ગ્રીડ ક્ષમતા મજબૂત કરવા NTPC ગ્રીનનું મોટું પગલું, 50 MW સોલર પાવર કાર્યરત
દેશમાં ગ્રીન એનર્જી અને રિન્યુએબલ એનર્જીના ક્ષેત્રને સતત પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે. આ કડીમાં સરકારી કંપની NTPC લિમિટેડની સબસીડરી NTPC ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (NGEL) એ રાજસ્થાનથી એક ખૂબ જ મોટા અને સારા સમાચાર શેર કર્યા છે. કંપનીએ રાજસ્થાનમાં પોતાના એક મોટા રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત 50 મેગાવાટ (MW) ની સોલર ક્ષમતા સફળતાપૂર્વક ચાલુ (Commission) કરી દીધી છે.
આ નવો પ્રોજેક્ટ કંપનીની ભવિષ્યની યોજનાઓ અને ભારતના હરિત ઊર્જા લક્ષ્યોને પૂરા કરવાની દિશામાં વધુ એક સીમાચિહ્ન સાબિત થઈ રહ્યો છે. ચાલો, ખૂબ જ સરળ અને સહજ ભાષામાં સમજીએ કે આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટની ડિટેલ શું છે, તેનાથી જોડાયેલા આંકડા શું કહે છે અને કંપનીનો આગળનો પ્લાન શું છે.
શું છે સમગ્ર મામલો અને કોણે આપી જાણકારી?
એક સત્તાવાર રેગ્યુલેટરી ફાઇલિંગ (Regulatory Filing) દ્વારા કંપનીએ માહિતી આપી છે કે તેણે 150 મેગાવાટના સોલર કોમ્પોનેન્ટ અંતર્ગત ત્રીજા તબક્કા (Third Tranche) માં 50 મેગાવાટની ક્ષમતા ચાલુ કરી દીધી છે. આ પ્રોજેક્ટ પ્રોજેક્ટ ઇલેવન રિન્યુએબલ પાવર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (Project Eleven Renewable Power Private Limited) નો ભાગ છે, જે NTPC અને ONGC ના જોઈન્ટ વેન્ચરની સબસીડરી કંપની છે.
આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ 100 મેગાવાટના રિન્યુએબલ એનર્જી રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક (RE RTC) પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત આવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ દિવસ હોય કે રાત, એક નિશ્ચિત અને સંતુલિત રીતે ગ્રીડને સતત ગ્રીન એનર્જી સપ્લાય કરવાનો છે.
રાજસ્થાનમાં અગાઉ પણ શરૂ થઈ ચૂકી છે ક્ષમતા
NTPC ગ્રીન એનર્જી સતત રાજસ્થાનમાં પોતાની સોલર પરિયોજનાઓ પર ઝડપથી કામ કરી રહી છે. આ અગાઉ પણ કંપની રાજસ્થાનમાં ઘણા તબક્કામાં પોતાની ક્ષમતા વધારી ચૂકી છે:
-
અગાઉની સિદ્ધિઓ: કંપનીએ આ પહેલા રાજસ્થાનમાં કુલ 62.5 મેગાવાટની સોલર ક્ષમતા ચાલુ કરી હતી. જેમાં 150 મેગાવાટના સોલર પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત 12.5 મેગાવાટની ક્ષમતા સામેલ હતી (જેથી સંચયી એટલે કે ક્યુમ્યુલેટિવ ક્ષમતા વધીને 100 મેગાવાટ થઈ ગઈ હતી). આ આ પ્રોજેક્ટનો બીજો તબક્કો હતો.
-
300 મેગાવાટનો પ્રોજેક્ટ: આ સિવાય, આ કુલ ક્ષમતામાં રાજસ્થાનમાં ચાલી રહેલા અન્ય એક 300 મેગાવાટના સોલર પ્રોજેક્ટનો બીજો તબક્કો (50 મેગાવાટ) પણ સામેલ હતો, જેથી કુલ ક્યુમ્યુલેટિવ ક્ષમતા વધીને 200 મેગાવાટ થઈ ગઈ હતી.
-
કોમર્શિયલ ઓપરેશન: આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ ‘પ્રોજેક્ટ સોલંકી રિન્યુએબલ પાવર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (અથવા પ્રોજેક્ટ સોલાર/સંબંધિત સબસીડરી) અંતર્ગત આવે છે અને તેને સત્તાવાર રીતે 15 મે, 2026 ના રોજ કોમર્શિયલ રૂપે ચાલુ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. આ નવા જોડાણથી NTPC ગ્રીન (NGEL) ની કુલ ગ્રુપ ઇન્સ્ટોલ્ડ ક્ષમતામાં વધુ વધારો થયો છે.
ભવિષ્યની યોજનાઓ અને એનર્જી સ્ટોરેજ પર ભાર
માત્ર સોલર પેનલ લગાવવાથી કામ ચાલતું નથી, પરંતુ ગ્રીડની સ્થિરતા (Grid Stability) જાળવી રાખવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. NTPC એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ભવિષ્યમાં એવી સોલર ક્ષમતા જોડવા પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે જે ગ્રીડ અનુકૂળ હોય અને તેમાં કોઈ પ્રકારની અડચણ ઊભી ન કરે.
કંપનીએ એવા સંકેત પણ આપ્યા છે કે આગામી સમયમાં તેની ભવિષ્યની ઘણી ક્ષમતાઓ એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (Energy Storage Systems – ESS) દ્વારા સમર્થિત હશે. આનો અર્થ એ છે કે બેટરી કે અન્ય સ્ટોરેજ ટેકનોલોજીની મદદથી સૌર ઊર્જાને સ્ટોર કરી શકાશે જેથી જરૂર પડે ત્યારે તેનો બાદમાં પણ ઉપયોગ કરી શકાય. રિન્યુએબલ એનર્જીને સંતુલિત રાખવામાં સ્ટોરેજની ભૂમિકા ઝડપથી વધી રહી છે.
વર્ષ 2032થી 2037 સુધીનો મોટો પ્લાન
NTPC એ પોતાની લાંબા ગાળાની રણનીતિઓનો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું છે કે તે નાણાકીય વર્ષ FY32 થી FY37 વચ્ચે દર વર્ષે લગભગ 6 ગીગાવાટ (GW) ની ક્ષમતા ઉમેરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
કંપનીનું વર્ષ-દર-વર્ષ ક્ષમતા વધારવાનું આ રોડમેપ એક સંતુલિત અને વિવિધતાપૂર્ણ એનર્જી મિક્સ (Energy Mix) જાળવી રાખવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. ભારત સરકાર જે રીતે વર્ષ 2030 અને તેનાથી આગળના નેટ-ઝીરો લક્ષ્યો તરફ આગળ વધી રહી છે, તેમાં NTPC ગ્રીન જેવા દિગ્ગજોનું આ યોગદાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થવા જઈ રહ્યું છે.
રાજસ્થાનમાં 50 મેગાવાટની નવી સોલર ક્ષમતાની શરૂઆત એ વાત સાબિત કરે છે કે ભારતમાં હરિત ઊર્જાનો પ્રવાસ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે. NTPC ગ્રીન એનર્જી માત્ર દેશની ઊર્જા જરૂરિયાતોને પૂરી કરી રહી નથી, પરંતુ પર્યાવરણને સુરક્ષિત રાખવા માટે પણ સતત નવા આયામો સ્થાપિત કરી રહી છે. આગામી વર્ષોમાં જ્યારે 6 ગીગાવાટ પ્રતિ વર્ષની ગતિથી નવા પ્રોજેક્ટ્સ જોડાશે, ત્યારે દેશની ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે.
