ખેડૂતોની આવક બમણી થશે: આસામ સરકાર અને જાપાનની સુઝુકી વચ્ચે થયેલા MoU થી ડેરી ખેડૂતોને કેવી રીતે મળશે મોટો આર્થિક ફાયદો?
આસામમાં ટકાઉ વિકાસ, પર્યાવરણની સુરક્ષા અને સ્વચ્છ ઉર્જા (ક્લીન એનર્જી) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ભાગીદારીની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રના કચરાનો યોગ્ય નિકાલ કરીને તેમાંથી મોંઘા અશ્મિભૂત ઇંધણનો પર્યાવરણને અનુકૂળ વિકલ્પ તૈયાર કરવા માટે નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB), સુઝુકી આર એન્ડ ડી સેન્ટર ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (SRDI) અને નોર્થ ઇસ્ટ ડેરી એન્ડ ડી ફૂડ્સ લિમિટેડ (NEDFL) એ સંયુક્ત રીતે એક સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ ત્રિપક્ષીય સહયોગ હેઠળ આસામમાં એક અત્યાધુનિક કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જે પૂર્વોત્તર ભારતમાં ગ્રીન એનર્જીના ક્ષેત્રે એક નવો અધ્યાય શરૂ કરશે.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, નોર્થ ઇસ્ટ ડેરી એન્ડ ફૂડ્સ લિમિટેડ (NEDFL) એ આસામ સરકાર અને NDDB વચ્ચેનું એક સફળ સંયુક્ત સાહસ છે. આ કંપની સમગ્ર આસામમાં પબ્લિક ગ્રાહકો વચ્ચે અત્યંત લોકપ્રિય એવી ‘પુરાબી’ બ્રાન્ડ હેઠળ દૂધ અને અન્ય ડેરી ઉત્પાદનોનું માર્કેટિંગ કરે છે. આ સંસ્થા આસામના સહકારી ડેરી ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવામાં અને રાજ્યભરના હજારો પશુપાલકો તેમજ ડેરી ખેડૂતોને આર્થિક ટેકો આપવામાં લાંબા સમયથી મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. હવે આ નવી પહેલ દ્વારા પુરાબી ડેરી કચરામાંથી કિંમતી ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે.
પ્લાન્ટ કેવી રીતે કામ કરશે અને કોની શું ભૂમિકા હશે?
આ નવો પ્રોજેક્ટ આસામમાં ‘સર્ક્યુલર ઈકોનોમી’ એટલે કે ચક્રીય અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવશે, જેમાં કચરાને ફેંકી દેવાને બદલે તેને કિંમતી સંસાધનમાં ફેરવવામાં આવે છે. આ પ્લાન્ટમાં પશુઓનું છાણ, ડેરીનો કચરો અને કૃષિ ક્ષેત્રના નકામા કચરાને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી પ્રોસેસ કરીને કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા કાર્બનિક (ઓર્ગેનિક) ખાતરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટથી વાહનો માટે સ્વચ્છ બળતણ મળશે અને વૈજ્ઞાનિક ઢબે કચરાના વ્યવસ્થાપનની મોટી સમસ્યા પણ હલ થશે.
આ કરાર હેઠળ ત્રણેય સંસ્થાઓ પોતાની નિપુણતાનો ઉપયોગ કરશે:
-
NDDB (નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ): આ પ્રોજેક્ટ માટે સંપૂર્ણ તકનીકી (ટેકનિકલ) માર્ગદર્શન અને સંસ્થાકીય સહાય પૂરી પાડશે.
-
NEDFL (નોર્થ ઇસ્ટ ડેરી એન્ડ ફૂડ્સ લિમિટેડ): આ સંસ્થા જમીન સ્તરે પ્રોજેક્ટનો અમલ કરશે અને પ્રસ્તાવિત CBG પ્લાન્ટના દૈનિક સંચાલનની જવાબદારી સંભાળશે. આ સાથે જ પ્લાન્ટમાંથી ઉત્પાદિત થનારા કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ અને જૈવિક ખાતરોના માર્કેટિંગ તેમજ વેચાણનું નેટવર્ક પણ સંભાળશે.
-
સુઝુકી આર એન્ડ ડી ઇન્ડિયા (SRDI): જાપાનની આ દિગ્ગજ ઓટોમોબાઈલ કંપની આ ગ્રીન પ્રોજેક્ટમાં મોટું નાણાકીય રોકાણ કરશે. આ રોકાણના બદલામાં કંપની વૈશ્વિક સ્તરે કાર્બન ઉત્સર્જનમાં થનારા ઘટાડાથી ઉદ્ભવતા કાર્બન ક્રેડિટ્સ અને સંકળાયેલા પર્યાવરણીય લાભો પ્રાપ્ત કરશે.
ખેડૂતો અને જમીનને થશે સીધો મોટો ફાયદો
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં પરંતુ આસામના ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે પણ વરદાન સાબિત થઈ શકે તેમ છે. આ પ્લાન્ટ શરૂ થવાથી કૃષિ અને ડેરી કચરામાંથી વધારાનું મૂલ્ય ઉત્પન્ન થશે, જેના કારણે પશુપાલકો અને ખેડૂતો પોતાના નકામા કચરા કે છાણને વેચીને આવકનો એક નવો અને વધારાનો સ્ત્રોત મેળવી શકશે. વળી, પ્લાન્ટમાંથી આડપેદાશ તરીકે જે ઓર્ગેનિક ખાતર તૈયાર થશે, તે સ્થાનિક ખેડૂતોને સસ્તા દરે ઉપલબ્ધ કરાવાશે. આ કુદરતી ખાતર ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓને ટેકો આપશે, જેનાથી રાસાયણિક ખાતરોનો વપરાશ ઘટશે અને આસામની ખેતીલાયક જમીનનું સ્વાસ્થ્ય તેમજ તેની ફળદ્રુપતા લાંબા ગાળે ઘણી સુધરશે.
૨ જુલાઈએ યોજાયેલા ભવ્ય સમારોહમાં હસ્તાક્ષર થયા
આ ઐતિહાસિક સમજૂતી કરાર (MoU) પર ગત ૨ જુલાઈના રોજ સત્તાવાર રીતે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રસંગે વૈશ્વિક સ્તરે જાણીતી કંપની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશનના પ્રમુખ તોશીહિરો સુઝુકી અને NDDB ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મીનેશ શાહ ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા અને તેમની હાજરીમાં જ આ ડીલ પાકી કરવામાં આવી હતી. આ દસ્તાવેજો પર NDDB ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર એસ. રાજીવ, NEDFL ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સત્ય બ્રતા બોઝ અને સુઝુકી આર એન્ડ ડી સેન્ટર ઇન્ડિયાના ડિરેક્ટર કેનિચિરો ટોયોફુકુ દ્વારા સહી-સિક્કા કરીને પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ પ્રોજેક્ટ આગામી દિવસોમાં પૂર્વોત્તર ભારતના અન્ય રાજ્યો માટે પણ ગ્રીન બિઝનેસ મોડેલ તરીકે દીવાદાંડી સમાન સાબિત થશે.
