POWERGRID ની મોટી જીત: ગુજરાતમાં બિછાવાશે ૭૬૫ kV ની નવી હાઇ-ટેક ટ્રાન્સમિશન લાઈનો
ભારતની અગ્રણી પાવર ટ્રાન્સમિશન કંપની ‘પાવર ગ્રીડ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ’ (POWERGRID) એ ગુજરાતમાં રિન્યૂએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા) ના પ્રોજેક્ટ્સને મુખ્ય વીજ ગ્રીડ સાથે જોડવા માટે એક મોટો ઇન્ટર-સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ પ્રોજેક્ટ મેળવ્યો છે. ટેરિફ બેઝ્ડ કમ્પિટિટિવ બાઇડિંગ (TBCB) પ્રક્રિયા હેઠળ કંપનીએ સફળ બોલી લગાવીને આ મહત્વકાંક્ષી કોન્ટ્રાક્ટ પોતાના નામે કર્યો છે.
આ સફળતા સાથે પાવરગ્રીડને સંબંધિત ઓથોરિટી તરફથી ‘લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ’ (LoI) પણ મળી ગયો છે. આ પ્રોજેક્ટ વાર્ષિક રૂ. ૮૨૨.૯૧ કરોડના શોધાયેલા ટેરિફ (Discovered Tariff) પર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતમાં મોટા પાયે ઉત્પન્ન થતી સૌર અને પવન ઊર્જાને દેશના અન્ય ભાગો સુધી સરળતાથી અને વગર કોઈ અવરોધે પહોંચાડવાનો છે.
૫,૫૦૦ MW અને ૧,૦૦૦ MW ના વિશાળ પ્રોજેક્ટ્સને મળશે વેગ
આ નવું ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક ગુજરાતના બે મોટા રિન્યૂએબલ એનર્જી ઝોનમાંથી વીજળીના વહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે:
-
જામ ખંભાળિયા રિન્યૂએબલ એનર્જી ઝોન (REZ) ફેઝ-II: આ ઝોનમાંથી અંદાજે ૫,૫૦૦ મેગાવોટ (MW) વીજળીના નિકાસ અને વહન માટે આ સિસ્ટમ મદદરૂપ થશે.
-
જામનગર ફેઝ-૧ રિન્યૂએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ: જામનગર વિસ્તારમાં આકાર લઈ રહેલા ૧,૦૦૦ મેગાવોટના ગ્રીન એનર્જી પ્રોજેક્ટમાંથી ઉત્પન્ન થતી વીજળીને પણ આ નેટવર્ક સાથે સાંકળવામાં આવશે.
આ બંને પ્રોજેક્ટ્સમાંથી કુલ ૬,૫૦૦ મેગાવોટ જેટલી વિશાળ માત્રામાં સ્વચ્છ અને હરિયાળી વીજળી મેળવી શકાશે, જેનાથી ગુજરાતનું ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક વધુ મજબૂત અને આધુનિક બનશે.
કલ્યાણપુરમાં નવું આધુનિક GIS સબસ્ટેશન અને પ્રોજેક્ટની રૂપરેખા
પાવરગ્રીડ આ પ્રોજેક્ટને BOOT (બિલ્ડ, ઓન, ઓપરેટ અને ટ્રાન્સફર) મોડેલ હેઠળ અમલમાં મૂકશે. આનો અર્થ એ થાય છે કે કંપની પોતે આ નેટવર્કનું નિર્માણ કરશે, તેની માલિકી ધરાવશે, ચોક્કસ સમયગાળા સુધી તેનું સંચાલન કરશે અને ત્યારબાદ તેને સંબંધિત સરકારી સત્તામંડળને સોંપી દેશે.
પ્રોજેક્ટની મુખ્ય કામગીરીઓ આ મુજબ રહેશે:
-
નવું GIS સબસ્ટેશન: ગુજરાતના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના કલ્યાણપુર ખાતે એક નવું અત્યાધુનિક ગેસ-ઇન્સ્યુલેટેડ સ્વિચગિયર (GIS) સબસ્ટેશન સ્થાપવામાં આવશે. આ ટેકનોલોજી ઓછા સ્થાનમાં વધુ કાર્યક્ષમતા અને સલામતી પૂરી પાડે છે.
-
સબસ્ટેશનોનો વિસ્તાર: રાજ્યમાં હાલમાં નિર્માણાધીન વિવિધ સબસ્ટેશનો ખાતે ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ટ્રાન્સફોર્મર અને સર્કિટ (ICT) સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે તથા નવા બેય એક્સટેન્શન (Bay Extensions) ઉમેરવામાં આવશે.
-
૭૬૫ kV હાઇ-વોલ્ટેજ લાઈનો: રાજ્યભરમાં રિન્યૂએબલ વીજળીના ઝડપી અને કાર્યક્ષમ વહન માટે પાવરગ્રીડ દ્વારા ૭૬૫ કિલોવોલ્ટ (kV) ની વિશાળ વીજ ટ્રાન્સમિશન લાઈનો બિછાવવામાં આવશે.
ભારત અને ગુજરાતના ક્લીન એનર્જી લક્ષ્યાંકો માટે આશાનું કિરણ
આ પ્રોજેક્ટ ભારત સરકારના દેશભરમાં ટ્રાન્સમિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વધારવાના અને ગ્રીન એનર્જી લક્ષ્યાંકો પૂરા કરવાના વ્યાપક પ્રયાસોનો જ એક ભાગ છે. ભારત સરકારે ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫૦૦ ગીગાવોટ પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતા હાંસલ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જેમાં આ પ્રકારના ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક મહત્વની ભમિકા ભજવે છે.
ગુજરાત હાલમાં મોટા પાયે સોલાર અને વિન્ડ એનર્જી (પવન ઊર્જા) ના ઉત્પાદનમાં દેશનું મુખ્ય કેન્દ્ર (Hub) બનીને ઉભરી રહ્યું છે. જ્યારે હજારો મેગાવોટ સ્વચ્છ વીજળીનું ઉત્પાદન થાય છે, ત્યારે તેને સુરક્ષિત રીતે ગ્રીડ સુધી પહોંચાડવા માટે મજબૂત ટ્રાન્સમિશન લાઈનો અનિવાર્ય બની જાય છે. પાવરગ્રીડનો આ નવો પ્રોજેક્ટ ગુજરાતમાં ઊર્જા ક્ષેત્રે નવી ક્રાંતિ લાવશે અને ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે રાજ્યની આગેકૂચને વધુ વેગ આપશે.
