લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે ગ્રીન સ્ટોક્સ કેમ છે આકર્ષક?
આજે દુનિયા ખૂબ જ ઝડપથી અને મોટા પાયે બદલાઈ રહી છે. આ બદલાવ માત્ર કોઈ નવી ટેકનોલોજી કે થોડા સમયના ટ્રેન્ડ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ આ એવા ફેરફારો છે જે માનવજીવનમાં ખૂબ ઊંડે સુધી ઉતરી રહ્યા છે અને લાંબા સમય સુધી ટકવાના છે. આ પ્રકારના મોટા વૈશ્વિક પરિવર્તનોને અર્થશાસ્ત્રની ભાષામાં ‘મેગાટ્રેન્ડ્સ’ કહેવામાં આવે છે. આ મેગાટ્રેન્ડ્સ લાંબા ગાળે આપણે કેવી રીતે જીવીએ છીએ, કેવી રીતે કામ કરીએ છીએ અને ખાસ કરીને શેરબજારમાં ક્યાં રોકાણ કરીએ છીએ તેને એક નવો આકાર આપે છે.
આજે વિશ્વની સામે સૌથી મોટો અને સ્પષ્ટ દેખાતો મેગાટ્રેન્ડ એ છે કે આપણે કોલસો, તેલ અને ગેસ જેવા પરંપરાગત અશ્મિભૂત ઇંધણથી દૂર જઈ રહ્યા છીએ. તેની જગ્યાએ હવે સૌર ઊર્જા, પવન ઊર્જા અને જળવિદ્યુત જેવા સ્વચ્છ અને હરિયાળા ઊર્જા સ્ત્રોતો તરફ આખી દુનિયા વળી રહી છે. આ ગ્રીન એનર્જી મેગાટ્રેન્ડ આપણા ઘરો, મોટા વ્યવસાયો અને રસ્તા પર દોડતા વાહનોને વીજળી આપવાની આખી પદ્ધતિને મૂળમાંથી બદલી રહ્યો છે.
રિન્યુએબલ અને ગ્રીન એનર્જી વચ્ચેનો મહત્વનો તફાવત
જ્યારે પણ ગ્રીન એનર્જી વિશે ચર્ચા થાય છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે લોકો તેને રિન્યુએબલ (નવીનીકરણીય) ઊર્જા જ માની લે છે. પરંતુ અહીં એક બહુ ઝીણો અને મહત્વનો તફાવત સમજવા જેવો છે. બધી જ ગ્રીન એનર્જી રિન્યુએબલ હોય છે, પરંતુ બધી રિન્યુએબલ એનર્જી સંપૂર્ણપણે ગ્રીન હોતી નથી. ઉદાહરણ તરીકે, સોલાર અને વિન્ડ એનર્જી એવી છે જે નવીનીકરણીય પણ છે અને પર્યાવરણને કોઈ નુકસાન ન કરતી હોવાથી એકદમ હરિયાળી પણ છે. બીજી તરફ, કેટલાક નવીનીકરણીય સ્ત્રોતો જેમ કે ખૂબ મોટા હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ અથવા બાયોમાસ પ્લાન્ટ્સના કારણે સ્થાનિક પર્યાવરણ પર નકારાત્મક અસરો પડી શકે છે, જેના કારણે ક્યારેક તેમને શુદ્ધ ગ્રીન એનર્જી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવતા નથી.
લીડરશીપ પોઝિશન પર ટાટા પાવર
આ હરિયાળી ક્રાંતિની યાદીમાં સૌથી મોટું અને અગ્રેસર નામ ટાટા પાવરનું આવે છે. ટાટા પાવર ભારતની સૌથી મોટી અને સંકલિત પાવર કંપનીઓમાંની એક છે, જે દેશના સ્વચ્છ ઉર્જા સંક્રમણ (Clean Energy Transition) માં લીડર તરીકે ઉભરી આવી છે. કંપનીના નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના તાજેતરના વાર્ષિક અહેવાલ પર નજર કરીએ તો, ટાટા પાવરના કુલ ઉત્પાદન પોર્ટફોલિયોનો આશરે ૪૭ ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો અત્યારે સ્વચ્છ અને ગ્રીન સ્ત્રોતોમાંથી આવી રહ્યો છે.
કંપનીએ સતત ૧૧ વર્ષથી દેશની નંબર ૧ રૂફટોપ સોલાર કંપની તરીકે પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં કંપનીએ ૪.૮ ગીગાવોટથી વધુ ક્ષમતાના રૂફટોપ સોલાર ઇન્સ્ટોલેશન પૂર્ણ કર્યા છે. ગ્રાહકોના વિશ્વાસની વાત કરીએ તો, કંપની ૧૩.૧ મિલિયનથી વધુ વિતરણ ગ્રાહકોને સીધી સેવા આપી રહી છે. આ ઉપરાંત, ઈવી (EV) ક્રાંતિને સપોર્ટ કરવા માટે કંપનીએ દેશભરમાં ૭,૦૦૦ થી વધુ જાહેર તેમજ અર્ધ-જાહેર ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ શરૂ કર્યા છે અને ૨ લાખથી વધુ ઘરોમાં હોમ EV ચાર્જર્સ ઇન્સ્ટોલ કરીને આખી વેલ્યુ ચેઇનમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે.
ભવિષ્યનું આયોજન અને જંગી મૂડી રોકાણ
છેલ્લા પાંચ વર્ષના ગાળામાં ટાટા પાવરે તેના ગ્રીન બિઝનેસને વધુ શક્તિશાળી બનાવવા માટે આશરે ૩૩૦ બિલિયન રૂપિયાનું માતબર રોકાણ કર્યું છે, જે તેના કુલ મૂડી ખર્ચના બરાબર ૬૨ ટકા જેટલું થાય છે. આ આક્રમક રોકાણના કારણે કંપનીનો વર્તમાન પોર્ટફોલિયો વધીને ૧૭.૫ ગીગાવોટ (GW) પર પહોંચી ગયો છે, જેમાં ૯.૬ GW ના પ્રોજેક્ટ્સ પાઇપલાઇનમાં છે. આ વિશાળ પોર્ટફોલિયોમાં સોલાર, વિન્ડ, હાઇબ્રિડ અને ફર્મ ડિસ્પેચેબલ રિન્યુએબલ એનર્જી (FDRE) પ્રોજેક્ટ્સ સહિત પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ અને વેસ્ટ હીટ રિકવરી આધારિત પાવર જનરેશનનો સમાવેશ થાય છે.
આગામી સમય માટે કંપનીએ એક અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી પ્લાન તૈયાર કર્યો છે. ટાટા પાવર હવે સોલાર પીવી ઇન્ગોટ અને વેફર મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે પ્રવેશવા જઈ રહી છે. કંપની બે તબક્કામાં કુલ ૧૦ GW સુધીનું ઉત્પાદન વધારશે, જે સરકારની સત્તાવાર ALMM લિસ્ટ III ની ગાઇડલાઇન્સ સાથે સુસંગત હશે. આ નવા પ્લાન્ટ માટે અંદાજે ૬૫ બિલિયન રૂપિયાનું રોકાણ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, જેનો પે-બેક પિરિયડ એટલે કે વળતર મેળવવાનો સમયગાળો માત્ર પાંચ વર્ષનો અંદાજવામાં આવ્યો છે. કંપનીએ વર્ષ ૨૦૪૫ સુધીમાં ૧૦૦% ગ્રીન વીજ ઉત્પાદન તરફ શિફ્ટ થવાનો ટાર્ગેટ રાખ્યો છે, જે કંપનીના લાંબા ગાળાના નેટ-ઝીરો વિઝનને મજબૂતી આપે છે.
