અદાણી ગ્રીનનો ખાવડામાંનવો પ્રોજેક્ટ કાર્યરત, દેશની ગ્રીન એનર્જી ક્ષમતામાં મોટો વધારો

રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે અદાણી ગ્રીનનું મોટું કદમ, કચ્છના ખાવડામાં પ્રોજેક્ટ્સ કાર્યરત

ભારતની ઊર્જા ક્રાંતિમાં વધુ એક મોટો અધ્યાય ઉમેરાયો છે. રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરની દિગ્ગજ કંપની ‘અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ’ (AGEL) એ ગુજરાતના કચ્છ સ્થિત ખાવડા (Khavda) માં એકસાથે બે મોટા પ્રોજેક્ટ્સને વ્યાવસાયિક રીતે કાર્યરત કર્યા છે. આ પગલું માત્ર કંપનીની ક્ષમતામાં વધારો કરતું નથી, પરંતુ ભારતના ‘ગ્રીન એનર્જી’ લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવાની દિશામાં એક ખૂબ જ નક્કર અને મહત્વનું પગલું છે.

શું છે આ નવી શરૂઆત?

અદાણી ગ્રીન એનર્જીએ તેની સ્ટેપ-ડાઉન સબસિડિયરી કંપનીઓ દ્વારા ખાવડામાં 156 મેગાવોટ (MW) ની રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતા અને 185 મેગાવોટ-કલાક (MWh) ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) ક્ષમતાને કાર્યરત કરી છે.

આ પ્રોજેક્ટના તકનીકી પાસાઓને જોઈએ તો:

• 156 MW રિન્યુએબલ પ્રોજેક્ટ: તેને ‘અદાણી ગ્રીન એનર્જી ટ્વેન્ટી-સિક્સ એ લિમિટેડ’ (Adani Green Energy Twenty Six A Limited) દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.

• 185 MWh BESS પ્રોજેક્ટ: તેને ‘અદાણી રિન્યુએબલ એનર્જી ફોર્ટી-થ્રી લિમિટેડ’ (Adani Renewable Energy Forty Three Limited) એ કમિશન કર્યો છે.

આંકડાઓમાં અદાણી ગ્રીનનો દબદબો

આ નવા પ્રોજેક્ટ્સ ઉમેરાયા બાદ અદાણી ગ્રીન એનર્જીના પોર્ટફોલિયોમાં જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો છે. કંપનીની કુલ કાર્યરત (Operational) રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતા હવે વધીને 20,141.80 MW ના જાદુઈ આંકડાને પાર કરી ગઈ છે. બીજી તરફ, જો આપણે બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) ની વાત કરીએ, તો આ ક્ષમતા હવે 3,551 MWh સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડાઓ સાબિત કરવા માટે પૂરતા છે કે અદાણી ગ્રીન માત્ર વિસ્તાર જ નથી કરી રહી, પરંતુ ઊર્જાના સંગ્રહ એટલે કે ‘સ્ટોરેજ’ ની ટેકનોલોજીમાં પણ વિશ્વભરમાં પોતાની ઓળખ બનાવી રહી છે.

ખાવડા: ઊર્જાનું નવું ‘પાવર હબ’

ગુજરાતનો કચ્છ જિલ્લો, ખાસ કરીને ખાવડા, ભારતની રિન્યુએબલ એનર્જી મેપ પર એક ‘પાવર હબ’ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે. આ સ્થળ માત્ર વિશાળ જમીન માટે જ જાણીતું નથી, પરંતુ અહીંની ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ સૌર અને પવન ઊર્જા માટે વિશ્વની શ્રેષ્ઠ જગ્યાઓમાંથી એક છે. અદાણી ગ્રુપની યોજના છે કે ખાવડાને વિશ્વના સૌથી મોટા હાઈબ્રિડ રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક્સમાંથી એક બનાવવામાં આવે, જ્યાં દરરોજ ઊર્જા ઉત્પાદનના નવા કીર્તિમાન સ્થાપિત થાય.

BESS કેમ છે ગેમ-ચેન્જર?

અવારનવાર રિન્યુએબલ એનર્જી (સૌર અને પવન) સાથે સૌથી મોટી સમસ્યા તેની ‘અનિરંતરતા’ (Intermittency) ની હોય છે. એટલે કે, જ્યારે તડકો ન હોય અથવા પવન ન ફૂંકાય, ત્યારે વીજળીનું શું? અહીં BESS (બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ) નું મહત્વ સમજાય છે. 185 MWh ની આ સ્ટોરેજ ક્ષમતા એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે ઉત્પન્ન થયેલી વધારાની વીજળીને સંગ્રહિત કરી શકાય અને જરૂર પડે ત્યારે, પછી ભલે તે રાત હોય કે શાંત હવામાન, તેને ગ્રીડમાં મોકલી શકાય. આ ભવિષ્યની ‘સ્માર્ટ એનર્જી ગ્રીડ’ માટે એક અનિવાર્ય ટેકનોલોજી છે.

પર્યાવરણ અને દેશ માટે આના અર્થ

ભારતનું લક્ષ્ય છે કે વર્ષ 2030 સુધીમાં આપણે 500 ગીગાવોટ બિન-અશ્મિભૂત ઈંધણ આધારિત ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરીએ. અદાણી ગ્રીનના આવા પ્રોજેક્ટ્સ તે લક્ષ્યને હકીકતમાં બદલવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. ઓછી કિંમત, આધુનિક ટેકનોલોજી અને મોટા પાયે કામ કરવાની ક્ષમતા જ આ કંપનીને ગ્લોબલ લીડર બનાવે છે.

ખાવડામાં થયેલો આ નવો વિકાસ માત્ર અદાણી ગ્રીન માટે એક બિઝનેસ માઈલસ્ટોન નથી, પરંતુ તે લાખો ઘરો અને ઉદ્યોગો માટે રાહતની વાત છે જેમને હવે વધુ સ્વચ્છ, સસ્તી અને વિશ્વસનીય વીજળી મળી શકશે. જેમ જેમ દેશ સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, તેમ ખાવડા જેવા સ્થળો ભારતને વિશ્વનું ‘ગ્રીન પાવરહાઉસ’ બનાવવામાં સૌથી આગળ રહેશે.

આવનારા સમયમાં, અદાણી ગ્રીનની આ નિરંતર પ્રગતિ સાબિત કરે છે કે ભારત હવે ઊર્જાના મામલે આત્મનિર્ભર બનવાની ખૂબ નજીક છે. આ એક એવો સફર છે જેમાં ટેકનોલોજી અને પ્રકૃતિનો તાલમેલ સર્વોપરી છે.