફળતા દર્શાવે છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વર્તમાન સમયમાં વૈશ્વિક ભૂરાજકીય તણાવ અને દરિયાઈ સરહદો પરની અસ્થિરતા વચ્ચે પરંપરાગત ઇંધણ (તેલ અને ગેસ) નો પુરવઠો જોખમમાં મૂકાઈ શકે છે. તેની સરખામણીએ, સ્થાનિક સ્તરે જ ઉત્પાદિત થતી નવીનીકરણીય ઊર્જા દેશને વધુ સતત, સુરક્ષિત અને સ્થિર ઊર્જા સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે. આ સંક્રમણથી ચીનની રાષ્ટ્રીય ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બની છે.
૨૦૩૦ સુધીનો માસ્ટરપ્લાન અને ભવિષ્યની દિશા
ચીન સરકારની આર્થિક સંસ્થાઓના સંશોધકો જણાવે છે કે, બજારમાં ગ્રીન એનર્જીની માંગ અને સ્વીકૃતિ ખૂબ ઝડપથી વધી રહી છે. ઉત્પાદન કાર્યક્ષમતામાં સતત સુધારો થઈ રહ્યો છે, જે ઔદ્યોગિક વિકાસ અને ટકાઉ ઊર્જા વચ્ચે યોગ્ય તાલમેલ સાધી રહ્યો છે.
સરકારે પોતાની ૧૫મી પંચવર્ષીય યોજના હેઠળ ૨૦૩૦ સુધીમાં એક અત્યાધુનિક, ક્લીન અને ઓછા કાર્બન ઉત્સર્જન વાળી ઊર્જા પ્રણાલી સ્થાપિત કરવાનો રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. આ યોજના મુજબ, ૨૦૩૦ સુધીમાં ચીનના કુલ વીજ ઉત્પાદન મિશ્રણમાં અડધી બિન-અશ્મિભૂત ઊર્જા અને લગભગ ૩૦ ટકા નવા આધુનિક ઊર્જા સ્ત્રોતોનો સમાવેશ કરવાનું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે, જે વિશ્વના અન્ય દેશો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની રહ્યું છે.
