ભારતીય રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે રૂ. ૨૫૦૦ કરોડનો મોટો સોદો: બ્રુકફિલ્ડના બિકાનેર પોર્ટફોલિયોને હસ્તગત કરવા આઇનોક્સ અને પૂર્વા ગ્રીન પાવર વચ્ચે તીવ્ર સ્પર્ધા
ભારતના સ્વચ્છ અને પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા (Renewable Energy) ક્ષેત્રમાં કોર્પોરેટ હિલચાલ અત્યંત તેજ થઈ ગઈ છે. વૈશ્વિક એસેટ મેનેજમેન્ટ દિગ્ગજ ‘બ્રુકફિલ્ડ’ દ્વારા રાજસ્થાનના બિકાનેરમાં સ્થિત તેના ૫૫૦ મેગાવોટના વિશાળ નવીનીકરણીય ઉર્જા પોર્ટફોલિયોના વેચાણની પ્રક્રિયા અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. આ જંગી એસેટને હસ્તગત કરવા માટે ભારતની બે અગ્રણી ગ્રીન એનર્જી કંપનીઓ — ‘આઇનોક્સ ક્લીન એનર્જી’ અને આરપી-સંજીવ ગોએન્કા (RPSG) ગ્રુપની માલિકીની ‘પૂર્વા ગ્રીન પાવર’ મુખ્ય દાવેદાર તરીકે ઉભરી આવી છે. આ સોદા સાથે સંકળાયેલા માહિતગાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર પોર્ટફોલિયોનું એન્ટરપ્રાઇઝ મૂલ્ય આશરે ₹૨૫૦૦ કરોડ આંકવામાં આવ્યું છે.
બ્રુકફિલ્ડનો આ ૫૫૦ મેગાવોટનો પોર્ટફોલિયો મુખ્યત્વે ભારતના વાણિજ્યિક અને ઔદ્યોગિક (Commercial & Industrial – C&I) ગ્રાહકોને અવિરતપણે સ્વચ્છ વીજળી પૂરી પાડવા માટે કાર્યરત છે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી પેદા થતી વીજળી દેશના અગ્રણી કોર્પોરેટ ગૃહોને પૂરી પાડવામાં આવે છે, જેમાં હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર લિમિટેડ (HUL) અને ખુદ બ્રુકફિલ્ડ પ્રોપર્ટીઝ જેવા દિગ્ગજ નામો પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ (PPA) હેઠળ મુખ્ય ગ્રાહકો તરીકે જોડાયેલા છે.
બ્રુકફિલ્ડની વ્યૂહાત્મક ફેરબદલ અને ભારતમાં રોકાણ રણનીતિ
ગ્લોબલ એસેટ મેનેજર બ્રુકફિલ્ડ હાલમાં ભારતમાં પોતાના સમગ્ર એનર્જી પોર્ટફોલિયોમાં વ્યાપક પુનઃરચના અથવા ફેરબદલ કરી રહ્યું છે. કંપનીની આ વ્યાપક રણનીતિના ભાગરૂપે તે પોતાના પરિપક્વ (matured) અને સતત આવક આપતા C&I એસેટ્સનું વેચાણ કરીને ભંડોળ મુક્ત કરી રહી છે, જેથી તે ભારતીય બજારમાં વધુ મોટા અને નવા ગ્રીન એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ તેમજ એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન સંબંધિત તકોમાં આ મૂડીનું પુનઃરોકાણ કરી શકે. બ્રુકફિલ્ડ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ભારતમાં સોલર, વિન્ડ અને હાઇબ્રિડ ઉર્જા ક્ષેત્રે પોતાના રોકાણનો મોટો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે.
રાજસ્થાનના બિકાનેર ખાતે આવેલા આ સોલર અને રિન્યુએબલ પ્લાન્ટ્સ ઉત્કૃષ્ટ સૂર્યપ્રકાશ અને ભૌગોલિક અનુકૂળતાને કારણે ઊંચી કાર્યક્ષમતા ધરાવે છે. તેથી જ માર્કેટમાં આ પોર્ટફોલિયો ખરીદવા માટે દેશની ટોચની સ્વચ્છ ઊર્જા કંપનીઓ વચ્ચે ભારે રસ જોવા મળી રહ્યો છે.
આઇનોક્સ ક્લીન એનર્જી અને પૂર્વા ગ્રીન પાવરનું ગણિત
સોદાની રેસમાં આગળ ચાલી રહેલી બંને કંપનીઓ માટે આ સંપાદન વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આઇનોક્સ ક્લીન એનર્જી દેશભરમાં પોતાના રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતાનો ઝડપથી વિસ્તાર કરી રહી છે. બિકાનેરનો આ ૫૫૦ મેગાવોટનો સંચાલિત પોર્ટફોલિયો હસ્તગત કરવાથી આઇનોક્સના પોર્ટફોલિયોમાં તાત્કાલિક ધોરણે મોટો ઉમેરો થશે, જેનાથી કંપનીને પ્રથમ દિવસથી જ નિશ્ચિત આવક મેળવવાનું શરૂ થઈ જશે.
બીજી તરફ, સંજીવ ગોએન્કા ગ્રુપની સાહસિક કંપની ‘પૂર્વા ગ્રીન પાવર’ પણ દેશના C&I એનર્જી સ્પેસમાં પોતાનું વર્ચસ્વ જમાવવા માટે આક્રમક પ્લાનિંગ કરી રહી છે. પૂર્વા ગ્રીન પાવર માટે દેશના અગ્રણી કોર્પોરેટ ક્લાયન્ટ્સ સાથે લાંબા ગાળાના પાવર ખરીદી કરાર ધરાવતી આ ગુણવત્તાયુક્ત એસેટ ખરીદવી એ તેમના હરિયાળા ભવિષ્યના લક્ષ્યાંકો અને બજાર હિસ્સેદારી વધારવા માટેનું એક મોટું પગલું સાબિત થશે.
C&I સેક્ટરનું વધતું મહત્વ અને આગામી દિશા
ભારતમાં હાલમાં ઉદ્યોગો અને મોટા વાણિજ્યિક સંકુલ દ્વારા પરંપરાગત વીજળીના બદલે ગ્રીન પાવર અપનાવવાનો ગ્રાફ ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાના વૈશ્વિક લક્ષ્યાંકો (ESG Goals) અને સસ્તી વીજળી મેળવવાની જરૂરિયાતોને કારણે મોટા ઉદ્યોગો હવે સીધા જ રિન્યુએબલ એનર્જી ઉત્પાદકો સાથે લાંબા ગાળાના વીજ ખરીદી કરારો કરી રહ્યા છે. આ પરિબળને લીધે C&I ગ્રીન એનર્જી સેક્ટરમાં મર્જર અને એકવિઝિશન (M&A) ની પ્રવૃત્તિઓ ચરમસીમાએ પહોંચી છે.
અન્ય સંભવિત રોકાણકારો સાથેની ચર્ચાઓ બાદ આ સોદો આગામી કેટલાક સપ્તાહોમાં આખરી ઓપ લે તેવી અપેક્ષા સેવાઈ રહી છે. આ રૂ. ૨૫૦૦ કરોડની મેગા ડીલ પૂર્ણ થયા બાદ ભારતીય રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે સંપાદન અને કોર્પોરેટ રોકાણની નવી દિશા નક્કી થશે.
