ગ્રીન એનર્જીથી પીછેહઠ કરીને યુએસ બાયોગેસ બિઝનેસ ‘આર્ચીયા’ વેચશે

ઉત્તર સમુદ્રમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ BP નું ઓઈલ અને ગેસ ક્ષેત્ર પર પુનઃ ધ્યાન: જાણો CEO મેગ ઓ’નીલનો પ્લાન

વૈશ્વિક ઊર્જા ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની BP (બ્રિટિશ પેટ્રોિલયમ) એ પોતાના વ્યૂહાત્મક માર્ગમાં મોટો ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. યુકેના ઉત્તર સમુદ્ર (North Sea) માંથી પોતાના તેલ અને ગેસ કામગીરીમાંથી બહાર નીકળવાની ઐતિહાસિક પુષ્ટિ કર્યાના બહુ ઓછા દિવસોમાં જ, કંપનીએ તેના અમેરિકી બાયોગેસ બિઝનેસ ‘આર્ચીયા’ (Archaea) ને પણ વેચી દેવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. લંડન-લિસ્ટેડ આ ઓઇલ જાયન્ટ હવે ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રના નબળા પ્રદર્શનથી દૂર થઈને પોતાના પરંપરાગત અને વધુ નફાકારક તેલ અને ગેસ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે.

કંપનીના નવા મુખ્ય કારોબારી અધિકારી (CEO) મેગ ઓ’નીલ દ્વારા દેખરેખ હેઠળ ચાલતા વ્યાપક પુનર્ગઠન યોજનાના ભાગરૂપે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, BP એ વર્ષ ૨૦૨૨ માં આર્ચીયા કંપનીને $૪.૧ બિલિયનમાં હસ્તગત કરી હતી. જોકે, ત્યારથી આ બાયોગેસ વ્યવસાયમાં નાણાકીય વળતર નબળું રહ્યું હતું અને વૃદ્ધિની ઝડપ પણ અપેક્ષા કરતા ધીમી રહી હતી. આ સંજોગોમાં FTSE 100 જાયન્ટ BP ને આ સંપત્તિના મૂલ્યનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરવાની ફરજ પડી હતી.

CEO મેગ ઓ’નીલની આકરી વ્યૂહરચના

ઓ’નીલે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે કંપનીએ કોઈપણ નિર્ણય “ભાવના કે ભૂતકાળના ઇતિહાસના આધારે નહીં, પરંતુ માત્ર વ્યવસાયિક મૂલ્યના આધારે” લેવો જોઈએ. કંપનીએ પોતાના પોર્ટફોલિયોને સરળ બનાવીને સ્પર્ધાત્મક વળતર આપતી અને લાંબા ગાળાનું મૂલ્ય સર્જતી પ્રોપર્ટીઝ પર જ લક્ષ્ય રાખવું પડશે. આ જ વ્યૂહરચના હેઠળ સમગ્ર જૂથને ‘અપસ્ટ્રીમ’ અને ‘ડાઉનસ્ટ્રીમ’ એમ બે અલગ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવી રહ્યું છે.

આ આકરા અભિગમના કારણે જ કંપનીએ ઉત્તર સમુદ્રમાં પોતાના દાયકાઓ જૂના ઉત્ખનન પ્રોજેક્ટ્સ બંધ કર્યા છે, જેના કારણે દાયકાઓમાં પહેલીવાર બ્રિટિશ ઊર્જા જાયન્ટ પોતાના હોમ માર્કેટમાં કોઈ પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદન ધરાવતી નથી. આ ઉપરાંત, કંપનીએ ઑસ્ટ્રિયામાં આવેલી તેની ગેલ્સેનકિર્ચેન રિફાઇનરી અને રિટેલ નેટવર્ક પણ વેચી દીધું છે. ઓ’નીલે સ્વીકાર્યું હતું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કંપનીનું કામગીરીનું સ્તર શેરધારકોની અપેક્ષાઓ મુજબ રહ્યું નથી અને ખર્ચમાં ઘટાડો કરવો અનિવાર્ય બન્યો છે.

શેરબજારમાં ઉત્સાહ અને મધ્ય પૂર્વ તણાવથી નફામાં ઉછાળો

કંપનીના આ પુનર્ગઠનની જાહેરાત બાદ શેરબજારમાં સાનુકૂળ પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો. લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં પ્રારંભિક ટ્રેડિંગ દરમિયાન BP નો શેર ૧.૨ ટકા વધીને ૫૫૯.૧ પેન્સ પ્રતિ શેર પર પહોંચ્યો હતો. વર્ષ ૨૦૨૬ ની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં આ શેરમાં ૨૭.૬ ટકાનો મોટો સુધારો નોંધાયો છે.

બીજી તરફ, મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવ અને રાજકીય અસ્થિરતાને કારણે કાચા તેલના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે, જેનો સીધો લાભ BP ના બીજા ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં જોવા મળ્યો છે. કંપનીએ બીજા ક્વાર્ટરમાં $૫.૭ બિલિયન (£૪.૨ બિલિયન) નો ચોખ્ખો નફો નોંધાવ્યો છે, જે વિશ્લેષકોની $૫.૧ બિલિયનની અપેક્ષા કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. કંપનીના તેલ ઉત્પાદન અને કામગીરીનો નફો અગાઉના $૧.૭ બિલિયનથી વધીને $૩.૪ બિલિયન થઈ ગયો છે, જ્યારે ગેસ અને લો-કાર્બન વિભાગમાંથી $૧.૬ બિલિયનની આવક થઈ છે.

માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewables) માંથી પીછેહઠ કરીને BP હવે ઊંચું વળતર આપતા તેલ પ્રોજેક્ટ્સ તરફ ધ્યાન આપી રહી છે, જે ટૂંકા ગાળામાં ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

આગામી ક્વાર્ટરમાં ઉત્પાદનમાં વિક્ષેપની આશંકા

કંપનીએ આગામી ત્રીજા ક્વાર્ટર માટે દૈનિક ૨,૧૦૦ થી ૨,૨૫૦ હજાર બેરલ (mboe/d) ઉત્પાદનનો અંદાજ મૂક્યો છે, જે બીજા ક્વાર્ટરમાં ૨,૨૦૧ mboe/d હતો. મધ્ય પૂર્વમાં સતત ચાલુ રહેલા વેપારી વિક્ષેપો અને અમેરિકાના અખાતી વિસ્તારોમાં તોફાની વાવાઝોડાની શક્યતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને BP એ સમગ્ર વર્ષ માટેનો ઉત્પાદન લક્ષ્યાંક પણ થોડો ઘટાડ્યો છે. આ ઉપરાંત, કંપનીએ ક્વાર્ટર દરમિયાન ચૂકવવાપાત્ર કરવેરામાં આશરે $૧ બિલિયનનો વધારો થવાની પણ ધારણા વ્યક્ત કરી છે.