વિશ્વના ૭૦% પવન અને ૮૦% સોલાર સાધનો હવે સિંગલ સોર્સથી: ચીનની ૧૫મી પંચવર્ષીય યોજનાનો નવો રોડમેપ
વૈશ્વિક સ્તરે પર્યાવરણને અનુકૂળ અને હરિયાળી ઊર્જા (Green Energy) તરફ આગળ વધી રહેલા દેશો માટે ચીનનો સ્વચ્છ ઊર્જા સાધન ઉદ્યોગ એક મુખ્ય ચાલક બળ બનીને ઉભરી રહ્યો છે. ચાઇના મશીનરી ઇન્ડસ્ટ્રી ફેડરેશન (CMIF) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, આ વર્ષે ચીને ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશન, ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના વિસ્તરણમાં અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ નોંધાવી છે.
ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં ચીનની કુલ સ્થાપિત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા વાર્ષિક ૧૧.૧ ટકાના વાર્ષિક વધારા સાથે ૪.૧૦૩ અબજ કિલોવોટના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. ચાલુ વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં દેશમાં પરમાણુ ઊર્જા એકમોના ઉત્પાદનમાં ૯૨ ટકા, જળવિદ્યુતમાં ૫૧.૯ ટકા અને પવન ઊર્જા સાધનોમાં ૧૧.૫ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
ટેકનોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતા અને સ્થાનિક ઉત્પાદન
ચીનની સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાના ભાગરૂપે, સિચુઆન પ્રાંતના દેયાંગ ખાતે સ્થિત ‘ડોંગફેંગ ઇલેક્ટ્રિક મશીનરી’ દ્વારા ૧૩ ઓક્ટોબરના રોજ ચીનના વિવિધ પ્રાંતો માટે ગેસ, હાઇડ્રોપાવર અને પવન ઊર્જા સાધનોનો વિશાળ જથ્થો રવાના કરવામાં આવ્યો હતો.
આ સાધનોમાં સંપૂર્ણપણે સ્થાનિક રીતે વિકસાવવામાં આવેલી મુખ્ય સામગ્રી, અદ્યતન પ્રોસેસિંગ ટેકનિક અને હાઇડ્રોલિક તેમજ ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક ડિઝાઇનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, નવીનતમ ઊર્જા સંગ્રહ (Energy Storage) ક્ષેત્રે વિકસાવવામાં આવેલી ‘ફેઝ-ચેન્જ ડાયરેક્ટ-કૂલિંગ સિસ્ટમ’ દ્વારા હીટ ટ્રાન્સફર ક્ષમતામાં સુધારો થયો છે, જેનાથી બેટરી થર્મલ રનઅવેના જોખમો ઘટી ગયા છે. સાથે જ, વેનેડિયમ રેડોક્સ ફ્લો બેટરીના એન્જિનિયરિંગ એપ્લિકેશન અને હાઇડ્રોજન ઊર્જા સાધનોમાં પણ મોટી સફળતા મળી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો અને આંકડાકીય પ્રગતિ
ચીનના સ્વચ્છ ઊર્જા ઉદ્યોગ માટે હવે વિદેશી બજારો કમાણીનો મુખ્ય સ્રોત બની ગયા છે. તાજેતરમાં દેયાંગથી હોર્ગોસ બંદર મારફતે કઝાકિસ્તાન માટે ‘F-ક્લાસ ૫૦-મેગાવોટ હેવી-ડ્યુટી ગેસ ટર્બાઇન’ મોકલવામાં આવ્યું હતું, જે સ્થાનિક રીતે નિર્મિત હાઇ-એન્ડ ગેસ ટર્બાઇનની પ્રથમ વિદેશી નિકાસ છે.
બીજી તરફ, સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં તાંઝાનિયાના જુલિયસ ન્યરેરે હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશને સત્તાવાર રીતે વ્યાપારી કામગીરી શરૂ કરી દીધી છે. ૨,૧૧૫ મેગાવોટની કુલ સ્થાપિત ક્ષમતા ધરાવતો આ પ્રોજેક્ટ ચીની બ્રાન્ડ હેઠળ એક જ પેકેજમાં નિકાસ કરાયેલો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ છે. તેનું વાર્ષિક વીજ ઉત્પાદન ૩.૧ અબજ કિલોવોટ-કલાકને વટાવી ગયું છે, જે તાંઝાનિયાની અડધા ભાગની વીજ જરૂરિયાતો એકલા હાથે પૂરી કરે છે.
વર્તમાન આંકડા દર્શાવે છે કે ચીને વિશ્વના ૧૦૦ થી વધુ દેશો સાથે ગ્રીન એનર્જી કરાર કર્યા છે. હાલમાં વિશ્વના લગભગ ૭૦ ટકા પવન ઊર્જા સાધનો અને ૮૦ ટકા ફોટોવોલ્ટેઇક (સોલાર) મોડ્યુલો એકલું ચીન પૂરું પાડી રહ્યું છે.
વિશ્વ પરિષદ ૨૦૨૬ અને ભવિષ્યની પંચવર્ષીય યોજના
દેયાંગમાં આયોજિત ‘૨૦૨૬ ક્લીન એનર્જી એક્વિપમેન્ટ વર્લ્ડ કોન્ફરન્સ’ માં ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના સંકલન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ડોંગફેંગ ઇલેક્ટ્રિકના ડિજિટલ વર્કશોપમાં ઓટોમેટેડ લાઇનોના કારણે પ્રોડક્ટ ડિઝાઇન ચક્ર ૪૦ ટકા અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ચક્ર ૩૦ ટકા ઘટી ગયું છે, જ્યારે લાયકાત દર ૯૮ ટકાથી ઉપર પહોંચ્યો છે.
ચીનની ૧૫મી પંચવર્ષીય યોજના અનુસાર, દેશની કુલ સ્થાપિત વીજ ક્ષમતા ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫.૪ અબજ કિલોવોટ સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક છે, જેમાં અડધાથી વધુ હિસ્સો માત્ર પવન અને સૌર ઊર્જાનો રહેશે. ઊર્જા સંગ્રહ, હાઇડ્રોજન અને ન્યુક્લિયર ફ્યુઝન ક્ષેત્રે કરાઈ રહેલું આ વિશાળ રોકાણ વૈશ્વિક ઊર્જા સંક્રમણમાં ચીનની મધ્યસ્થ ભૂમિકા વધુ મજબૂત બનાવશે.
