હવે વીજળીનું બિલ થશે ઝીરો અને કમાણી થશે ડબલ! પીએમ કુસુમ યોજના માટે બનશે નવું નેશનલ પોર્ટલ
કેન્દ્રીય નવી અને અક્ષય ઉર્જા મંત્રાલય (MNRE) હેઠળ કાર્યરત સોલાર એનર્જી કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (SECI) એ દેશના કૃષિ ક્ષેત્રને સોલાર ઉર્જા સાથે જોડતી મહત્વકાંક્ષી ‘પ્રધાનમંત્રી કિસાન ઉર્જા સુરક્ષા એવં ઉત્થાન મહાભિયાન’ (PM KUSUM) યોજના માટે એક વિરાટ રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ બનાવવાની જાહેરાત કરી છે.
આ યોજનાના સુચારૂ સંચાલન, રીયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ અને અમલીકરણ માટે SECI દ્વારા એક સિસ્ટમ ઈન્ટિગ્રેટર (System Integrator) ની નિમણૂક કરવા માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ નવું નેશનલ પોર્ટલ દેશના સૌથી મોટા કૃષિ સોલાર પ્રોગ્રામ માટે એક કેન્દ્રીય ડિજિટલ આધારસ્તંભ તરીકે કામ કરશે.
સિસ્ટમ ઈન્ટિગ્રેટરની શું રહેશે મુખ્ય ભૂમિકા?
SECI ના જણાવ્યા અનુસાર, પસંદગી પામેલા સિસ્ટમ ઈન્ટિગ્રેટરે આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટની જવાબદારી તેના પ્રારંભથી લઈને અંત સુધી સંભાળવાની રહેશે. આ કામગીરીમાં પોર્ટલની આર્કિટેક્ચરલ ડિઝાઇનિંગ, ડેવલપમેન્ટ, ટેસ્ટિંગ અને સોફ્ટવેર ડિપ્લોયમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત, જૂના ડેટાનું નવા પોર્ટલમાં માઇગ્રેશન કરવું, તમામ સિસ્ટમ્સનું એકીકરણ (Integration) કરવું અને પોર્ટલ શરૂ થયા પછી સતત ૫ વર્ષ સુધી તેના ઓપરેશન અને મેઇન્ટેનન્સ (O&M) તેમજ દેખરેખની સંપૂર્ણ જવાબદારી પણ એજન્સીની રહેશે. આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ આવવાથી યોજના સાથે જોડાયેલા તમામ સ્ટેકહોલ્ડર્સ વચ્ચેનો સમન્વય વધુ ઝડપી અને બહેતર બનશે.
શું છે પીએમ કુસુમ (PM KUSUM) યોજના?
પીએમ કુસુમ એ ભારત સરકારની એક અત્યંત મહત્વકાંક્ષી યોજના છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના ખેડૂતોને ઉર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવાનો અને તેમની આવકમાં વધારો કરવાનો છે. આ યોજના હેઠળ ત્રણ મુખ્ય ઘટકો પર કામ કરવામાં આવે છે:
-
ઓફ-ગ્રીડ સોલાર પમ્પ: વીજળીનું નેટવર્ક ન હોય તેવા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખેડૂતોને સ્વતંત્ર સોલાર પમ્પ સેટ સ્થાપવામાં મદદ કરવી.
-
ગ્રીડ-કનેક્ટેડ પમ્પનું સોલરાઈઝેશન: જે પમ્પ હાલમાં સામાન્ય વીજળી પર ચાલે છે તેને સોલાર પેનલ સાથે જોડવા.
-
કૃષિ ફીડર સોલરાઈઝેશન: સિંચાઈ માટે દિવસ દરમિયાન સતત અને વિશ્વસનીય વીજળી મળી રહે તે માટે આખા કૃષિ ફીડરને જ સોલાર ઉર્જા આધારિત બનાવવું.
આ સિવાય ખેડૂતોને તેમની પડતર કે બિનઉપયોગી જમીન પર નાના સોલાર પાવર પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. આનાથી ખેડૂતો પોતાની જરૂરિયાત મુજબની વીજળી વાપરીને વધારાની વીજળી વીજ કંપનીઓને વેચીને વધારાની કમાણી કરી શકે છે.
એક જ પ્લેટફોર્મ પર મળશે સમગ્ર દેશનો ડેટા
હાલમાં દેશના વિવિધ રાજ્યો અને એજન્સીઓ દ્વારા કુસુમ યોજનાનું કામ અલગ-અલગ સ્તરે થાય છે. આ સૂચિત નેશનલ પોર્ટલ આવવાથી તમામ રાજ્યો, અમલીકરણ એજન્સીઓ અને સરકારી વિભાગોનો ઓપરેશનલ ડેટા એક જ જગ્યાએ ઉપલબ્ધ થશે.
નેશનલ પોર્ટલના મુખ્ય ફાયદા:
-
પારદર્શિતા: અરજીઓ અને મંજૂરીઓની પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા આવશે.
-
ઝડપી કામગીરી: કાગળિયા અને પ્રક્રિયાકીય વિલંબ દૂર થશે, જેથી કામકાજ ઝડપી બનશે.
-
ચોક્કસ મોનિટરિંગ: કયા રાજ્યમાં કેટલા પમ્પ મુકાયા અને યોજનાની પ્રગતિ ક્યાં પહોંચી તેનું કેન્દ્ર સ્તરેથી સીધું નિરીક્ષણ કરી શકાશે.
અંતિમ ટેન્ડર પહેલા ઉદ્યોગજગત સાથે વિગતવાર ચર્ચા
કોઈપણ મોટો ડિજિટલ પ્રોજેક્ટ બનાવતી વખતે તકનીકી ખામીઓ ન રહી જાય તે માટે SECI અને MNRE એ આખરી ટેન્ડર બહાર પાડતા પહેલા આ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો અને સંભવિત બોલી લગાવનારાઓ (Bidders) સાથે પૂર્વ-ટેન્ડર પરામર્શ બેઠક (Pre-Tender Consultation) યોજવાનો નિર્ણય લીધો છે.
આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ સોફ્ટવેર ઉદ્યોગના નિષ્ણાતો પાસેથી ટેકનિકલ પ્રતિસાદ, વ્યવહારુ સૂચનો અને આધુનિક વિચારો મેળવવાનો છે, જેથી ટેન્ડરના નિયમો અને જરૂરિયાતોને વધુ વ્યાવહારિક અને મજબૂત બનાવી શકાય.
પ્રી-ટેન્ડર બેઠકની વિગતો અને આયોજન
આ મહત્વપૂર્ણ આયોજન ૭ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ બપોરે ૩:૦૦ વાગ્યે નવી દિલ્હીના લોધી રોડ પર આવેલા સીજીઓ કોમ્પ્લેક્સમાં અટલ અક્ષય ઉર્જા ભવન ખાતે મંત્રાલયના રૂમ નંબર ૩૧૯ માં રાખવામાં આવ્યું છે.
પ્રત્યક્ષ ચર્ચા અને વિચારોના આદાન-પ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રૂબરૂ ઉપસ્થિતિને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે, તેમ છતાં દૂરથી જોડાવા ઈચ્છતા આમંત્રિતો માટે ઓનલાઈન માધ્યમની સુવિધા પણ પૂરી પાડવામાં આવી છે. આ બેઠકમાં ભાગ લેવા ઈચ્છુક સંસ્થાઓએ અગાઉથી SECI ના અધિકારીઓને ઈમેલ દ્વારા કન્ફર્મેશન મોકલવાનું રહેશે જેથી કરીને તમામ વ્યવસ્થા સુચારૂ રીતે કરી શકાય.
