વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે પવન ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ઝડપી રિકવરી; વ્યાપારી અને વ્યૂહાત્મક સ્તરે મજબૂત સ્થિતિ

છેલ્લા પાંચ વર્ષથી વિવિધ મુશ્કેલીઓ અને આર્થિક દબાણનો સામનો કરી રહેલો યુરોપનો પવન ઊર્જા (Wind Energy) ઉદ્યોગ હવે ધીમે ધીમે આર્થિક સુધારાના માર્ગે આગળ વધી રહ્યો છે. એક તરફ ઉત્પાદન અને કાચા માલના ઝડપથી વધતા ખર્ચ અને બીજી તરફ ગ્રાહકોની આર્થિક કમજોરીના કારણે આ ક્ષેત્ર ભારે મંદીનો સામનો કરી રહ્યું હતું. ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા અને નીતિગત ફેરફારોને કારણે વેસ્ટાસ (Vestas) જેવા સાધન સપ્લાયર્સ અને ઓર્સ્ટેડ (Orsted) જેવા પ્રોજેક્ટ ડેવલપર્સના બજાર મૂડીકરણમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જે ૨૦૨૧ ની તેમની સર્વોચ્ચ સપાટીથી ઘણા નીચે વેપાર કરી રહ્યા હતા. પરંતુ તાજેતરમાં જાહેર થયેલા ત્રિમાસિક પરિણામો અને આંકડા દર્શાવે છે કે સ્થિતિમાં મોટો સુધારો આવી રહ્યો છે.

મહામારી પછી વૈશ્વિક સ્તરે કાચા માલ, સપ્લાય ચેઇન અને વિવિધ પાર્ટ્સના ભાવમાં જે અણધારી તેજી આવી હતી, તે હવે મોટાભાગે થમી ગઈ છે. ઓનશોર અને ઓફશોર પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિન્ડ ટર્બાઇન બનાવતી વિશ્વ વિખ્યાત કંપની ‘વેસ્ટાસ’ નો ઓપરેટિંગ માર્જિન ચાલુ વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં વધીને ૯.૪ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, જે વિતેલા વર્ષના સમાન ગાળામાં માત્ર ૧.૫ ટકા હતો.

બીજી તરફ, પ્રોજેક્ટ ડેવલપમેન્ટ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની ‘ઓર્સ્ટેડ’, જેણે એક વર્ષ અગાઉ નાણાકીય સંકટમાંથી ઉભરવા $૯.૪ બિલિયનની મૂડી એકત્ર કરવી પડી હતી, તેના તરફથી પણ રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. કંપનીના ખર્ચાળ અને વિલંબિત જૂના પ્રોજેક્ટ્સને લઈને હવે કોઈ નવા નકારાત્મક અહેવાલો સામે આવ્યા નથી, જે નાણાકીય સ્થિરતા તરફ સંકેત કરે છે.

અત્યાર સુધીના અનુભવોથી યુરોપિયન દેશોની સરકારોને પણ એ વાતનો ખ્યાલ આવી ગયો છે કે પવન ઊર્જા દ્વારા વીજળીનું ઉત્પાદન પ્રાથમિક અંદાજ કરતાં વધુ ખર્ચાળ હોવા છતાં, ઊર્જા સુરક્ષા અને પર્યાવરણના રક્ષણ માટે આ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવું અત્યંત જરૂરી છે. આ જ કારણે સરકારી સબસિડી અને નિયમોમાં સકારાત્મક સુધારા કરવામાં આવી રહ્યા છે.

યુકે (UK) એ આ વર્ષના પ્રારંભમાં જ નવી ઓફશોર ક્ષમતા માટે સફળ હરાજીનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં પ્રોજેક્ટ ડેવલપર્સ માટે ઊંચા નિશ્ચિત વીજળીના ભાવ મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા. તેવી જ રીતે, ડેનમાર્ક સરકારે ૨૦૨૪ ની હરાજીમાં શરતો એટલી કડક રાખી હતી કે કોઈ પણ બોલી લગાવનાર આગળ આવ્યા ન હતા, પરંતુ આ મહિને સરકારે શરતો હળવી કરીને સફળ હરાજી પૂર્ણ કરી છે. ઉપરાંત, નેધરલેન્ડ્સ પણ આગામી સમયમાં યોજાનારી પોતાની હરાજી પ્રક્રિયા માટે સબસિડી મોડેલ પુનઃ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.

કાચા માલના નિયંત્રિત ભાવ, કંપનીઓના સુધરતા નાણાકીય આંકડા અને યુરોપિયન સરકારો તરફથી મળી રહેલા સકારાત્મક નીતિગત સમર્થનને કારણે પવન ઊર્જા ક્ષેત્રે નવી આશા જાગી છે. વ્યાપારી અને વ્યૂહાત્મક રીતે આ ક્ષેત્ર હવે વધુ પરિપક્વ બની રહ્યું છે, જે આગામી સમયમાં ક્લીન એનર્જી ટ્રાન્સફોર્મેશનને નવી ગતિ આપશે.