વીજળીનો ગ્રાહક હોવ તો જાણી લો: પાવરગ્રીડ સ્થાપશે ૨-કલાકનું વિશાળ પાવર બેંક! વીજ કાપ ભૂતકાળ બનશે!
ભારતમાં રિન્યુએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા) ના ઝડપી વિસ્તાર અને દેશની વીજળી પ્રણાલીને વધુ સક્ષમ બનાવવા માટે એક અત્યંત મહત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ભારત સરકારની નવરત્ન કંપની પાવર ગ્રીડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (POWERGRID) એ સમગ્ર દેશમાં 500 MW / 1000 MWh ક્ષમતા ધરાવતી બૅટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) ની સ્થાપના માટે લોંગ ટર્મ એગ્રીમેન્ટ (LTA) હેઠળ દેશવ્યાપી બિડ્સ મંગાવી છે.
આ પ્રોજેક્ટને ‘કેટેગરી-એ (૨-કલાક BESS)’ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે. આ ટ્રાન્સફોર્મેટિવ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતના ઈલેક્ટ્રિસીટી ગ્રીડને વધુ મજબૂત બનાવવાનો, ગ્રીડની વિશ્વસનીયતામાં સુધારો કરવાનો અને દેશના પાવર મિક્સમાં ગ્રીન એનર્જીનો હિસ્સો વધારવાનો છે.
સમગ્ર પ્રોજેક્ટની કામગીરી અને ટર્નકી મોડલ
આ ટેન્ડર હેઠળ પસંદ થયેલા બિડરે ભારતભરમાં વિવિધ સ્થળોએ બૅટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમની સંપૂર્ણ ડીઝાઇન, એન્જિનિયરિંગ, સપ્લાય, ઇરેક્શન (ઉભા કરવા), ટેસ્ટિંગ અને કમિશનિંગની જવાબદારી સંભાળવાની રહેશે.
આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ ટર્નકી (Turnkey) ધોરણે પૂરો કરવાનો રહેશે. આનો અર્થ એ થાય છે કે કરાર મેળવનાર એજન્સીએ ઈન્સ્ટોલેશનથી લઈને સિસ્ટમને ચાલુ (કમિશન) કરવા સુધીના દરેક તબક્કાની જવાબદારી જાતે પૂરી કરવાની રહેશે.
ડિજિટલ બ્રાન્ડિંગ અને પારદર્શક ટેન્ડર પ્રક્રિયા
પાવરગ્રીડ દ્વારા આ ખરીદી પ્રક્રિયા પાવર એન્ડ એનર્જી સેક્ટરમાં ઓપન કમ્પિટીટીવ બાઇન્ડિંગ (ઓપન સ્પર્ધાત્મક બોલી) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રક્રિયાને સહેલી અને પારદર્શક બનાવવા માટે કંપનીના પોતાના ‘પ્રણિત’ (PRANIT) ઈ-ટેન્ડરિંગ પોર્ટલનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
-
RFX નંબર: 5007000201
-
સ્પેસિફિકેશન રિફરન્સ નંબર: CC/T/W-BESS/DOM/A04/26/09605
નાના અને સક્ષમ ડેવલપર્સ પણ આ પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈ શકે તે હેતુથી, પાવરગ્રીડે આ ટેન્ડર માટે કોઈ ટેન્ડર ફી કે અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ (EMD) રાખી નથી. પર્ફોર્મન્સ બેંક ગેરંટી (PBG) અને અન્ય કરારની શરતો વિશેની વિગતવાર માહિતી ‘પ્રણિત’ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ ટેન્ડર દસ્તાવેજોમાં આપવામાં આવી છે.
ટેન્ડર સંબંધિત મહત્વની તારીખો અને સમયપત્રક
આ દેશવ્યાપી પ્રોજેક્ટની પ્રક્રિયાનું ટાઈમલાઈન નીચે મુજબ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે:
-
ટેન્ડર લોન્ચ અને બિડ સબમિશનની શરૂઆત: ૧૬ જુલાઈ, ૨૦૨૬
-
પ્રી-બિડ મીટિંગ: ૨૮ જુલાઈ, ૨૦૨૬ (જેમાં રસ ધરાવતા ઉમેદવારોએ ટેકનિકલ અને કોમર્શિયલ પ્રશ્નોના જવાબો મેળવ્યા હતા)
-
દસ્તાવેજો ખરીદવાની અને ઇલેક્ટ્રોનિક બિડ સબમિટ કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૭ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ (સવારે ૧૧:૦૦ વાગ્યા સુધી)
-
બિડ ખોલવાની તારીખ: ૧૭ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ (સવારે ૧૧:૩૦ વાગ્યે)
૨-કલાક બૅટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમનું મહત્વ અને તેના ફાયદા
આ સૂચિત BESS પ્રોજેક્ટ ૨ કલાક સુધી વીજળીનો સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ સિસ્ટમ ગ્રીડ મેનેજમેન્ટ માટે રમત બદલી નાખનારી સાબિત થશે:
૧. પીક અવર્સમાં વીજ પુરવઠો: જ્યારે વીજળીની માંગ ઓછી હોય ત્યારે વધારાની ઉત્પાદિત વીજળીને આ સિસ્ટમમાં સ્ટોર કરવામાં આવશે અને જ્યારે માંગ સૌથી વધુ (Peak Hours) હશે ત્યારે તેને ગ્રીડમાં છોડવામાં આવશે.
૨. ગ્રીડ ફ્રીક્વન્સી અને ગુણવત્તા: આ સ્ટોરેજ સિસ્ટમથી ગ્રીડની ફ્રીક્વન્સી જાળવી રાખવામાં, ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક પરનું દબાણ ઘટાડવામાં અને પાવર ક્વોલિટી સુધારવામાં મોટી મદદ મળશે.
૩. રિન્યુએબલ એનર્જીનું સંકલન: સોલાર (સૂર્ય ઊર્જા) અને વિન્ડ (પવન ઊર્જા) જેવા અસ્થિર ઉર્જા સ્ત્રોતોમાંથી મળતી વીજળીને સિસ્ટમ સાથે સરળતાથી જોડી શકાશે, જેથી વીજળીનો વ્યય અટકશે.
ઉર્જા સંક્રમણ (Energy Transition) તરફ મોટું કદમ
ભારત ઝડપથી પોતાની પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતાનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. પરંતુ સૂર્યપ્રકાશ કે પવન જેવા સ્ત્રોતો ચોક્કસ સમયે જ ઉપલબ્ધ હોવાથી, વિશાળ પાયા પર બૅટરી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સની હાજરી અનિવાર્ય બની જાય છે.
500 MW / 1000 MWh નો આ BESS પ્રોજેક્ટ ભારતને એક સ્વચ્છ, સુરક્ષિત અને વધુ સ્થિતીસ્થાપક (Resilient) વીજળી નેટવર્ક તરફ લઈ જવામાં માઇલસ્ટોન સાબિત થશે.
