ગ્રીન એનર્જીમાં ભારતની છલાંગ: અદાણી ગ્રુપનો ૧૦૦ અબજ ડોલરનો મોટો દાવ
આજના યુગમાં જ્યારે દુનિયા આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) જેવા ગંભીર પડકારનો સામનો કરી રહી છે, ત્યારે ઉર્જા સુરક્ષા (Energy Security), પરવડે તેવી કિંમત (Affordability) અને ટકાઉપણું (Sustainability) પર ચર્ચા કરવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે. તાજેતરમાં લંડનમાં યોજાયેલા ‘અદાણી ગ્રીન એનર્જી ડાયલોગ’ દરમિયાન અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (AGEL) ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર સાગર અદાણીએ એક ખૂબ જ મહત્વની વાત કરી—તેમણે ભારત અને વિશ્વ માટે ‘ઝડપી વીજળીકરણ’ (Faster Electrification) ને માત્ર એક વિકલ્પ નહીં, પરંતુ એક અનિવાર્યતા ગણાવી છે.
ઉર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસની ધરી
સાગર અદાણી માને છે કે જો કોઈ દેશે આર્થિક રીતે મજબૂત વિકાસ (Resilient Growth) હાંસલ કરવો હોય અને પોતાની ઉર્જા આત્મનિર્ભરતાને મજબૂત કરવી હોય, તો વીજળીકરણની ગતિ વધારવી જ પડશે. આજે આપણે જે પ્રકારની અર્થવ્યવસ્થા તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ, ત્યાં ઉદ્યોગોથી લઈને પરિવહન સુધી બધું જ વીજળી પર નિર્ભર છે. આવા સમયે, જો આપણે આપણી ઉર્જાને સ્વચ્છ અને ભરોસાપાત્ર બનાવવી હોય, તો નવીનીકરણીય ઉર્જા (Renewable Energy)ની સાથે ‘સ્ટોરેજ’ એટલે કે ઉર્જા સંગ્રહ કરવાની તકનીકોનું એકીકરણ (Integration) સૌથી મહત્વની કડી છે.
સ્ટોરેજ: નવીનીકરણીય ઉર્જાની અસલી તાકાત
ઘણીવાર લોકો પ્રશ્ન ઉઠાવે છે કે સૌર અને પવન ઉર્જા તો ત્યારે જ મળે છે જ્યારે તડકો હોય અથવા પવન ફૂંકાતો હોય. આ સમસ્યાનો ઉકેલ સ્ટોરેજ તકનીક છે. બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) અને પમ્પડ સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ (PSPs) દ્વારા આપણે દિવસે ઉત્પાદિત વધારાની વીજળીને રાત્રિ માટે અથવા જરૂરિયાતના સમયે સુરક્ષિત રાખી શકીએ છીએ.
સાગર અદાણીએ ગર્વ સાથે જણાવ્યું કે કેવી રીતે અદાણી ગ્રુપ ગુજરાતના કચ્છમાં ખાવડા ખાતે વિશ્વનો સૌથી મોટો રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક વિકસાવી રહ્યું છે. ત્યાં સ્વચ્છ ઉર્જાને મોટા પાયે સ્ટોરેજ સાથે જોડવામાં આવી રહી છે, જેથી લોકોને 24×7 વીજળી મળી શકે. તેમનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં 50 GW રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતા સુધી પહોંચવાનું છે, જે ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્રના ચિત્રને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખશે.
વૈશ્વિક મંચ પર ભારતનું નેતૃત્વ
લંડન ક્લાઈમેટ એક્શન વીક દરમિયાન આયોજિત આ સંવાદમાં વિશ્વભરના નીતિ નિર્ધારકો, રોકાણકારો અને આબોહવા નિષ્ણાતો જોડાયા હતા. એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન કમિશન (ETC) ના સહ-અધ્યક્ષ લોર્ડ અડેયર ટર્નરે પણ સહમતી દર્શાવી હતી કે ‘ક્લીન ઇલેક્ટ્રિફિકેશન’ એ ગ્લોબલ વોર્મિંગને નિયંત્રિત કરવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ છે. પરિવહનથી લઈને બિલ્ડિંગ હીટિંગ અને ભારે ઉદ્યોગો સુધી, વીજળીકરણનો વ્યાપ હવે વધી રહ્યો છે.
નાઈજેલ ટોપિંગ જેવા નિષ્ણાતો માને છે કે હવે રોકાણનો અસલી ફાયદો ત્યારે મળશે જ્યારે આપણે એવા ક્ષેત્રોને પણ વીજળી સાથે જોડીશું જે હજુ પણ અશ્મિભૂત ઇંધણ (Fossil Fuels) પર નિર્ભર છે. તકનીકી ખર્ચ ઘટી રહ્યો છે અને આધુનિક ગ્રીડની સુગમતા (Flexibility) હવે શક્ય છે, જે મોટા પાયે રોકાણને આકર્ષી રહી છે.
અદાણી ગ્રુપનો વિશાળ સંકલ્પ
અદાણી ગ્રુપે ઉર્જા સંક્રમણ (Energy Transition) અને તેને સંબંધિત માળખાકીય સુવિધાઓ માટે 100 અબજ ડોલરથી વધુનું રોકાણ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. આ ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા વિશ્વભરમાં કરવામાં આવેલા સૌથી મોટા રોકાણોમાંનું એક છે. ગ્રુપ માત્ર સૌર અને પવન ઉર્જા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ગ્રીન હાઈડ્રોજન, ટ્રાન્સમિશન, ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને હવે પરમાણુ ઉર્જા (Nuclear Energy) ક્ષેત્રે પણ પગલાં ભરી રહ્યું છે.
તાજેતરમાં કંપનીની AGMમાં ચેરમેન ગૌતમ અદાણીએ 10 GW પરમાણુ ઉર્જા ક્ષમતા વિકસાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ પરમાણુ ઉર્જા નવીનીકરણીય સ્ત્રોતો અને સ્ટોરેજ સાથે મળીને એક ભરોસાપાત્ર અને પરવડે તેવી વીજળી પૂરી પાડવાનો આધાર બનશે.
એક હરિયાળા અને ઉજ્જવળ આવતીકાલ તરફ
સાગર અદાણીનો આ આહવાન કે આપણે ઉર્જા સંક્રમણની ગતિ વધારવી પડશે, તે માત્ર એક કોર્પોરેટ વિઝન નથી, પરંતુ તે એક રાષ્ટ્રની જવાબદારી છે. જ્યારે આપણે નવીનીકરણીય ઉર્જા, આધુનિક સ્ટોરેજ તકનીક અને પરમાણુ ઉર્જાનું મિશ્રણ વાપરીશું, ત્યારે જ ભારત પોતાની વધતી જતી ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂરી કરીને પણ પર્યાવરણને બચાવી શકશે.
ઉર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસની આ સફર, જેને અદાણી ગ્રુપ જેવી કંપનીઓ ઝડપથી આગળ વધારી રહી છે, તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે આવનારી કાલ માત્ર વીજળીથી પ્રકાશિત નહીં થાય, પરંતુ તે સ્વચ્છ, હરિયાળી અને આત્મનિર્ભર પણ હશે. ભારત માટે આ એક મોટી સિદ્ધિ છે કે આપણો દેશ હવે દુનિયાને બતાવી રહ્યો છે કે ‘ક્લીન એનર્જી’ માત્ર શક્ય જ નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યની સૌથી મોટી આર્થિક શક્તિ પણ છે.
