દેશમાં ગ્રીન એનર્જી ક્રાંતિ વેગવંતી: પાવરગ્રીડે માત્ર ૧૮.૯૮ કરોડમાં કરી મોટી ડીલ!
પાવર ગ્રીડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (POWERGRID) એ મોટા પાયે રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ માટે ટ્રાન્સમિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવાની દિશામાં વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કંપનીએ ‘બારમેર એચવીડીસી પાવર ટ્રાન્સમિશન લિમિટેડ’ (Barmer HVDC Power Transmission Limited) નું અધિગ્રહણ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લીધું છે. આ પ્રક્રિયા ૨૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ ટેરિફ-બેઝ્ડ કોમ્પિટિટિવ બિડિંગ (TBCB) પ્રક્રિયા દ્વારા બિલ્ડ, ઓન, ઓપરેટ અને ટ્રાન્સફર (BOOT) ધોરણે પૂરી કરવામાં આવી છે.
અધિગ્રહણની મુખ્ય વિગતો અને કિંમત
પાવરગ્રીદે REC પાવર ડેવલપમેન્ટ એન્ડ કન્સલ્ટન્સી લિમિટેડ (RECPDCL) પાસેથી ‘બારમેર એચવીડીસી પાવર ટ્રાન્સમિશન લિમિટેડ’ ના ૧૦૦% ઇક્વિટી શેરહોલ્ડિંગની ખરીદી કરી છે. RECPDCL આ પ્રોજેક્ટ માટે નિયુક્ત બિડ પ્રોસેસ કોઓર્ડિનેટર હતું.
આ અધિગ્રહણની કુલ કિંમત અંદાજે ₹૧૮.૯૮ કરોડ છે. આમાં પ્રતિ શેર ₹૧૦ ની ફેસ વેલ્યુ ધરાવતા ૫૦,૦૦૦ ઇક્વિટી શૅરની ખરીદી તેમજ અધિગ્રહણ તારીખ સુધીની કંપનીની સંપત્તિઓ અને જવાબદારીઓનો સ્વીકાર સામેલ છે. ટ્રાન્સફર તારીખ મુજબ કંપનીના ખાતાઓની ઓડિટ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ અંતિમ રકમમાં સામાન્ય ગોઠવણો કરવામાં આવશે.
૬,૦૦૦ મેગાવોટ ગ્રીન પાવર માટે વિશાળ ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક
આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજસ્થાનના રિન્યુએબલ એનર્જી ઝોન (REZ) ફેઝ-IV માંથી અક્ષય ઊર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) ને બહાર કાઢવા માટે ઇન્ટર-સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ વિકસાવવાનો છે. બારમેર કોમ્પ્લેક્સ ૬ ગીગાવોટ (૬,૦૦૦ મેગાવોટ) સુધીની સોલાર પાવરને એકત્રિત અને પ્રસારિત કરવામાં મદદ કરશે. રાજસ્થાનમાંથી આ મોટા જથ્થાની વીજળીને દેશના અન્ય ભાગોમાં પહોંચાડવા માટે હાઇ-કેપેસિટી ટ્રાન્સમિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ભારે જરૂરિયાત હતી, જે આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા પૂરી થશે.
આ આયોજિત સિસ્ટમમાં નીચે મુજબની મુખ્ય બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
-
રાજસ્થાનમાં બારમેર-II અને મહારાષ્ટ્રમાં સાઉથ કલંબ ખાતે ૬,૦૦૦ મેગાવોટ, ±૮૦૦ કેવી હાઇ વોલ્ટેજ ડાયરેક્ટ કરન્ટ (HVDC) ટર્મિનલ્સ.
-
રાજસ્થાન, ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં અંદાજે ૧,૦૦૦ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલી ±૮૦૦ કેવી HVDC બાઇપોલ ટ્રાન્સમિશન લાઇન.
-
રાજસ્થાનમાં ૪૦૦ કેવી ટ્રાન્સમિશન લાઇન અને સંબંધિત બેઝનું નિર્માણ.
-
ગ્રીડની સ્થિરતા અને સિસ્ટમ પર્ફોર્મન્સ જાળવવા માટે બારમેર-II પાવર સ્ટેશન પર બે સિન્ક્રોનસ કન્ડેન્સર (SynCon) યુનિટ્સ.
કંપનીની પૃષ્ઠભૂમિ અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ
બારમેર એચવીડીસી પાવર ટ્રાન્સમિશન લિમિટેડની સ્થાપના ૩૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ્સમાં સ્પર્ધાત્મક બિડિંગ માટેના વીજ મંત્રાલયના માર્ગદર્શિકા અનુસાર કરવામાં આવી હતી. આ કંપનીએ અધિગ્રહણ પહેલાં કોઈ વ્યાપારી ઓપરેશન શરૂ કર્યું ન હતું, તેથી પાછલા ત્રણ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન તેનું કોઈ ટર્નઓવર નહોતું. પાવરગ્રીડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ વ્યવહાર કોઈ સંબંધિત પક્ષ (related-party transaction) સાથેનો નથી, કારણ કે અગાઉ આ કંપનીમાં પાવરગ્રીડ કે તેના પ્રમોટરોનું કોઈ હિત નહોતું.
અધિગ્રહણ પૂર્ણ થયા બાદ, પ્રોજેક્ટ કંપની સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (CERC) સમક્ષ જરૂરી નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ હાથ ધરશે. જેમાં ટ્રાન્સમિશન લાઇસન્સ મેળવવું અને ટ્રાન્સમિશન શુલ્ક અપનાવવાની મંજૂરી મેળવવાનો સમાવેશ થાય છે. આ નવા પ્રોજેક્ટથી પાવરગ્રીડના પોર્ટફોલિયોમાં વધુ એક મોટો રિન્યુએબલ એનર્જી ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ ઉમેરાયો છે, જે દેશની ગ્રીન એનર્જી યાત્રાને વેગ આપશે.
