ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે ચિંતા: FY28 સુધીમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સની ઝડપ ઘટી શકે

અક્ષય ઊર્જા ક્ષેત્રે ‘JM Financial’નો મોટો અહેવાલ: નાણાકીય વર્ષ 2027માં સ્થાપન સ્થિર રહેશે, પરંતુ FY28થી સ્પીડ ધીમી પડવાની શક્યતા

ભારતના અક્ષય ઊર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) ક્ષેત્રમાં વિતેલા કેટલાક વર્ષોમાં જોવા મળેલી ધમધોકાર તેજી બાદ હવે આગામી સમયમાં થોડો વિરામ અથવા ધીમી ગતિ જોવા મળી શકે છે. દેશની અગ્રણી બ્રોકરેજ ફર્મ JM Financial એ પોતાના તાજેતરના રિપોર્ટમાં સંકેત આપ્યા છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) દરમિયાન ગ્રીન એનર્જી કેપેસિટી ઉમેરવાની પ્રક્રિયા સ્થિર જળવાઈ રહેશે, પરંતુ જો નવી બિડિંગ પ્રવૃત્તિઓ વેગ નહીં પકડે, તો નાણાકીય વર્ષ 2027-28 (FY28) માં આ ઝડપ નોંધપાત્ર રીતે ધીમી પડી શકે છે.

JM Financial ના રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં ટેન્ડરિંગ અને હરાજીની પ્રક્રિયામાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 (FY25) માં સ્પર્ધાત્મક બિડિંગ (Competitive Bidding) એ 56 GW (ગીગાવોટ) નું રેકોર્ડ સ્તર સર કર્યું હતું. જોકે, તેના પછીના જ વર્ષે એટલે કે FY26 માં આ બિડિંગ પ્રવૃત્તિમાં મોટો કડાકો બોલાયો હતો અને તે ઘટીને માત્ર 30 GW પર આવી અટકી હતી.

રિપોર્ટમાં દર્શાવ્યા મુજબ, કોઈપણ બિડ જીત્યા બાદ તેને વાસ્તવિક પ્રોજેક્ટમાં રૂપાંતરિત કરીને ચાલુ કરવામાં આશરે 18 થી 24 મહિનાનો સમય લાગે છે. FY26 માં બિડિંગમાં આવેલો આ મોટો ઘટાડો સીધો FY28 ના પ્રોજેક્ટ કમિશનિંગ પર અસર કરશે, જેના કારણે તે વર્ષે અક્ષય ઊર્જાના નવા સ્થાપનમાં નોંધપાત્ર મંદી જોવા મળી શકે છે.

FY27 અને FY28 માટે અંદાજિત આંકડા

JM Financial ના અહેવાલ મુજબ આગામી બે વર્ષમાં ક્ષમતા ઉમેરો આ મુજબ રહેવાની ધારણા છે:

નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27):

ભારતમાં આ વર્ષે લગભગ 40 થી 45 GW સોલર (સૌર ઊર્જા), 7 થી 8 GW વિન્ડ (પવન ઊર્જા) અને 24 GWh BESS (બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ) ક્ષમતા ઉમેરાવાની શક્યતા છે. આમાં યુટિલિટી સ્કેલ, C&I (કોમર્શિયલ અને ઈન્ડસ્ટ્રિયલ) અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ રિન્યુએબલ એનર્જીનો સમાવેશ થાય છે.

નાણાકીય વર્ષ 2027-28 (FY28) માટે ચેતવણી:

જો બિડિંગ પ્રક્રિયા ઝડપથી શરૂ નહીં થાય, તો FY28 માં સૌર ઊર્જાનું સ્થાપન ઘટીને માત્ર 25 થી 30 GW અને પવન ઊર્જાનું સ્થાપન ઘટીને 5 થી 6 GW સુધી સીમિત રહી શકે છે.

મુખ્ય ચિંતા: બિડિંગમાં ઘટાડા ઉપરાંત, અંડર-કન્સ્ટ્રક્શન પ્રોજેક્ટ્સમાંથી મોટા પ્રમાણમાં પ્રોજેક્ટ્સ માટે હજુ સુધી ‘પાવર પચેસ એગ્રીમેન્ટ’ (PPA) સહી ન થવા એ પણ આ ક્ષેત્ર માટે એક મોટો પડકાર છે.

બિડિંગ પેટર્નમાં મોટો ફેરફાર

રિપોર્ટમાં એ વાતનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે હવે ટેન્ડરોનું સ્વરૂપ બદલાયું છે. પહેલાં માત્ર પ્યોર સોલર પ્રોજેક્ટ્સના ટેન્ડર બહાર પડતા હતા, પરંતુ હવે રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક (RTC) પાવર, હાઇબ્રિડ પ્રોજેક્ટ્સ (સોલર + વિન્ડ) અને બેટરી સ્ટોરેજ આધારિત સ્કીમો પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

ભારત સરકારના 2030 સુધીમાં 500 GW નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ (અક્ષય ઊર્જા) ક્ષમતા હાંસલ કરવાના મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકને સમયસર પૂર્ણ કરવા માટે, અટકેલા PPA કરારો ઝડપથી પૂર્ણ કરવા અને નવી બિડિંગ પ્રક્રિયાને ફરીથી આક્રમક રીતે શરૂ કરવી ખૂબ જ જરૂરી બની રહેશે.