બ્રૂકફીલ્ડનો ભારતમાં મોટો ધડાકો: ક્લીન એનર્જી ક્ષેત્રે ‘લુમારા’ પ્લેટફોર્મની કરી જાહેરાત, ₹૫,૭૩૭ કરોડનું કરશે રોકાણ

ભારતની હરિયાળી ક્રાંતિમાં માસ્ટરસ્ટ્રોક! બ્રૂકફીલ્ડની નવી એન્ટ્રીથી વીજળી ક્ષેત્રે બદલાઈ જશે આખું ચિત્ર!

ભારત અત્યારે વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતા રિન્યુએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા) માર્કેટ્સમાંથી એક તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. દેશમાં સ્વચ્છ ઊર્જાની વધી રહેલી માંગ અને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫૦૦ ગીગાવોટ (GW) રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતા સ્થાપિત કરવાના કેન્દ્ર સરકારના લક્ષ્યાંકને ધ્યાનમાં રાખીને વૈશ્વિક એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની બ્રૂકફીલ્ડ (Brookfield) એ ભારત માટે એક મોટો અને મહત્વકાંક્ષી પ્લાન રજૂ કર્યો છે.

બ્રૂકફીલ્ડે ભારતમાં ‘લુમારા’ (Lumara) નામના એક નવા ગ્રીન એનર્જી પ્લેટફોર્મના લોન્ચિંગની જાહેરાત કરી છે. આ પ્લેટફોર્મ દેશમાં સોલાર (સૂર્ય ઊર્જા), પવન ઊર્જા (વિન્ડ) અને બૅટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) પ્રોજેક્ટ્સને ઝડપથી વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

₹૫,૭૩૭ કરોડનું રોકાણ અને ૬ ગીગાવોટનો વિશાળ પોર્ટફોલિયો

આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા કંપની ભારતની હરિયાળી ક્રાંતિને મજબૂત કરવા માટે આશરે ૬૦૦ મિલિયન ડોલર (લગભગ રૂ. ૫,૭૩૭ કરોડ) નું જંગી રોકાણ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. ‘લુમારા’ પોતાની કામગીરીની શરૂઆત જ વિવિધ ટેકનોલોજી આધારિત ૬ ગીગાવોટ (GW) થી પણ વધુ ક્ષમતા ધરાવતા વિશાળ પ્રોજેક્ટ પોર્ટફોલિયો સાથે કરવા જઈ રહી છે.

આ રોકાણથી માત્ર ગ્રીન એનર્જીનું ઉત્પાદન વધશે એટલું જ નહીં, પરંતુ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત થશે અને દેશમાં અનેક નવી રોજગારીની તકો ઊભી થશે.

પ્રોજેક્ટ્સમાં થતા વિલંબ અને મુશ્કેલીઓને દૂર કરવાનું માસ્ટરપ્લાન

ભારતમાં રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવા માટે ડેવલપર્સને ઘણી બધી અડચણોનો સામનો કરવો પડે છે. પાવર પર્ચેઝ એગ્રીમેન્ટ (PPA – વીજ ખરીદી કરાર) સુરક્ષિત કરવામાં સમય લાગવો, ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી મેળવવામાં મુશ્કેલી અને જમીન સંપાદનમાં થતો વિલંબ મુખ્ય ચિંતાઓ છે. આ સમસ્યાઓને કારણે પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થવામાં વધુ સમય લાગે છે અને તેના નિર્માણનો ખર્ચ પણ ઘણો વધી જાય છે.

‘લુમારા’ પ્લેટફોર્મ ખાસ કરીને આ જ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ એવા પ્રોજેક્ટ્સને સીધો ટેકો આપશે જેણે પહેલાથી જ જમીન મેળવી લીધી છે અને ગ્રીડ એક્સેસ પ્રાપ્ત કરી લીધું છે. આનાથી ફાયદો એ થશે કે લાંબા ગાળાના વીજ કરાર (PPA) સાઇન થાય તે પહેલાં જ પ્રોજેક્ટનું બાંધકામ શરૂ કરી શકાશે. આ અનોખી વ્યૂહરચના વિલંબ ઘટાડશે અને પ્રોજેક્ટ્સને નિર્ધારિત સમય કરતાં ઝડપથી કાર્યરત કરવામાં મદદ કરશે.

ડેવલપર્સ માટે ધિરાણ અને નાણાકીય સહાયતા

માત્ર પ્રોજેક્ટ્સના ફંડિંગ પૂરતું સીમિત રહેવાને બદલે, ‘લુમારા’ રિન્યુએબલ એનર્જી ડેવલપર્સને ક્રેડિટ સોલ્યુશન્સ (ધિરાણ અને લોન સુવિધાઓ) પણ પૂરી પાડશે.

આ ફાઇનાન્સિયલ સપોર્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નાની-મોટી રિન્યુએબલ એનર્જી કંપનીઓને મદદ કરવાનો છે જેથી તેઓ પોતાના પ્રોજેક્ટ્સનું ઝડપથી અમલીકરણ કરી શકે અને પોતાના ડેવલપમેન્ટ પાઇપલાઇનનો વિસ્તાર કરી શકે. લવચીક ધિરાણ (Flexible Financing) ના માધ્યમથી લુમારા ભારતમાં સ્વચ્છ વીજળીની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માંગતા ડેવલપર્સ માટે મૂડીની ઉપલબ્ધતા ખૂબ સરળ બનાવી દેશે.

ભારતનું માર્કેટ શા માટે ઉત્તમ છે?

આ લોન્ચિંગ પ્રસંગે બોલતા, બ્રૂકફીલ્ડના સાઉથ એશિયા અને મિડલ ઈસ્ટ માટેના એનર્જી હેડ અને મેનેજિંગ પાર્ટનર નવલ સૈની એ જણાવ્યું હતું કે, “વિશ્વના સૌથી આકર્ષક રિન્યુએબલ એનર્જી માર્કેટ્સમાં ભારત આજે પણ અગ્રણી સ્થાને છે. ભારત સરકારે ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫૦૦ GW ક્ષમતા હાંસલ કરવાનો જે લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે, તે જ ભવિષ્યમાં રોકાણની નવી તકો ઊભી કરી રહ્યો છે.”

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, વાણિજ્યિક અને ઔદ્યોગિક (C&I) ગ્રાહકો, વિશાળ ડેટા સેન્ટર્સ ચલાવતી ટેકનોલોજી કંપનીઓ અને સરકારી ઉપયોગિતાઓ (Government Utilities) તરફથી ગ્રીન પાવરની માંગ સતત વધી રહી છે. ‘લુમારા’ તેમને વાજબી અને વિશ્વસનીય, લાંબા ગાળાના રિન્યુએબલ એનર્જી સપ્લાય સોલ્યુશન્સ પ્રદાન કરવામાં મદદ કરશે.

ફંડિંગ અને સ્વતંત્ર સંચાલન વ્યવસ્થા

લુમારા પ્લેટફોર્મને બ્રૂકફીલ્ડના ‘કેટેલિટિક ટ્રાન્સિશન ફંડ’ (Catalytic Transition Fund) દ્વારા નાણાકીય ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે. આ ફંડ ખાસ કરીને ઉભરતા બજારોમાં ક્લીન એનર્જી અને એનર્જી ટ્રાન્સિશન પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરવા માટે જ બનાવવામાં આવ્યું છે.

નોંધનીય છે કે લુમારા એક સ્વતંત્ર કંપની તરીકે કામ કરશે. તેની પોતાની એક અલગ મેનેજમેન્ટ ટીમ હશે જે પ્રોજેક્ટ એક્ઝિક્યુશન, કેપિટલ મેનેજમેન્ટ અને એસેટ મેનેજમેન્ટ માટે જવાબદાર રહેશે. આ પ્લેટફોર્મ બ્રૂકફીલ્ડના ભારતમાં ચાલી રહેલા હાલના રિન્યુએબલ એનર્જી બિઝનેસને પૂરક બનીને તેને વધુ મજબૂત બનાવશે.

ભારતમાં બ્રૂકફીલ્ડનો દબદબો

આ નવા પ્લેટફોર્મના લોન્ચિંગથી ભારતની ગ્રીન એનર્જી સ્પેસમાં બ્રૂકફીલ્ડનું સ્થાન વધુ મજબૂત થયું છે. વર્તમાન સમયમાં બ્રૂકફીલ્ડ પાસે ભારતમાં ઓપરેશનલ અને અંડર-ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સ મળીને કુલ ૪૫ ગીગાવોટ (GW) નો પવન અને સૂર્ય ઊર્જાનો કમ્બાઈન્ડ પોર્ટફોલિયો છે.

વૈશ્વિક સ્તરે, બ્રૂકફીલ્ડ ૩૦ થી વધુ દેશોમાં ફેલાયેલી ૧ ટ્રિલિયન ડોલર થી વધુની સંપત્તિ (Assets) નું સંચાલન કરે છે. અત્યાર સુધીમાં કંપનીએ ભારતમાં રિયલ એસ્ટેટ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, એનર્જી અને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી ક્ષેત્રે ૩૨ બિલિયન ડોલર (આશરે રૂ. ૨.૬ લાખ કરોડ) થી વધુનું રોકાણ કર્યું છે. આ બાબત દર્શાવે છે કે બ્રૂકફીલ્ડ ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિ અને ક્લીન એનર્જીના ભવિષ્ય પર કેટલો અડગ વિશ્વાસ ધરાવે છે.