GUVNL ની ટેન્ડર રેસમાં NLC નો મોટો વિજય: જાણો શું છે ૨૭૫ MW/૫૫૦ MWh બેટરી સ્ટોરેજ પ્લાન
ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્રે એક મોટો અને મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન સ્થાપિત થયો છે. જાહેર ક્ષેત્રની અગ્રણી ‘નવરત્ન’ કંપની NLC ઇન્ડિયા લિમિટેડ (NLC India Limited) એ પોતાની સંપૂર્ણ માલિકીની સબસિડિયરી કંપની ‘NLC ઇન્ડિયા રિન્યુએબલ્સ લિમિટેડ’ (NIRL) ના માધ્યમથી રિન્યુએબલ એનર્જી સ્ટોરેજ ક્ષેત્રે એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. ૪ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ઓફ ઇન્ડિયા (NSE) અને બીએસઈ લિમિટેડ (BSE) ને આપવામાં આવેલી સત્તાવાર નાણાકીય જાણકારી (Regulatory Filing) અનુસાર, NIRL એ ગુજરાતમાં એક વિશાળ સ્ટેન્ડઅલોન ‘બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ’ (BESS) પ્રોજેક્ટ સફળતાપૂર્વક મેળવી લીધો છે.
GUVNL દ્વારા યોજાયેલી સ્પર્ધાત્મક બોલીમાં આકરું સ્પર્ધાત્મક વિજય
ગુજરાત ઊર્જા વિકાસ નિગમ લિમિટેડ (GUVNL) દ્વારા રાજ્યની ઝડપથી વધી રહેલી વીજળીની માંગને પૂરી કરવા અને પાવર ગ્રીડની સ્થિરતા તથા મજબૂતી જાળવી રાખવાના ઉદ્દેશ્યથી સ્ટેન્ડઅલોન BESS પ્રોજેક્ટ્સ માટે ટેરિફ-આધારિત સ્પર્ધાત્મક નવો ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો.
આ ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં NIRL એ સૌથી સફળ અને આકર્ષક બોલી લગાવનાર કંપની તરીકે ઉભરી આવી છે. આ જીત બાદ GUVNL એ નિર્ધારિત પ્રક્રિયા મુજબ NIRL ને લેટર ઓફ ઈન્ટેન્ટ (LoI) ઇશ્યૂ કરી દીધો છે, જે કંપનીને ગુજરાતમાં આ ઊર્જા સંગ્રહ પ્રોજેક્ટને સ્થાપિત કરવા, ચલાવવા અને તેનું સંચાલન કરવાની અધિકૃત મંજૂરી અને તક પૂરી પાડે છે.
૨૭૫ MW/૫૫૦ MWh પ્રોજેક્ટની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
મંજૂર થયેલા આ મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ હેઠળ, NLC ઇન્ડિયા રિન્યુએબલ્સ લિમિટેડ ગુજરાતના નિર્ધારિત વિસ્તારમાં ૨૭૫ મેગાવોટ (MW) / ૫૫૦ મેગાવોટ-અવર (MWh) ક્ષમતા ધરાવતી સ્ટેન્ડઅલોન બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સુવિધાનો વિકાસ કરશે.
આવા વિશાળ સ્તરના બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે જ્યારે સૌર ઊર્જા (Solar Energy) કે પવન ઊર્જા (Wind Energy) નું ઉત્પાદન મહત્તમ સ્તરે હોય પરંતુ માંગ ઓછી હોય, ત્યારે વીજળીને બેટરીમાં સ્ટોર કરી શકાય. ત્યારબાદ જ્યારે રાત્રિના સમયે અથવા પીક અવર્સ (Peak Hours) માં વીજળીની માગમાં અચાનક મોટો ઉછાળો આવે, ત્યારે આ સ્ટોર કરેલી ઊર્જાને ગ્રીડમાં સપ્લાય કરી શકાય.
ગુજરાતના પાવર ગ્રીડ અને રિન્યુએબલ એનર્જી માટે ગેમ-ચેન્જર
ગુજરાત પહેલેથી જ દેશમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) ના ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર રાજ્ય રહ્યું છે. જોકે, સૌર અને પવન ઊર્જાનું ઉત્પાદન હવામાન પર આધારિત હોવાથી તેમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ આવતા રહે છે, જે પાવર ગ્રીડની સ્થિરતા માટે મોટો પડકાર બને છે.
આ ૨૭૫ MW/૫૫૦ MWh નો બ્રહ્માસ્ત્ર સમાન BESS પ્રોજેક્ટ ગુજરાતના પાવર નેટવર્કમાં રિન્યુએબલ એનર્જીના સીમલેસ સંકલન (Integration) ને સરળ બનાવવામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. મોટા પાયાની બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ વીજ ઉત્પાદનના ઉતાર-ચઢાવને બેલેન્સ કરવામાં, ગ્રીડની ફ્રિક્વન્સીને સ્થિર રાખવામાં અને રાજ્યમાં ચોવીસે કલાક અવિરત વીજ પુરવઠો જાળવવામાં અસાધારણ ફ્લેક્સિબિલિટી (લવચીકતા) પ્રદાન કરશે.
NLC ઇન્ડિયાની ગ્રીન એનર્જી વ્યૂહરચના અને ભવિષ્યની દિશા
કેન્દ્રીય કોલસા મંત્રાલય (Ministry of Coal) ના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ કામ કરતી ‘નવરત્ન’ સીપીએસયુ (CPSU) NLC ઇન્ડિયા લિમિટેડ માટે આ સિદ્ધિ તેના ભવિષ્યના વિઝનનો એક મહત્વનો ભાગ છે. કંપની પોતાના પરંપરાગત થર્મલ પાવર બિઝનેસની સાથે સાથે ક્લીન અને ગ્રીન એનર્જી પોર્ટફોલિયોનો ઝડપથી વિસ્તાર કરી રહી છે.
ભારત સરકાર જ્યારે ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫૦૦ ગીગાવોટ (GW) નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ ક્ષમતા હાસલ કરવાના અને દેશને નેટ-ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જન તરફ લઈ જવાના મહાન લક્ષ્ય પર કામ કરી રહી છે, ત્યારે NLC ઇન્ડિયાની આ સફળતા દર્શાવે છે કે દેશની જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ પણ ટકાઉ અને હરિયાળા ભવિષ્ય માટે અત્યાધુનિક ક્લીન ટેકનોલોજી અપનાવવામાં આગળ રહીને નેતૃત્વ કરી રહી છે.
