ગુજરાત બનશે સૌર ઊર્જા હબ: ટેરા ક્લીન 300 MW પ્રોજેક્ટ માટે ભાગીદારો શોધે છે
ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC)ની સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની ટેરા ક્લીન (Terra Clean) એ ગુજરાતમાં એક મોટા પાયાના સૌર ઊર્જા પ્રોજેક્ટને સરળ બનાવવા માટે જમીન સંપાદન (Land Aggregation) માટે બોલીઓ (Bids) આમંત્રિત કરવા માટે દરખાસ્ત માટેનો વિનંતી પત્ર (RFP) બહાર પાડ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ 300 મેગાવોટની આંતર-રાજ્ય ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ (InSTS) સાથે જોડાયેલો હશે, જેમાં 300 મેગાવોટ સુધીનો વધારાનો ‘ગ્રીનશૂ’ (Greenshoe) વિકલ્પ પણ સામેલ છે.
ટેરા ક્લીન દ્વારા જારી કરાયેલ આ RFP ગુજરાતના સૌર ઊર્જા ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ રોકાણનો સંકેત આપે છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ 300 મેગાવોટના આંતર-રાજ્ય ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ (InSTS)-કનેક્ટેડ સૌર પ્રોજેક્ટ માટે જમીન સુરક્ષિત કરવાનો છે, જેમાં ભવિષ્યમાં 300 મેગાવોટ સુધીની વધારાની ક્ષમતા (ગ્રીનશૂ વિકલ્પ) ઉમેરવાનો વિકલ્પ પણ સામેલ છે. આ પ્રોજેક્ટ મોરબી જિલ્લામાં આવેલા 220 kV ભાલગામડા GETCO સબસ્ટેશનની નજીક સ્થિત થશે – જે પ્રદેશ નવીનીકરણીય ઊર્જા રોકાણ માટે એક મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે ઝડપથી ઉભરી રહ્યો છે.
પ્રોજેક્ટનું મુખ્ય ધ્યાન અને સ્થાન
પ્રોજેક્ટનું કેન્દ્રીય ધ્યાન એક વિશાળ સૌર ઊર્જા પ્લાન્ટની સ્થાપના માટે જમીન એકત્રીકરણ (Land Aggregation) પર છે. મોરબી જિલ્લાનો ભાલગામડા વિસ્તાર, ખાસ કરીને 220 kV GETCO સબસ્ટેશનની નજીકનું સ્થાન, આ પ્રોજેક્ટ માટે વ્યૂહાત્મક રીતે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે. આ વિસ્તાર મજબૂત ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરે છે, જે InSTS સાથે જોડાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
પ્રોજેક્ટનું કદ તેને ગુજરાતમાં સૌથી મોટી નવીનીકરણીય ઊર્જા પહેલોમાંની એક બનાવે છે, જે રાજ્યના ઊર્જા લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશનની પેટાકંપની ટેરા ક્લીનની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
બોલીની સમયરેખા અને પ્રોજેક્ટનો વ્યાપ
રસ ધરાવતા પક્ષોએ તેમની બોલીઓ 1 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં સબમિટ કરવાની રહેશે. બોલીઓ તે જ દિવસે ખોલવામાં આવશે. એકવાર કોન્ટ્રાક્ટ આપવામાં આવ્યા પછી, પસંદ કરેલા બોલીદાતાએ નવ મહિના ની અંદર જમીન સંપાદન અને વિકાસનું કાર્ય પૂર્ણ કરવું પડશે.
કાર્યનો મુખ્ય વ્યાપ (Main Scope of Work)
મુખ્ય કાર્યમાં સૌર પ્રોજેક્ટ માટે યોગ્ય જમીનના ટુકડાઓની ઓળખ કરવી, તેનું એકત્રીકરણ કરવું અને તેને જરૂરી કાયદાકીય અને તકનીકી માપદંડો અનુસાર તૈયાર કરવું સામેલ છે. તેમાં જમીનની માલિકી સુરક્ષિત કરવી, તમામ જરૂરી મંજૂરીઓ મેળવવી અને પ્રોજેક્ટના વિકાસ માટે જમીનને ઉપયોગ યોગ્ય બનાવવી શામેલ હશે.
બોલીદાતાઓ માટે પાત્રતાના માપદંડ (Qualification Criteria)
ટેરા ક્લીનએ એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક યોગ્યતા માપદંડો નક્કી કર્યા છે કે આ વિશાળ પ્રોજેક્ટ માટે માત્ર અનુભવી અને નાણાકીય રીતે મજબૂત કંપનીઓ જ બોલી લગાવે:
1. અનુભવ સંબંધિત યોગ્યતા (Technical Experience)
બોલીદાતાઓ પાસે નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ (જેમ કે સૌર, પવન, હાઇબ્રિડ, અથવા સોલાર પાર્ક) માટે જમીનની વ્યવસ્થા કરવાનો પૂર્વ અનુભવ હોવો જરૂરી છે.
ન્યૂનતમ અનુભવની આવશ્યકતાઓ:
-
વિકલ્પ A (નવીનીકરણીય ઊર્જા): બોલીદાતાઓને ઓછામાં ઓછા 20 મેગાવોટ ની સંચિત ક્ષમતાવાળા નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ માટે જમીનની વ્યવસ્થા કરવાનો અનુભવ હોવો જોઈએ, જેમાં ઓછામાં ઓછો એક પ્રોજેક્ટ 10 મેગાવોટ નો હોવો જોઈએ.
-
વિકલ્પ B (ઔદ્યોગિક/બુનિયાદી માળખું): વૈકલ્પિક રીતે, કંપનીઓ જો તેમણે ઔદ્યોગિક, લોજિસ્ટિક્સ, વેરહાઉસિંગ, અથવા બુનિયાદી માળખા (Infrastructure) પ્રોજેક્ટ્સ માટે ઓછામાં ઓછી 70 એકર જમીનની વ્યવસ્થા કરી હોય તો પણ લાયકાત મેળવી શકે છે, જોકે તેમાંના એક પ્રોજેક્ટનું ક્ષેત્રફળ ઓછામાં ઓછું 35 એકર હોવું જોઈએ.
આ માપદંડ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે બોલી લગાવનારાઓને મોટી માત્રામાં જમીન સંપાદનની જટિલતાઓ અને કાયદાકીય આવશ્યકતાઓનું પર્યાપ્ત જ્ઞાન હોય.
2. નાણાકીય યોગ્યતા (Financial Qualifications)
પ્રોજેક્ટના કદને જોતાં, બોલીદાતાઓએ તેમની નાણાકીય સ્થિરતા અને ક્ષમતા દર્શાવવી આવશ્યક છે:
-
વાર્ષિક ટર્નઓવર (Annual Turnover): બોલીદાતાઓએ છેલ્લા પાંચ નાણાકીય વર્ષોમાંથી કોઈપણ એક નાણાકીય વર્ષમાં ₹ 19.94 કરોડ કે તેથી વધુ નું વાર્ષિક ટર્નઓવર દર્શાવવું પડશે.
-
નેટ વર્થ (Net Worth): તેમણે છેલ્લા નાણાકીય વર્ષ મુજબ તેમની ચૂકવેલ શેર મૂડી (Paid-up Share Capital) ના ઓછામાં ઓછા 100 ટકા જેટલી નેટ વર્થ (ચોખ્ખી સંપત્તિ) જાળવી રાખવી પડશે.
આ નાણાકીય આવશ્યકતાઓ પ્રોજેક્ટને સમયસર અને કાર્યક્ષમ રીતે પૂર્ણ કરવા માટે બોલીદાતાની ક્ષમતાની ખાતરી આપે છે.
ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશનની નવીનીકરણીય ઊર્જા તરફ વધતી પ્રતિબદ્ધતા
ટેરા ક્લીનની આ ટેન્ડર પ્રક્રિયા ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC) ની નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રે પોતાની હાજરી વધારવાની મહત્વાકાંક્ષાને રેખાંકિત કરે છે. ટેરા ક્લીન, IOC ની સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની તરીકે, મોટા પાયાના સૌર ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ તરીકે કાર્ય કરી રહી છે.
તાજેતરના અન્ય ટેન્ડરો:
આ ટેન્ડર ટેરા ક્લીન દ્વારા નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ માટે જમીન સંપાદનની શ્રેણીનો એક ભાગ છે:
-
સપ્ટેમ્બર 2025માં: ટેરા ક્લીનએ ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં 100 મેગાવોટના સૌર પ્રોજેક્ટ્સ માટે જમીન એકત્ર કરવા માટે બોલીઓ આમંત્રિત કરી હતી, જેમાં 100 મેગાવોટ સુધીનો ગ્રીનશૂ વિકલ્પ પણ સામેલ હતો.
-
ઓગસ્ટ 2025માં: આ પહેલાં, ફર્મે મધ્ય પ્રદેશના મુરૈના (Morena) માં 300 મેગાવોટના સૌર પ્રોજેક્ટના જમીન એકત્રીકરણ માટે પણ RFP જારી કર્યો હતો, જેમાં 300 મેગાવોટની વધારાની ક્ષમતાનો ગ્રીનશૂ વિકલ્પ સામેલ હતો.
આ ટેન્ડર પ્રક્રિયાઓ દર્શાવે છે કે ટેરા ક્લીન ભારતની ઊર્જા પરિવર્તનમાં એક સક્રિય ભાગીદાર બનવા માટે તૈયાર છે, જે સમગ્ર દેશમાં પોતાની સૌર ઊર્જાની પહોંચ (Solar Energy Footprint) નો વિસ્તાર કરી રહી છે.
ગુજરાતમાં 300 મેગાવોટનો આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ટેરા ક્લીનના પોર્ટફોલિયોને જ મજબૂત કરશે નહીં, પરંતુ મોરબી વિસ્તારમાં રોજગારીની તકો પણ ઊભી કરશે અને રાજ્યની નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષમતાને વધારવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે. બોલી પ્રક્રિયામાં સફળ થનારી કંપની પાસે દેશની સૌથી મોટી કોર્પોરેટ ઊર્જા પરિવર્તન પહેલોમાંની એકનો ભાગ બનવાની એક મહત્વપૂર્ણ તક હશે.
